Áhætta í fjármálakerfinu raungerst með loðnubresti og gjaldþroti WOW air

Seðlabankastjóri telur að gjaldþrot WOW air muni valda einhverju tjóni í bankakerfinu en fyrir hafi legið að beinu áhrifin á innlenda kerfislega mikilvæga banka yrðu takmörkuð.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Á síð­ustu miss­erum hefur áhætta í fjár­mála­kerf­inu verið talin til­tölu­lega hóf­leg en að efna­hags­leg áföll sem kynnu að verða gætu breytt því. Nú hefur slík áhætta raun­gerst með loðnu­bresti og gjald­þroti flug­fé­lags­ins WOW air. Þar með er ljóst að útflutn­ings­tekjur og hag­vöxtur munu verða minni en reiknað var með í spá Seðla­bank­ans í febr­ú­ar. Enn er til staðar áhætta sem ekki hefur raun­gerst en gæti gert það á næst­unni.

Þetta kemur fram í for­mála seðla­banka­stjóra, Más Guð­munds­son­ar, í riti bank­ans Fjár­mála­stöð­ug­leiki sem kom út í dag.

Már segir að ljóst sé að gjald­þrot WOW air muni valda ein­hverju tjóni í banka­kerf­inu en fyrir hafi legið að beinu áhrifin á inn­lenda kerf­is­lega mik­il­væga banka yrðu tak­mörk­uð. Hver afleiddu áhrifin verða, og þá einnig af loðnu­bresti og öðrum mögu­legum áföll­um, sé hins vegar erf­ið­ara að leggja beint mat á á þessu stigi máls. Þau fari meðal ann­ars eftir því í hvaða mæli og hversu hratt önnur flug­fé­lög fylla í skarðið sem WOW air skilur eft­ir. Þá fari þau einnig eftir því í hvaða mæli hag­stjórn og aðrar aðgerðir milda áhrif áfalls­ins. Þá skipti einnig máli hvernig sam­dráttur í ferða­þjón­ustu spilar á næstu mán­uðum saman við breyt­ingar á fast­eigna­mark­aði.

Auglýsing

Litlar líkur á því að þau áföll sem þegar hafa riðið yfir muni ógna stöð­ug­leika fjár­mála­kerf­is­ins

Már bendir á að mik­ill vöxtur í ferða­þjón­ustu hafi stuðlað að háu íbúða­verði á sínum tíma í gegnum útleigu íbúða til ferða­manna. Nú dragi úr hækkun íbúða­verðs og sú þróun gæti haldið áfram. Verð­hækkun atvinnu­hús­næðis hafi hins vegar verið kröftug að und­an­förnu og verð orðið hátt á flesta mæli­kvarða.

„Þrátt fyrir þessa óvissu um bein og afleidd áhrif eru við núver­andi aðstæður litlar líkur á því að þau áföll sem þegar hafa riðið yfir muni ógna stöð­ug­leika fjár­mála­kerf­is­ins. Þau eru ein­fald­lega ekki nægj­an­lega stór til þess í ljósi þess mikla við­náms­þróttar sem þjóð­ar­búið og fjár­mála­kerfið búa nú við. Þessi við­náms­þróttur birt­ist í hreinni eigna­stöðu þjóð­ar­bús­ins gagn­vart útlönd­um, stórum gjald­eyr­is­forða, á heild­ina litið til­tölu­lega góðri eig­in­fjár­stöðu heim­ila og fyr­ir­tækja og háum eig­in­fjár­hlut­föllum og góðri lausa­fjár­stöð­u ­bank­anna.

Þá er svig­rúm hag­stjórnar til að bregð­ast við tölu­vert og mun meira en víða um heim. Það er afgangur á rík­is­sjóði og skuldir hins opin­bera eru litlar í sögu­legu og alþjóð­legu sam­hengi. Svig­rúm til lækk­unar vaxta er hér mikið ef aðstæður kalla á, ólíkt mörgum við­skipta­lönd­um, þar sem þeir eru tölu­vert fyrir ofan núll hér á land­i,“ skrifar Már.

Hann tekur það fram að Seðla­bank­inn fylgist grannt með þró­un­inni í þjóð­ar­bú­inu og í fjár­mála­kerf­inu. Hann muni leggja mat á hvernig nýjasta þróun breytir mynd­inni og greina afleið­ingar hennar fyrir hag­stjórn og var­úð­ar­stefnu.

Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent