#Samfélagsmál

Michael Moore reyndi að heimsækja hvítflibbafanga á Kvíabryggju

Ísland er í aðalhlutverki í nýjustu heimildarmynd Michael Moore. Þar er m.a. fjallað um uppgjör Íslands við efnahagshrunið og fangelsismál á Íslandi.

Michael Moore fyrir utan Keflavíkurflugvöll þegar hann yfirgaf landið í maí 2015.
Þórður Snær Júlíusson

Ísland leikur stórt hlut­verk í nýrri heim­ild­ar­mynd ­kvik­mynda­gerð­ar­manns­ins Mich­ael Moore, sem sýnd hefur verið á kvik­mynda­há­tíð­u­m í haust og var frum­sýnd völdum hluta almenn­ings á Þor­láks­messu. Hún verður í sýn­ingu í eina viku til að vera gjald­geng til Ósk­arsverð­launa næsta árs en verður svo tekin aftur úr sýn­ingu þangað til í febr­ú­ar. Mynd Moore heitir Where to Invade next og með henni vildi Moore að kynna það besta í Evr­ópu fyrir sam­löndum sín­um. Í mynd­inni ferð­ast Moore til­ Ís­lands, Finn­lands, Nor­egs, Ítalíu og fleiri landa til að stela góðum hug­mynd­um land­anna sem virka við sam­fé­lags­upp­bygg­ingu í þeim til­gangi að flytja þær með­ ­sér aftur til Banda­ríkj­anna. Myndin er ein þeirra heim­ild­ar­mynda sem kemur til­ ­greina þegar til­nefn­ingar til Ósk­arsverð­launa fyrir bestu heim­ild­ar­mynd á næst­u verð­launa­há­tíð.



Moore dvaldi hér­lendis í maí síð­ast­liðnum og hvíldi mik­il ­leynd yfir ástæðum þess að kvik­mynda­gerð­ar­mað­ur­inn var staddur hér­lend­is. Hann hitti þó margt fólk og á meðal þeirra sem Moore fund­aði með á meðan að á t­veggja daga dvöl hans stóð voru Jón Gnarr, fyrrum borg­ar­stjóri Reykja­vík­ur­, Birgitta Jóns­dótt­ir, þing­maður Pírata, fjár­festir­inni Halla Tóm­as­dótt­ir, Mar­grét Krist­manns­dótt­ir, Haf­dís Jóns­dóttir í World Class, Vig­dís Finn­boga­dótt­ir, ­fyrrum for­seti Íslands og Ólafur Þór Hauks­son, sér­stakur sak­sókn­ari. Egg­ert Skúla­son, rit­stjóri DV, greindi frá því í þætt­inum Viku­lok­unum á Rás 2 á með­an að  Moore var hér­lendis að hann hefð­i vakið hann með sím­tali þá um morg­un­inn og til stæði að þeir ættu fund síð­ar­ ­sama dag. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Kjarn­ans varð aldrei af þeim fundi.

Reyndu að ná tali af útrás­ar­vík­ingum

Mikil leynd hvíldi yfir ástæðum þess að Moore kom til Íslands­ og héldu ýmsir íslenskir fjöl­miðlar því upp­haf­lega fram að hann væri að vinna að heim­ild­ar­mynd um íslenska heil­brigð­is­kerfið. Það reynd­ist ekki rétt.

Auglýsing

Hér­lendis kynnti Moore, og fjöl­mennt teymi hans, sér meðal ann­ars stöðu jafn­rétt­is­mála, póli­tískan akti­visma sem hef­ur skilað grund­vall­ar­breyt­ingum í stjórn­mál­um, fang­els­is­mál og upp­gjör Íslands við efna­hags­hrun­ið. Í tveimur síð­ar­nefndu hlut­unum fólst meðal ann­ars að Moor­e ræddi við Ólaf Þór Hauks­son, sér­stakan sak­sókn­ara, auk þess sem fram­leiðsluteymi hans reyndi að fá við­tal við þá banka­menn sem hlutu dóma í Al Than­i-­mál­inu sem nú afplána langa fang­els­is­dóma á Kvía­bryggju og vildu fá að heim­sækja hið opna fang­elsi. Sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans vildu þeir ekki ræða við ­kvik­mynda­gerð­ar­mann­inn og reynt var að koma í veg fyrir að aðstoð­ar­fólk hans ­færi að Kvía­bryggju til að mynda. Sú við­leitni skil­aði þó ekki árangri. Þá ­reyndi teymi Moore að ná sam­bandi við aðra íslenska banka- og við­skipta­menn sem léku stórt hlut­verk í risi og falli íslenska efna­hagsund­urs­ins á árunum fyr­ir­ og eftir banka­hrun.

Moore er einn þekkt­asti heim­ild­ar­gerð­ar­maður í heimi og hefur vakti fyrst athygli fyrir mynd­ina á Roger and Me, sem fjallað áhrif þess að General Motors lok­aði verk­smiðjum sínum í heima­borg Moore, Flint í Michig­an-­fylki. Hann hlaut síðan Ósk­arsverð­laun fyrir heim­ild­ar­mynd­ina Bowl­ing ­for Col­umbine, sem fjall­aði um hræði­leg fjöldamorð tveggja skóla­pilta í bæn­um Col­umbine og byssu­menn­ing­una í Banda­ríkj­un­um.



Árið 2004 kom svo út myndin Fahren­heit 9/11, sem fjallar um ­Banda­ríkin í kjöl­far árásanna sem áttu sér stað 11. sept­em­ber 2001. Sér­stöku ­ljósi var beint að George W. Bush, for­seta lands­ins, og sam­bandi fjöl­skyld­u hans við Osama Bin Laden, sem bar ábyrgð á árás­un­um. Myndin var gríð­ar­lega ­um­deild en feyki­vin­sæl og fékk meðal ann­ars æðstu verð­laun ­kvik­mynda­há­tíð­ar­innar í Cann­es, Gullpálmann. Fahren­heit 9/11 er enn þann dag í dag sú heim­ild­ar­mynd sem hefur halað inn mestar tekjur í sög­unni, en í ágúst 2012 hafði hún tekið inn meira en 200 millj­ónir dala, um 26,4 millj­arða króna. Árið 2005, þegar athyglin vegna Fahren­heit 9/11 var sem mest, var Moore á lista ­tíma­rits­ins Time yfir 100 áhrifa­mesta fólk í heimi.

Þekkt­ustu myndir sem Moore hefur gert síðan eru Sicko og Capital­ism: A love story. Hann hefur auk þess skrifað fjöl­margar bækur og gert ­þrjár sjón­varps­þátt­arað­ir.



Meira úr Kjarnanum
Seðlabanki ber fyrir sig þagnarskyldu vegna skuldauppgjörs félaga Jóns Ásgeirs
Seðlabanki Íslands svarar ekki efnislega spurningum Kjarnans um skuldauppgjör sem félög undir stjórn Jóns Ásgeirs Jóhannessonar gerðu árið 2010. Í skuldauppgjörinu fékk félag frá Panama heimild til að greiða skuldir annarra með íbúðalánasjóðsbréfum.
Fréttaskýringar 26. júlí 2016 kl. 15:00
Öruggi kallinn
26. júlí 2016 kl. 13:00
Útiloka ekki samstarf við neinn
Forystumenn Bjartrar framtíðar og Viðreisnar segja samstarf við aðra flokka eftir komandi kosningar byggja á málefnum. Stofnandi Viðreisnar segir feigðarflan ef ekki verði kosið í haust og gefur ekki mikið fyrir skrif Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar.
Innlent 26. júlí 2016 kl. 11:27
Útiloka samstarf við Sjálfstæðisflokkinn
Forystufólk Pírata, Vinstri grænna og Samfylkingar útiloka samstarf við Sjálfstæðisflokkinn eftir næstu kosningar. Formaður VG og þingflokksformaður Pírata segja flokkinn hafa stimplað sig frá samstarfi með því að útiloka kerfisbreytingar.
Innlent 26. júlí 2016 kl. 9:55
Við hvern er Sigmundur Davíð að berjast?
Pæling dagsins 26. júlí 2016 kl. 9:00
Efast um haustkosningar
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson segir það geta orkað tvímælis að hafa kosningar í haust eins og lofað hefur verið. Þingmaður Sjálfstæðisflokks tekur undir sjónarmiðið. Sigmundur segir vilja allt sem þurfi til að ríkisstjórnin framfylgi 4 ára áætlun sinni.
Innlent 26. júlí 2016 kl. 8:00
Ertu kominn heim?
Aðsendar greinar 25. júlí 2016 kl. 21:00
Alið á ótta á landsþingi repúblikana
Donald Trump var formlega nefndur frambjóðandi repúblikana í forsetakosningunum í Bandaríkjunum á landsþingi flokksins í síðustu viku. Bryndís Ísfold fylgdist með þinginu.
Fréttaskýringar 25. júlí 2016 kl. 20:00