Björn Leví: Vandræðalegt að ráðherra skilji ekki ábyrgð sína

Þingmaður Pírata telur að aðgerðaleysi á undanförnum árum hafi leitt til ólýðræðislegra vinnubragða, skaða fyrir aðila máls í endalausri og margfaldri málsmeðferð og tapi fyrir ríkissjóð.

Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Auglýsing

Björn Leví Gunn­ars­son, þing­maður Pírata, segir það vand­ræða­legt að Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, skilji ekki sam­hengið á milli Panama­skjal­anna, gagn­anna sem skatt­rann­sókn­ar­stjóri keypti árið 2015, fjár­fest­ing­ar­leiðar Seðla­bank­ans og laga­setn­ingar gegn pen­inga­þvætti – né ábyrgð sína í þessum mál­um. Þetta kemur fram á Face­book-­síðu þing­manns­ins en hann spurði ráð­herr­ann út í þessi mál í óund­ir­búnum fyr­ir­spurn­ar­tíma á þing­inu í dag. Bjarni sagð­ist í svari sínu ekki skilja sam­hengi máls­ins hjá þing­mann­in­um. 

Björn Leví segir jafn­framt í Face­book-­færslu sinni að aðgerða­leysi á und­an­förnum árum hafi leitt til ólýð­ræð­is­legra vinnu­bragða, skaða fyrir aðila máls í enda­lausri og marg­faldri máls­með­ferð og tapi fyrir rík­is­sjóð.

Þing­mað­ur­inn spurði Bjarna á Alþingi í morgun hvort hægt væri að fá að sjá þau gögn sem skatt­rann­sókn­ar­stjóri keypti árið 2015, til að mynda sýn­is­horn sem stjórn­völd fengu áður en ákveðið var að kaupa gögnin – því gögnin hefðu nú verið birt opin­ber­lega í Panama­skjöl­unum hvort sem væri.

Auglýsing

„Í gær voru drifin lög í gegnum þingið án umsagn­ar­fer­ils undir hót­unum að vera sett á lista yfir ósam­vinnu­þýð lönd vegna skorts á aðgerðum til að sporna gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka. Frá því hins vegar fyrir birt­ingu Panama­skjal­anna þegar stjórn­völdum stóð til boða að kaupa gögn sem sýndu fram á umfangs­mikil skatt­svik Íslend­inga í gegnum skúffu­fyr­ir­tæki í hinum og þessum löndum hefur ekki mikið verið gert – ofan í marg­falda máls­með­ferð í skatta­málum sem tekur allt of langan tíma þá hefur ekki mikið verið gert, að minnsta kosti ekki sýni­lega,“ sagði hann.

Ástæða nið­ur­fell­ingar rakin til rofs í máls­með­ferð

Þing­mað­ur­inn benti á að árið 2016 hefðu verið opnuð 250 mál vegna gagna sem hefðu verið keypt árið áður – hluti gagn­anna sem hefði verið að finna í Panama­skjöl­un­um. „Við munum öll hvað það var erfitt að kaupa þau gögn og þar er ég að vísa í gagn­rýni fjár­mála­ráð­herra frá því í febr­úar 2015. Gögnin voru að lokum keypt og er sam­kvæmt fréttum rann­sókn lokið í 96 mál­um, af þeim hefur 64 verið vísað í refsi­með­ferð, sekt­ar­krafa gerð í 17 mál­um, refsi­með­ferð er lokið í tveimur málum og 13 mál fóru ekki í refs­ingu. Sjö önnur mál klár­ast fljót­lega. 103 mál alls, og sam­kvæmt svari Skatt­rann­sókn­ar­stjóra við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um málið eru þar und­an­dregnir skatt­stofnar upp á 18,6 millj­arða króna. 66 mál með und­an­dregnum skatt­stofni upp á 9,7 millj­arða voru felld nið­ur, það er 41 pró­sent af heild­ar­upp­hæð­inni upp á 23,3 millj­arða.“

Björn Leví hélt áfram og sagði að ástæða nið­ur­fell­ing­ar­innar væri rakin til rofs í máls­með­ferð og þar væru stór mál upp á 2,2 millj­arða vegna greiðslna frá erlendu félagi og annað upp á 876 millj­ónir króna vegna kaupa á hluta­bréfum á lægra verði en gang­verði. „En eins og við munum þá var fjallað mjög vel um svipað mál í íslenskum fjöl­miðlum þar sem helm­ingur hluta­bréfa í Wintris var seldur á aðeins 1 doll­ar.“

Náði ekki sam­hengi máls­ins

Fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra sagði að hann næði ekki sam­hengi máls­ins hjá Birni Leví. „Hann byrjar hér að ræða um lög sem voru sam­þykkt á Alþingi í gær og tengj­ast alþjóð­legu sam­starfi íslenskra stjórn­valda í FATF sam­hengi. Þar sem að við vorum að þétta laga- og reglu­verk vegna hættu á fjár­mögnun hryðju­verka og pen­inga­þvætt­is,“ sagði hann. Þetta væru mál sem að uppi­stöðu til væru á for­ræði dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins og sam­starf við og innan FATF væri rekið á þeim vett­vangi fyrst og fremst.

„Svo var talað hér um að mál­inu hefði verið flýtt í gegn og svo var farið aftur beint yfir í Panama­skjöl­in. Og ég verð bara að játa að ég næ ekki öllum þessum millj­örðum og öllum þessum fjölda mála sem að hátt­virtur þing­maður er að þylja hér upp sam­heng­is­laust og með óskilj­an­legum hætti. Ef spurt er hvort hægt sé að fá aðgang að ein­hverjum til­teknum upp­lýs­ingum þá hvet ég þing­mann til að leggja fram skrif­lega beiðni um slíkt. En um það ættu bara að gilda hinar sömu reglur og almennt gilda um upp­lýs­inga­gjöf frá stjórn­völdum til þings­ins eða almenn­ings eða fjöl­miðla ef því er að skipta.

Vegna þess að hátt­virtur þing­maður lét að því liggja að sá sem hér stendur hafi verið að gera mönnum eitt­hvað erfitt fyrir við að kaupa þessi gögn þá var það nú bara þannig að ég hvatti til þess að gögnin voru keypt, ég tryggði í gegnum rík­is­stjórn fjár­mögnun fyrir kaupum gagn­anna og það var algjör­lega ein­stakur atburður í skatt­rann­sókn­ar­sögu Íslands að sú ákvörðun hafi verið tekin á meðan ég gegndi emb­ætti fjár­mála­ráð­herra. Sömu­leiðis und­ir­rit­aði ég gagna­skipta­samn­inga í meira umfangi en áður hefur þekkst í alþjóð­legri sam­vinnu í skatta­málum á Íslandi. Þannig að ég vísa frá mér þessum dylgjum sem hátt­virtur þing­maður færir hér fram í þingsal,“ sagði Bjarn­i. 

Bjarni Benediktsson Mynd: Skjáskot/Alþingi

Einnig hægt að tala um fjár­fest­ing­ar­leið­ina

Björn Leví kom aftur í pontu og sagði að umfang stórra skatt­rann­sókna­mála á und­an­förnum árum ein­skorð­að­ist ekki ein­göngu við gögn sem kæmu úr Panama­skjöl­unum heldur væri einnig hægt að benda á fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­bank­ans þar sem rakin hefði verið mögu­leg slóð pen­inga til skatta­skjóla og svo aftur til baka í gegnum afslátt­ar­leið bank­ans. „Í frum­varpi til fjár­laga fyrir árið 2020 er síðan loks­ins komið fjár­magn til að efla rann­sóknir gegn skattsvik­um. Loks­ins þegar það þarf að finna eitt­hvað fjár­magn til þess að vega upp á móti nið­ur­sveiflu hag­kerf­is­ins.“

Hann sagði enn fremur að í ræðu frá því 1. febr­úar 2016 hefði ráð­herra talað um nauð­syn þess að auka sam­vinnu stofn­ana en í dag væri helsta ástæða þess að þessi 66 mál, sem skatt­rann­sókn­ar­stjóri þurfti að fella nið­ur, að máls­með­ferð þeirra, ann­ars vegar hjá skatta­yf­ir­völdum og hins vegar hjá sak­sókn­ara, hefði ekki verið nægi­lega sam­tvinnuð í efni og tíma, eins og komið hefði fram í frétt Kjarn­ans um mál­ið. „Við vorum sein að inn­leiða reglur um CFC félög, við inn­leiðum lög um pen­inga­þvætti á síð­ustu stundu með ólýð­ræð­is­legri máls­með­ferð og klúðrum skatt­rann­sókn­ar­málum upp á millj­arða vegna vanda­mála sem við vitum af,“ sagði hann.

Hann spurði því fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra hvað honum fynd­ist um að millj­arðar hefðu glat­ast á hans vakt sem leiddi til auk­innar skatt­byrði allra ann­arra.

Spurði hvort hægt væri að líta á málin út frá rétt­indum borg­ar­anna

Ráð­herra svar­aði og sagði að honum fynd­ist þetta vera sami sam­heng­is­lausi mál­flutn­ing­ur­inn. „Þegar talað er um að mál hafi þurft að fella niður vegna þess að það hafi verið rof í sam­fellu rann­sókna þá er auð­vitað verið að vísa til þess að nýlega hafa fallið dómar hjá Mann­rétt­inda­dóm­stóli Evr­ópu sem gera kröfu til þess að menn hvorki þurfi að sæta tvö­faldri refs­ingu eða því að vera refsað í tvígang. Og að það þurfi að vera ákveðin sam­fella í máls­með­ferð­inni. Það sem geti ráðið einmitt úrslitum um það hvort að sekt­ar­á­lag komi á undan refs­ingu fyrir dómi er hversu mikil sam­fella hefur verið í rekstri máls­ins. Þar hefur sá armur dóms­valds­ins og skatt­rann­sókn­ar­valds­ins verið að taka til skoð­unar aðgerðir til þess að bæta úr þarna. Og það er auð­vitað ekki gott – ekki bara fyrir rík­is­sjóð – að þetta skuli hafa verið svona, heldur líka fyrir þá sem hafa þurft að sæta rann­sóknum – kannski svo ára­tug skipt­ir. Eða sæta tvö­faldri refs­ingu þannig að það varðar við Mann­rétt­inda­dóm­stól Evr­ópu og þann sátt­mála sem við höfum skrifað und­ir. Hvernig væri að líta ein­hvern tím­ann á málin út frá rétt­indum borg­ar­anna eins og Pírötum er svo tamt um að gera hér í ræðu­stól og við­ur­kenna að þann þátt þarf líka að taka með?“

Fjár­mála­ráð­herra skildi ekki sam­hengið á milli panama­skjal­anna, gagn­anna sem skatt­rann­sókn­ar­stjóri keypti árið 2015,...

Posted by Björn Leví Gunn­ars­son on Thurs­day, Oct­o­ber 10, 2019


Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokks.
Sjálfstæðisflokkurinn fær langhæstu styrkina frá fyrirtækjum og einstaklingum
Stærsti flokkur landsins, Sjálfstæðisflokkur, er í sérflokki þegar kemur að framlögum frá lögaðilum og einstaklingum. Í fyrra fékk hann hærri framlög frá slíkum en hinir fimm flokkarnir sem hafa skilað ársreikningi til samans.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Félag fréttamanna gagnrýnir yfirstjórn RÚV og stjórnvöld fyrir niðurskurð á fréttastofu
Stöðugildum á fréttastofu RÚV mun fækka um alls níu vegna niðurskurðar. Á meðal þeirra sem sagt var upp er starfsmaður með rúmlega aldarfjórðungs starfsaldur sem staðið hefur í viðræðum við yfirstjórn RÚV vegna vangoldinna yfirvinnugreiðslna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Telja áhrif þess að afnema stimpilgjald af íbúðarhúsnæði óveruleg
Átta þingmenn Sjálfstæðisflokks lögðu í síðasta mánuði fram frumvarp um afnám stimpilgjalda. Það er í sjötta sinn sem frumvarpið er lagt fram. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun telur afnámið líklegt til að hækka íbúðarverð.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiInnlent