Bjarni Benediktsson: Stór skref stigin við losun hafta í janúar

bjarni_benediktsson.jpg
Auglýsing

Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, ­segir að losað geti verið um fjár­magns­höft í jan­ú­ar, þegar fyr­ir­hug­uð­u gjald­eyr­is­út­boði fyrir aflandskrónu­eig­endur er lok­ið. Strax að loknu útboð­in­u sé rétt að skýra frá næstu skrefum í losun hafta. „Við ætlum okkur að taka frek­ari stór skref og líf­eyr­is­sjóð­irnir eru í for­gangi meðal þeirra sem þurfa að fá aflétt­ingu. Við opn­uðum fyrir 10 millj­arða króna fjár­fest­ingu hjá þeim í ár en ég myndi telja að það þurfi að minnsta kosti að tvö­falda þá fjár­hæð og kannski rúm­lega það sem allra fyrst og von­andi á næsta ári.

Ef við trúum því að við séum búin að leysa greiðslu­jafn­að­ar­vand­ann vegna slita­bú­anna, og að því gefnu að útboðið tak­ist vel, þá er ekk­ert í ytra umhverf­inu sem kallar á höft fyrir íslenska hag­kerf­ið. Þvert á móti. Það er mik­il­vægt að stjórn­völd sýni sjálfs­traust og trú á hag­kerfið þegar verið er að stíga skref af þessum toga. Ef maður opnar litla rifu er verið að segja að maður ótt­ist að margir muni reyna að þrýsta sér út. Ef maður opnar dyrnar upp á gátt er verið að segja: Ég hef trú á stöð­u efna­hags­mála og ég hef vænt­ingar um að aðrir sjái mynd­ina sömu augum og ég“. Þetta kemur fram í við­tali við Bjarna í Við­skipta­mogg­anum í dag.

 

Auglýsing

Þjóð­ar­hags­var­úð­ar­tæki til stað­ar, ekki frjálst flot

Upp­haf­lega stóð til að halda upp­boð á gjald­eyr­i aflandskrónu­eig­end­anna í októ­ber. Bjarni segir að það hafi lík­lega verið of ­metn­að­ar­fullt mark­mið með hlið­sjóð af nauð­syn­legum und­ir­bún­in­ingi og því að greiðslu­jafn­að­ar­mat Seðla­bank­ans lá ekki fyr­ir. „En nú er okkur ekk­ert að van­bún­aði að taka næstu skref í upp­boðs­mál­inu sem unnið er að sam­kvæmt ráð­gjöf ­pró­fess­ors Pauls Klemper­er, sem þykir vera sá fremsti í heim­inum við gerð ­upp­boðs­skil­mála. Strax að því afstöðnu finnst mér rétt að við skýrum frá því hvernig við tökum næstu skref.“

Varð­andi flot krón­unar segir Bjarni að það verði til staðar þjóð­ar­hags­var­úð­ar­tæki sem muni muni draga úr áhætt­u ­fyrir þjóð­ar­búið sam­fara spá­kaup­mennsku með gjald­mið­il­inn. „Þar er ég einkum að horfa til stórra afleiðu­við­skipta eða skamm­tíma­fjár­fest­inga vegna vaxta­mun­ar. Ég tel að fjár­málaum­hverfið muni sýna því fullan skiln­ing að eðli­legt sé að koma í veg fyrir að hægt sé að spila grimmt á vaxta­mun­inn eða ólíka þró­un ein­stakra gjald­miðla, með þeim hætti að það geti skaðað efna­hag­legan stöðugleika í land­inu. Það væri óábyrgt að grípa ekki til ráð­staf­ana til þess að sporna við slíku.

Mér finn­st þetta vera aðskildir hlut­ir: Almenn gjald­eyr­is­höft eins og við vorum með í gamla daga, síðan fjár­magns­höft eins og við höfum verið með núna án þess að hafa truflað veru­lega dag­legt líf alls almenn­ings í land­inu, og svo í þriðja lagi afnám slíkra fjár­magns­hafta en með ein­hvers konar þjóð­hags­var­úð­ar­tækj­u­m ­sem almenn­ingur og öll almenn við­skipta­starf­semi ætti að vera ósnert af.“ 

Sam­eig­in­leg­ur gjald­mið­ill gert stöð­una verri

Á lands­fund­i ­Sjálf­stæð­is­flokks­ins í októ­ber var sam­þykkt ályktun um að kanna ætti aðra ­mögu­leika en krónu sem fram­tíð­ar­gjald­mið­il. Í við­tal­inu í Við­skipta­Mogg­anum er ­Bjarni spurður hvort hann sé sam­mála því? „Þetta var ekki mik­il breyt­ing frá gild­andi ályktun og ég er ekki á móti því að kanna til full­s ­kost­ina í stöð­unni líkt og ályktað var um. En það verður að vera hlut­i um­ræð­unnar um gjald­mið­il­inn hver ávinn­ing­ur­inn hefur verið á und­an­förnum árum að hafa sjálf­stæðan gjald­miðil og sjálfs­á­kvörð­un­ar­vald um svo marga hlut­i. Hvernig hefði staða okkar verið á árinu 2008 ef við hefðum hvort tveggja ver­ið ­með evru og inni í nýja banka­reglu­verki Evr­ópu­sam­bands­ins sem vildi hafa það þannig að evr­ópska fjár­mála­eft­ir­litið ætti síð­asta orð­ið? Við hefðum hvorki ­fengið nauð­syn­legan lánastuðn­ing án þess að sæta sam­evr­ópskum skil­yrð­um, né hefði það verið leyft að end­ur­reisa inn­lenda banka­kerfið ein­göngu. Það er alger­lega skýrt að evr­ópska fjár­mála­eft­ir­litið hefði aldrei sam­þykkt neyð­ar­lög­in, né það að við skild­um eftir inn­stæður í erlendum úti­búum við end­ur­reisn banka­kerf­is­ins.

Með sam­eig­in­legan gjald­miðil að auki hefði þetta reynst okkur ban­vænn kok­teill á sínum tíma og við hefðum lent í verri stöðu en þeir sem áttu í mestum erf­ið­leikum í hrun­inu 2008-2009. Með því að vera með fullt vald yfir­ end­ur­reisn banka­kerf­is­ins og okkar eigin gjald­mið­il, þá gátum við tek­ið á­kvörðun um það að rík­i­s­væða ekki skuldir einka­að­ila, láta gjald­mið­il­inn tapa verð­gildi, setja á fjár­magns­höft og end­ur­reisa banka­kerfið með þeim hætti sem við gerð­um, þ.e.a.s. að skera frá erlendu starf­sem­ina.“

Einar Óli – „Mind like a maze“
Húsvíkingur safnar fyrir sinni fyrstu plötu.
Kjarninn 21. júlí 2019
Eigið fé Síldarvinnslunnar 42 milljarðar króna
Hagnaður Síldarvinnslunnar jókst í fyrra frá árinu á undan, um 21 prósent. Hagnaðurinn var 4,1 milljarður króna.
Kjarninn 21. júlí 2019
Bókasafn framtíðarinnar
Hundrað handrit eftir hundrað af þekkustu rithöfundum samtímans verða geymd í Bókasafni framtíðarinnar í hundrað ár.
Kjarninn 21. júlí 2019
Umdeild græn skírteini skila 850 milljónum í hagnað á ári
Upprunaábyrgð raforku, eða svokölluð græn skírteini, hefur verið hampað sem ein af lykilstoðunum í baráttunni við loftslagsbreytingar og lastað sem aflátsbréf í loftslagsmálum.
Kjarninn 21. júlí 2019
Hundruð milljarða til að verjast sjónum
Vegna hækkandi sjávarborðs þurfa Danir að eyða milljörðum til að koma í veg fyrir að sjórinn leggi undir sig stórt landsvæði.
Kjarninn 21. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Peningaelítan á í heiftugri baráttu um völdin á fjármálakerfinu
Kjarninn 20. júlí 2019
Rafbílasala heldur áfram að aukast
Hreinir rafmagnsbílar, tengiltvinnbílar og hybrid bílar voru 22 prósent af heildar fólksbílasölu fyrstu sex mánuði ársins. Ríkisstjórnin hefur sett sér það markmið að árið 2030 verði 100.000 skráðir rafbílar og önnur vistvæn ökutæki hér á landi.
Kjarninn 20. júlí 2019
Össur kaupir fyrirtæki í Detroit
Markaðsvirði Össurnar hefur aukist mikið að undanförnu en félagið er skráð á markað í Kaupmannahöfn.
Kjarninn 20. júlí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None