Um 70 prósent stórra fyrirtækja með kaupaukakerfi

Samkvæmt könnun sem Talnakönnun hefur gert eru um 70 prósent af 20 stórum fyrirtækjum sem skráð eru á markað eða eru bankar, með kaupaukakerfi. Laun forstjóra hafa hækkað mikið á skömmum tíma.

Benedikt Jóhannesson mun kynna skýrslu Talnakönnunar um kaupauka hjá íslenskum fyrirtækjum á fundi sem haldinn er í hádeginu á morgun.
Benedikt Jóhannesson mun kynna skýrslu Talnakönnunar um kaupauka hjá íslenskum fyrirtækjum á fundi sem haldinn er í hádeginu á morgun.
Auglýsing

Um 70 pró­sent 20 íslenskra fyr­ir­tækja, sem annað hvort eru skráð á hluta­bréfa­markað eða eru banka, greiða út kaupauka, oft einnig kall­aðir bónus­ar. Þetta er nið­ur­staða könn­unar á meðal 20 íslenskra fyr­ir­tækja sem Talna­könnun gerði í mars og apríl 2018. Könn­unin var gerð að beiðni Sam­taka spari­fjár­eig­enda.

Þrettán fyr­ir­tækj­anna segj­ast greiða út kaupauka, sex gera það ekki. Því greiða 68, 4 pró­sent þeirra fyr­ir­tækja sem svör­uðu út kaupauka.

.Eitt fyr­ir­tækj­anna sem spurt var, Kvika banki, svar­aði ekki spurn­ing­unni en greinir samt sem áður frá því í árs­reikn­ingi að það greiði út kaupauka. Ef það er með­talið þá er hlut­fall þeirra fyr­ir­tækja sem könn­unin náði til sem greiða kaupauka 70 pró­sent.

Fyr­ir­tækin 13 sem greiða út kaupauka eru Icelanda­ir, Reit­ir, ™, Origo, Reg­inn, Arion banki, N1, Eim­skip, Öss­ur, Mar­el, Skelj­ung­ur, Voda­fone og Hag­ar. Líkt og áður sagði svar­aði eitt fyr­ir­tæki ekki, Kvika banki. Hann var skráður á First North mark­að­inn í mars meðan á könn­un­ar­tíma­bil­inu stóð. Í árs­reikn­ingum Kviku kemur hins vegar fram að fyr­ir­tækið veitir starfs­mönnum kaup­rétt á hluta­bréf­um.

Auglýsing
Þau sex fyr­ir­tæki sem eru ekki með kaupauka­kerfið eru VÍS, Grandi, Íslands­banki, Lands­banki, Eik og Sjó­vá.

Mis­mun­andi útfærslur

Í nið­ur­stöðu könn­un­ar­innar kemur fram að hjá tveimur fyr­ir­tækjum fá allir starfs­menn kaupauka, en hjá tíu er það for­stjóri og jafn­mörg eru með yfir­stjórn­end­ur. „Í ein­hverjum til­vikum er mynstrið flókn­ara. Stjórn fær ekki kaupauka í neinu fyr­ir­tækj­anna,“ segir í nið­ur­stöðu henn­ar.

Kaupaukar ann­arra starfs­manna en for­stjóra eru í flestum til­vikum innan við 25 pró­sent af laun­um. Þrjú fyr­ir­tæki miða við hærri tölu sem mögu­lega kaupauka og hjá tveimur gildir engin ákveðin regla..

Í skýrslu sem Talna­könnun hefur gert um úttekt á kjörum og kaup­aukum stjórn­­enda í íslenskum fyr­ir­tækj­um, er meðal ann­ars fjallað um könn­un­ina. Þar segir að algeng­ast sé að miða útreikn­ing kaupauka við blöndu af þeim kostum sem boðið var upp á, en fjögur fyr­ir­tæki af 13 miða aðeins við hagn­að, eitt við sölu og eitt hefur ann­ars konar við­mið, sem þó er hagn­að­ar­tengd.

Flest fyr­ir­tækin greiða út kaupauka í lok hvers árs, fjögur dreifa greiðslum á nokkur ár, þrjú eru með kaup­rétt­ar­samn­inga og tvö greiða út bónusa árs­fjórð­ungs­lega.

Afger­andi nið­ur­staða

Hjá sex af þeim þrettán fyr­ir­tækjum sem segj­ast greiða út kaupauka eru þeir innan við 25 pró­sent af föstum laun­um, sem er hámark sam­kvæmt lögum hjá fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Hjá þremur geta þeir legið milli 25 og 50 pró­sent, hjá tveimur milli 50 og 100 pró­sent og tvö hafa ekki ákveðna reglu.

Nið­ur­staða könn­un­ar­innar því afger­andi: íslensk fyr­ir­tæki nýta enn mörg kaupauka­kerfi. Þau virð­ast hins vegar miklu ein­fald­ari en bank­arnir voru með fyrir hrun og bón­usum meira í hóf stillt. í sam­an­tekt­ar­kafla skýrslu Talna­könn­unar seg­ir: „Afar mik­il­vægt er fyrir mark­að­inn og almenna umfjöllun um fyr­ir­tæki að sem mest gagn­sæi gildi um öll kjör í fyr­ir­tækj­um. Annað vekur tor­tryggni. “

Skýrslan kynnt á morgun

Skýrslan um kaupauka í íslenskum fyr­ir­tækjum verður kynnt á fundi í hádeg­inu á morg­un, þriðju­dag­inn 24. apr­íl. Þar mun Bene­dikt Jóhann­es­­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra og stofn­andi Við­reisn­ar, gera grein fyrir efni skýrsl­unnar og Katrín Ólafs­­dótt­ir, vinnu­mark­aðs­hag­fræð­ingur og lektor við Háskól­ann í Reykja­vík tala. Fund­ur­inn fer fram í Öskju, Háskóla Íslands, hann er öllum opinn og hefst klukkan 12. Fund­ar­stjóri verður Vil­hjálmur Bjarna­son.

Um er að ræða annan fund­inn í funda­röð­inni „Aldrei aft­ur“ þar sem Sam­tök spari­­fjár­­eig­enda minn­ast þess að í ár eru tíu ár liðin frá hruni..

Í til­kynn­ingu vegna fund­ar­ins seg­ir: „Eftir hrun var fljót­lega farið að greiða kaupauka hjá íslenskum fyr­ir­tækjum þó ekki væru þeir í sama mæli og tíðkast hafði áður. Einnig varð fljót­lega ljóst að íslenskir for­­­­stjór­ar ætl­uðu sér ekki að búa við „lág“ laun og því fóru tekjur stjórn­enda fljót­lega hækk­­­andi, langt umfram þær launa­hækk­anir sem almenn­ingur hefur mátt sætta sig við. Því þótti Sam­­tökum spari­fjár­eig­enda aftur komið til­efni til að gera úttekt á kjörum og kaup­aukum stjórn­­enda í íslenskum fyr­ir­tækj­um. Því var með­fylgj­andi úttekt gerð.“

Þar er einnig lagt til, í nafni þess að auka á gegn­sæi og hrein­skipta umræðu um kaup og kjör í land­inu, að „auk hluta­fé­laga skráðra á mark­aði þá myndu sam­tök, félög og stofn­­anir sem eiga allt sitt undir fram­lögum hins opin­bera og/eða vel­vilja almenn­ings, greini opin­­ber­­lega frá því hvað fram­kvæmda­stjóri og helstu stjórn­endur þeirra eru með í laun. Hér mætti nefna íþrótta­fé­lög, góð­gerða­fé­lög og hags­muna­fé­lög eða félög á borð við t.d. Mjólk­ur­sam­söl­una, fyr­ir­tæki sem hefur risið og þrif­ist í skjóli beinnar og óbeinnar rík­is­­­­tryggðrar ein­ok­un­ar.“

Meira úr sama flokkiInnlent