Eitt mál tengt fjárfestingaleið Seðlabankans til rannsóknar

Skattrannsóknarstjóri er enn að vinna úr gögnum sem embættið fékk afhent um þá sem nýttu sér fjárfestingaleið Seðlabanka Íslands. Rannsókn er þó hafin á einu máli.

BRyndís Kristjánsdóttir
Auglýsing

Emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra rann­sakar eitt mál tengd fjár­fest­inga­leið Seðla­banka Íslands. Auk þess er verið að vinna í gögnum sem emb­ættið fékk afhent um þá sem nýttu sér leið­ina í sam­vinnu við emb­ætti rík­is­skatt­stjóra. Meðal ann­ars hafa verið sendar út fyr­ir­spurnir til gjald­enda og fram­hald þeirra mála mun ráð­ast af því sem út úr þeim kem­ur.

Þetta kemur fram í svari Bryn­dísar Krist­jáns­dóttur skatt­rann­sókn­ar­stjóra við fyr­ir­spurn Kjarn­ans.

Umrædd gögn voru afhent emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra í apríl 2016. Þegar þau voru sam­keyrð við gögn sem emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra keypti sum­arið 2015 á 37 millj­ónir króna, og sýndu eignir Íslend­inga í þekktum skatta­skjól­um, kom í ljós að 21 ein­stak­lingar fór fjár­fest­inga­leið­ina var einnig í skatta­skjóls­gögn­un­um. Þeir ein­stak­lingar nýtt sér umrædda leið á árunum 2012 til 2015.

Auglýsing

794 inn­­­lendir aðilar

Fjár­­­­­­­­­fest­inga­­­­­leið Seðla­­­­­banka Íslands, sem einnig var nefnd 50/50 leið­in, var gríð­­­­­ar­­­­­lega umdeild aðferð sem Seðla­­­­­bank­inn beitti til minnka hina svoköll­uðu snjó­­­­­hengju, krón­u­­­­­eignir erlendra aðila sem fastar voru innan fjár­­­­­­­­­magns­hafta og gerðu stjórn­­­­­völdum erfitt fyrir að vinna að frek­­­­­ari losun þeirra hafta. Sam­­­­­kvæmt henni gátu þeir sem sam­­­­­þykktu að koma með gjald­eyri til Íslands skipt þeim í íslenskar krónur á hag­­­­­stæð­­­­­ara gengi en ef þeir myndu gera það í næsta banka. Mun hag­­­­­stæð­­­­­ara gengi.

Þeir sem tóku á sig „tap­ið“ í þessum við­­­­­skiptum voru aðilar sem áttu krónur fastar innan hafta en vildu kom­­­­­ast út úr íslenska hag­­­­­kerf­inu með þær. Þeir sem „græddu“ voru aðilar sem áttu erlendan gjald­eyri en voru til­­­­­­­­­búnir að koma til Íslands og fjár­­­­­­­­­festa fyrir hann. Seðla­­­­­bank­inn var síðan í hlut­verki milli­­­­­­­­­göng­u­að­ila sem gerði við­­­­­skiptin mög­u­­­­­leg.  Líkt og verslun sem leiddi heild­­­­­sala og neyt­endur sam­­­­­an.

Alls fóru fram 21 útboð eftir fjár­­­­­­­­­fest­inga­­­­­leið­inni frá því í febr­­­­­úar 2012 til febr­­­­­úar 2015, þegar síð­­­­­asta útboðið fór fram. Alls komu um 1.100 millj­­­­­ónir evra til lands­ins á grund­velli útboða fjár­­­­­­­­­fest­ing­­­­­ar­­­­­leið­­­­­ar­inn­­­­­ar, sem sam­svarar um 206 millj­­­­­örðum króna.

Ef þeir sem komu með þennan gjald­eyri til Íslands hefðu skipt þeim á opin­beru gengi Seðla­­­­­bank­ans, líkt og venju­­­­­legt fólk þarf að gera, hefðu þeir fengið um 157 millj­­­­­arða króna fyrir hann. Virð­is­aukn­ingin sem fjár­­­­­­­­­fest­inga­­­­­leiðin færði eig­endur gjald­eyr­is­ins í íslenskum krónum var því 48,7 millj­­­­­arðar króna. Skil­yrt var að binda þyrfti féð sem fært var inn í landið með þessu hætti í fast­­­­­eign­um, verð­bréf­um, fyr­ir­tækjum eða öðrum fjár­­­­­­­­­fest­inga­­­­­kost­­­­­um. Því má segja að þeir sem hafi nýtt sér fjár­­­­­­­­­fest­ing­­­­­ar­­­­­leið­ina hafi fengið um 20 pró­­­­­sent afslátt af þeim eignum sem þeir keyptu.

794 inn­­­­­­­­­lendir aðilar komu með pen­inga inn í íslenskt hag­­­­­kerfi í gegnum útboð fjár­­­­­­­­­fest­ing­­­­­ar­­­­­leiðar Seðla­­­­­banka Íslands. Pen­ingar þeirra námu 35 pró­­­­­sent þeirrar fjár­­­­­hæðar sem alls komu inn í landið með þess­­­­­ari leið, en hún tryggði um 20 pró­­­­­sent afslátt á eignum sem keyptar voru fyrir pen­ing­anna á Íslandi.

Alls fengu þessir aðilar 72 millj­­­­­arða króna fyrir þann gjald­eyri sem þeir skiptu í íslenskar krónur sam­­­­­kvæmt skil­­­­­málum útboða fjár­­­­­­­­­fest­ing­­­­­ar­­­­­leið­­­­­ar­inn­­­­­ar. Afslátt­­­­­ur­inn, eða virð­is­aukn­ing­in, sem þeir fengu með þessu umfram það ef þeir hefðu skipt gjald­eyr­inum á skráðu gengi Seðla­­­­­bank­ans er um 17 millj­­­­­arðar króna.

Meira úr sama flokkiInnlent