Segir misræmi í öryggisvitund almennings og stjórnvalda

Aðjúnkt í stjórnmálafræði telur öryggisstefnu stjórnvalda ekki samrýmast almennu viðhorfi Íslendinga gagnvart öryggismálum.

Könnunin sem Silja Bára fjallar um var framkvæmd af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands
Könnunin sem Silja Bára fjallar um var framkvæmd af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands
Auglýsing

Stjórn­völd hafa til­hneig­ingu til að for­gangs­raða hern­að­ar­legu öryggi, þrátt fyrir að íslenskur almen­inngur telur helstu ógnir við öryggi sitt steðja að á öðrum svið­um. Þetta segir Silja Bára Ómars­dóttir aðjúnkt í stjórn­mála­fræði í nýrri grein sinni.

Í grein­inni, sem birt­ist í nýjasta tölu­blaði Stjórn­mála og stjórn­sýslu, er farið yfir nið­ur­stöður skoð­ana­könn­unar sem lögð var fyrir á vegum Félags­vís­inda­stofn­unnar Háskóla Íslands í lok árs 2016. Tæp­lega fimm þús­und manns svör­uðu könn­un­inni, en í henni voru 18 spurn­ingar sem sner­ust allar um utan­rík­is­-og alþjóða­mál á ein­hvern hátt.

Umhverf­is-og efna­hags­mál algeng­asta ógnin

Skoð­ana­könn­unin fól meðal ann­ars í sér spurn­ingu um hver helsta ógn við­mæl­endur teldu að ríkið stæði frammi fyr­ir, en um  67% þeirra nefndu ýmist nátt­úru­ham­far­ir, umhverf­isvá eða óstöð­ug­leika í efna­hags­mál­um. Ein­ungis 5,8% töldu hryðju­verk vera stærstu ógn­ina og 1,8% nefndu sömu­leiðis kjarn­orkuvá eða vopnuð átök.

Auglýsing

Í grein­inni segir að þessi röðun bendi til þess að almenn­ingur telji umhverf­is­legt og félags­legt öryggi mik­il­væg­ara for­gangs­mál stjórn­valda en aðgerðir gegn hryðju­verka­hópum eða öðrum sem snúa að hern­að­ar­legu öryggi. Einnig bendir Silja Bára á að  þrátt fyrir mikla fjölgun hryðju­verka­árása í nágranna­löndum og veru­lega umm­fjöllun um þau í fjöl­miðlum þá settu ein­ungis 31,6% svar­enda hryðju­verk í eitt af sínum fimm efstu sæt­um.

Í annarri spurn­ingu könn­un­ar­innar voru þáttak­endur beðnir um að velja eitt atriði sem þeir töldu helst tryggja öryggi rík­is­ins á alþjóða­vett­vangi. Þar var vin­sæl­asti val­kost­ur­inn sá að Ísland ættu að halda frið­sam­legum tengslum við nágranna­ríki sín (41%), en Atl­ants­hafs­banda­lags­að­ild (17%) og önnur vest­ræn sam­vinna (7%) skor­uðu lægra.

Í ljósi þess­ara nefnir Silja sam­þykkis Alþingis á örygg­is­stefnu fyrir Ísland í apríl 2016. Stefnan lagði áherslu á sam­starf ann­arra landa í varn­ar­mál­um, þrátt fyrir til­lögur þverpóli­tískrar þing­nefnd­ar, um að meg­in­á­hersla ætti að vera á umhverf­is­vá, nátt­úru­ham­farir og netógn­ir.

Líta til Nor­egs

Í sam­tali við Kjarn­ann telur Silja Bára orð­ræð­una í kringum nýlega stofnun þjóðar­ör­ygg­is­ráðs og vopna­burð lög­reglu auk hraðrar fram­kvæmdar þess­ara aðgerða vera hluti af þá örygg­i­s­væð­ingu á Íslandi sem er til þess gerð að vekja ákveð­inn ótta gegn vopn­uðum átök­um.

Þá leggur Silja Bára einnig til aukna þátt­töku almenn­ings að stefnu­mótun í örygg­is­málum á Íslandi til að sporna við því mis­ræmi sem liggur milli íslenskra stjórn­valda og við­horfa almenn­ings. Í því sam­hengi nefnir hún Noreg sem dæmi, en þar er hefur þverpóli­tísk hug­veita fyrir varn­ar­mál verið stofnuð sem bæta á sam­skipti milli stjórn­valda og þjóðar í þeim efn­um.

Silja Bára mun kynna grein sína í Háskóla Íslands seinna í dag, en fyr­ir­lestur hennar verður liður af útgáfu­hófi tíma­rits Stjórn­mála og stjórn­sýslu.

Minkaræktun í Kína
Loðdýrabú rekin með tapi síðustu ár
Loðdýrabú hafa verið rekin með tapi hér á landi undanfarin fjögur ár og minkabændum fækkað. Greinin óskaði eftir fjárhagsaðstoð frá stjórnvöldum í fyrra og sett hefur verið á laggirnar nefnd til að greina vanda greinarinnar.
Kjarninn 19. mars 2019
Snöggkólnar á fasteignamarkaði
Kólnað hefur á fasteignamarkaði, miðað við það sem verið hefur undanfarin ár.
Kjarninn 19. mars 2019
Smári McCarthy
Trúverðugleiki stofnana
Kjarninn 19. mars 2019
Joachim Fischer
Hinn heilagi ritstjóri Bændablaðsins
Kjarninn 19. mars 2019
Hælisleitendur mótmæla fyrir framan Alþingishúsið
Þrír handteknir við Alþingishúsið
Þrír voru handteknir við Alþingishúsið í dag eftir að lögreglan var kölluð þangað vegna mótmæla hælisleitenda. Samtökin Refugees in Iceland segja að um friðsöm mótmæli hafi verið að ræða og að þau hafi ekki ætlað að hindra aðgengi að Alþingi.
Kjarninn 19. mars 2019
Róbert R. Spanó, lögmaður og dómari við Mannréttindadómstól Evrópu
Telur tregðu íslenskra dómstóla að fylgja dómum MDE vera á undanhaldi
Róbert Spanó, dómari við Mannréttindadómstóll Evrópu, telur að upphafleg tregða íslenskra dómstóla til þess að fylgja dómum dómstólsins sé á undanhaldi og að undanfarna áratugi hafi íslenskir dómstólar leitast við að eiga samstarf við dómstólinn.
Kjarninn 19. mars 2019
Kristján Þórður Snæbjarnarson
Iðnaðarmenn slíta viðræðum við SA
Iðnaðarmenn slitu samningaviðræðum við Samtök atvinnulífsins fyrir hádegi í dag. Kristján Þórður Snæbjarnarson, talsmaður iðnaðarmanna, segir að nú hefjist undirbúningur verkfallsaðgerða.
Kjarninn 19. mars 2019
Flóttafólk mótmælir á Austurvelli. Búið er að taka tjaldið niður.
Sér ekki hvernig sérstök smithætta eigi að vera af því að fólk setji upp tjald
Sóttvarnalæknir hefur meiri áhyggjur af hreinlætisaðstöðu víðs vegar um landið fyrir ferðamenn en að flóttafólk hafi safnast saman á Austurvelli.
Kjarninn 19. mars 2019
Meira úr sama flokkiInnlent