Segir misræmi í öryggisvitund almennings og stjórnvalda

Aðjúnkt í stjórnmálafræði telur öryggisstefnu stjórnvalda ekki samrýmast almennu viðhorfi Íslendinga gagnvart öryggismálum.

Könnunin sem Silja Bára fjallar um var framkvæmd af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands
Könnunin sem Silja Bára fjallar um var framkvæmd af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands
Auglýsing

Stjórn­völd hafa til­hneig­ingu til að for­gangs­raða hern­að­ar­legu öryggi, þrátt fyrir að íslenskur almen­inngur telur helstu ógnir við öryggi sitt steðja að á öðrum svið­um. Þetta segir Silja Bára Ómars­dóttir aðjúnkt í stjórn­mála­fræði í nýrri grein sinni.

Í grein­inni, sem birt­ist í nýjasta tölu­blaði Stjórn­mála og stjórn­sýslu, er farið yfir nið­ur­stöður skoð­ana­könn­unar sem lögð var fyrir á vegum Félags­vís­inda­stofn­unnar Háskóla Íslands í lok árs 2016. Tæp­lega fimm þús­und manns svör­uðu könn­un­inni, en í henni voru 18 spurn­ingar sem sner­ust allar um utan­rík­is­-og alþjóða­mál á ein­hvern hátt.

Umhverf­is-og efna­hags­mál algeng­asta ógnin

Skoð­ana­könn­unin fól meðal ann­ars í sér spurn­ingu um hver helsta ógn við­mæl­endur teldu að ríkið stæði frammi fyr­ir, en um  67% þeirra nefndu ýmist nátt­úru­ham­far­ir, umhverf­isvá eða óstöð­ug­leika í efna­hags­mál­um. Ein­ungis 5,8% töldu hryðju­verk vera stærstu ógn­ina og 1,8% nefndu sömu­leiðis kjarn­orkuvá eða vopnuð átök.

Auglýsing

Í grein­inni segir að þessi röðun bendi til þess að almenn­ingur telji umhverf­is­legt og félags­legt öryggi mik­il­væg­ara for­gangs­mál stjórn­valda en aðgerðir gegn hryðju­verka­hópum eða öðrum sem snúa að hern­að­ar­legu öryggi. Einnig bendir Silja Bára á að  þrátt fyrir mikla fjölgun hryðju­verka­árása í nágranna­löndum og veru­lega umm­fjöllun um þau í fjöl­miðlum þá settu ein­ungis 31,6% svar­enda hryðju­verk í eitt af sínum fimm efstu sæt­um.

Í annarri spurn­ingu könn­un­ar­innar voru þáttak­endur beðnir um að velja eitt atriði sem þeir töldu helst tryggja öryggi rík­is­ins á alþjóða­vett­vangi. Þar var vin­sæl­asti val­kost­ur­inn sá að Ísland ættu að halda frið­sam­legum tengslum við nágranna­ríki sín (41%), en Atl­ants­hafs­banda­lags­að­ild (17%) og önnur vest­ræn sam­vinna (7%) skor­uðu lægra.

Í ljósi þess­ara nefnir Silja sam­þykkis Alþingis á örygg­is­stefnu fyrir Ísland í apríl 2016. Stefnan lagði áherslu á sam­starf ann­arra landa í varn­ar­mál­um, þrátt fyrir til­lögur þverpóli­tískrar þing­nefnd­ar, um að meg­in­á­hersla ætti að vera á umhverf­is­vá, nátt­úru­ham­farir og netógn­ir.

Líta til Nor­egs

Í sam­tali við Kjarn­ann telur Silja Bára orð­ræð­una í kringum nýlega stofnun þjóðar­ör­ygg­is­ráðs og vopna­burð lög­reglu auk hraðrar fram­kvæmdar þess­ara aðgerða vera hluti af þá örygg­i­s­væð­ingu á Íslandi sem er til þess gerð að vekja ákveð­inn ótta gegn vopn­uðum átök­um.

Þá leggur Silja Bára einnig til aukna þátt­töku almenn­ings að stefnu­mótun í örygg­is­málum á Íslandi til að sporna við því mis­ræmi sem liggur milli íslenskra stjórn­valda og við­horfa almenn­ings. Í því sam­hengi nefnir hún Noreg sem dæmi, en þar er hefur þverpóli­tísk hug­veita fyrir varn­ar­mál verið stofnuð sem bæta á sam­skipti milli stjórn­valda og þjóðar í þeim efn­um.

Silja Bára mun kynna grein sína í Háskóla Íslands seinna í dag, en fyr­ir­lestur hennar verður liður af útgáfu­hófi tíma­rits Stjórn­mála og stjórn­sýslu.

Olíuverðið hækkar og hækkar
Olíuverð hefur hækkað mikið að undanförnu. Það eru ekki góð tíðindi fyrir íslenska hagkerfið.
Kjarninn 25. september 2018
Rosenstein og Trump funda á fimmtudaginn
Aðstoðardómsmálaráðherra Bandaríkjanna er sagður valtur í sessi.
Kjarninn 24. september 2018
Icelandair heldur áfram að lækka í verði
Markaðsvirði Icelandair hefur hríðfallið að undanförnu. Það er erfitt rekstrarumhverfi flugfélaga þessi misserin.
Kjarninn 24. september 2018
1. maí kröfuganga 2018.
Mótmæla harðlega aðgerðum Icelandair gegn flugfreyjum og flugþjónum
Forystumenn stærstu stéttarfélaga landsins mótmæla harðlega þeim aðgerðum sem stjórn Icelandair hyggst ráðast í gegn flugfreyjum og flugþjónum sem starfa hjá fyrirtækinu.
Kjarninn 24. september 2018
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Almenningur hvattur í stefnumótun
Vísinda- og tækniráð Íslands efnir til opins samráðs við almenning og hagsmunaaðila um skilgreiningu þeirra framtíðaráskorana sem vísindi og rannsóknir ættu markvisst að takast á við.
Kjarninn 24. september 2018
Brett Kavanaugh
Konan sem sakar Brett Kavanaugh um kynferðisbrot ber vitni á fimmtudaginn
Vitnisburður Christine Bla­sey Ford fer fram næstkomandi fimmtudag gegn Brett Kavanaugh. Önnur kona hefur nú stigið fram og sakað hann um kynferðisbrot.
Kjarninn 24. september 2018
Berglind Hafsteinsdóttir, formaður Flugfreyjufélags Íslands.
Segir þvingunaraðgerðir Icelandair aðför að kvennastétt
Formaður Flugfreyjufélags Íslands segir það sorglegt að sitja árið 2018 og skrifa um aðför að kvennastétt en Icelandair setti flug­freyjum og flug­þjónum þá afar­kosti á dögunum að velja á milli þess að fara í fulla vinnu ellegar missa vinnuna.
Kjarninn 24. september 2018
Læknar deila við Svandísi
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur sent yfirlýsingu frá ráðuneytinu þar sem hún sér sig knúna til að leiðrétta fullyrðingar í grein þriggja lækna sem halda því fram að ráðherra ætli sér að færa þjónustu sérgreinalækna inn á göngudeildir.
Kjarninn 24. september 2018
Meira úr sama flokkiInnlent