Arnar Þór hafnar vanhæfiskröfu vegna ummæla hans um EES-samstarfið

Krafa stefnanda um að Arnar Þór Jónsson, héraðsdómari, víki sem dómari máls vegna ummæla hans um þriðja orkupakkann og EES-rétt hefur verið hafnað af Arnari Þór.

Arnar Þór Jónsson, héraðsdómari.
Arnar Þór Jónsson, héraðsdómari.
Auglýsing

Arnar Þór Jóns­son, hér­aðs­dóm­ari, hefur hafnað kröfu stefn­anda þess efnis að hann víki sem dóm­ari í máli vegna ummæla hans um EES-rétt og þriðja orku­pakk­ann. Þar sem málið snýst um EES-­reglur telur stefn­andi það ólík­legt að dóm­ari muni líta hlut­laust á málið og krafð­ist því þess að Arnar Þór vik­i. Þetta kemur fram í úrskurði um hæfi dóm­ara sem birt var í dag. 

End­ur­speglar andúð á EES-­kerf­inu

Arnar Þór er skip­aður dóm­ari í máli Eyj­ólfs Orra Sverr­is­sonar gegn rík­inu vegna vinnu­tíma. Í sept­em­ber setti lög­maður stefn­anda fram þá kröfu að Arnar Þór viki úr sæti sem dóm­ari í mál­inu vegna áherslna sem Arnar Þór lét í ljós í blaða­grein­inni: „Full­veldið skiptir máli“ sem Arnar Þór skrif­aði og var birt í Morg­un­blað­inu í júlí síð­ast­liðnum sem og við­tal við Arnar Þór í Morg­un­blað­inu í júní í sum­ar. 

Í úrskurð­inum segir að stefn­andi telur að efni grein­ar­innar og við­tals­ins sé þess efnis að hægt sé að draga óhlut­drægni dóm­ar­ans í efa út frá þeim skoð­unum sem dóm­ar­inn hafi látið í ljós. Í máli stefn­andi reyni veru­lega á EES-rétt, ESB-rétt og afleiddar gerðir ESB-réttar sem inn­leiddar hafa verið í íslenskan rétt og mun úrlausn máls­ins því reyna á túlkun hér­aðs­dóms á þessum gerð­u­m. 

Auglýsing

Stefn­andi nefnir síðan nokkur dæmi í kröf­unni um ummæli Arnar Þórs í grein hans og við­tali við Morg­un­blaðið sem hann segir að end­ur­spegli andúð dóm­ara á EES-­kerf­inu og hvernig reglur EES-réttar eru inn­leiddar í íslenskan rétt.

Ólík­legt að Arnar Þór muni líta hlut­laust á málið

Stefn­andi tekur meðal ann­ars dæmi um ummæli Arnar Þórs í Morg­un­blaðsvið­tal­inu: „Það þarf að ná umræð­unni upp úr lág­kúru eins og þeirri að þeir sem styðji sam­þykkt þriðja orku­pakk­ans séu frjáls­lyndir en hinir for­pok­að­ir. Þar fyrir utan má spyrja hvað sé svona frjáls­lynt við það að vilja játa sig undir vald erlendra skrif­finna og standa gegn sjálfs­á­kvörð­un­ar­rétti þjóða? Er það að sama skapi frjáls­lynt að vilja lúta hags­munum erlendra stór­fyr­ir­tækja? Gengur ekki frjáls­lyndi einmitt út á að virða sjálfs­á­kvörð­un­ar­rétt ann­arra í lengstu lög?“

Í úr­skurð­in­um ­segir að stefn­andi telur þessa fram­setn­ingu dóm­ara bein­ast gegn EES-rétti og gegn EES-­sam­starf­inu á grund­velli sjón­ar­miða um lýð­ræð­is­halla. Mál stefn­anda snú­ist um EES-­reglur og því sé ólík­legt að dóm­ari muni líta hlut­laust á mál­ið.

Arnar Þór svarar þess­ari kröfu í úr­skurð­in­um og segir meðal ann­ars að stefn­andi hafi ekki ­fært fram við­hlít­andi rök fyrir því hvernig ummæli dóm­ara í við­tal­inu og grein­inni leiði til þess að ætla megi að dóm­ari dæmi ekki eftir þeim laga­reglum sem með lög­form­legum og stjórn­skipu­lega réttum hætti hafa verið leiddar í íslenskan rétt og mega kall­ast bind­andi fyrir dóm­ara.

Lög­mæt og rétt­læt­an­leg hvatn­ing til Alþingis

Arnar Þór segir jafn­framt að dóm­urum sé rétt að fylgjast grannt með laga­setn­ing­ar­ferl­inu sem slíku og taka þátt í umræðum um hvort því sé í reynd „stefnt í þrengri og grynnri far­veg en ætlun stjórn­ar­skrár­gjafans var nokkru sinn­i“. Hann segir að slík afstaða valdi ekki sjálf­krafa van­hæfi og bendir á að dóm­arar njóti mál­frelsis líkt og aðrir borg­ar­ar. 

„Með vísan til stjórn­ar­skrár­var­innar meg­in­reglu um tján­ing­ar­frelsi og þeirra und­an­þága frá almennum höftum sem hlut­verk dóm­ara leggur þeim á herðar í þessu sam­hengi telur und­ir­rit­aður að tján­ing hans um þriðja orku­pakka ESB hafi verið lög­mæt og rétt­læt­an­leg hvatn­ing til þess að Alþingi axl­aði ábyrgð á stjórn­skipu­legu hlut­verki sínu sem lýð­ræð­is­lega kjörið lög­gjaf­ar­þing en forð­að­ist í lengstu lög að setja svo mis­vísandi reglur að stefnu­mörkun væri í reynd ýtt yfir á dóm­stóla. Sú umræða teng­ist sjálfum und­ir­stöðum rétt­ar­rík­is­ins og að mati und­ir­rit­aðs er örð­ugt að gera of mikið úr alvar­leika þeirra álita­efna sem þar blasa við,“ skrifar Arnar Þór í úrskurð­in­um.

Að lokum segir Arnar Þór að ekk­ert í til­vitn­uðu ummælum hans gefi stefn­anda til­efni til að draga þær víð­tæku álykt­anir gerðar séu í kröf­unni. Því fellst Arnar Þór ekki að ummæli hans í grein hans í Morg­un­blað­inu né í við­tal­inu séu þess eðlis að draga megi óhlut­drægni dóm­ara með réttu í efa.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Börkur Smári Kristinsson
Hvað skiptir þig máli?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Segir VG standa frammi fyrir prófraun í kjölfar Samherjamálsins
Fyrrverandi forsætisráðherra segir að grannt verði fylgst með viðbrögðum Katrínar Jakobsdóttur og VG í tengslum við Samherjamálið. Hún segir að setja verði á fót sérstaka rannsóknarnefnd sem fari ofan í saumana á málinu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Bára Halldórsdóttir
Klausturgate – ári síðar
Bára Halldórsdóttir hefur skipulagt málþing með það að markmiði að gefa þolendum „Klausturgate“ rödd og rými til að tjá sig og til þess að ræða Klausturmálið og eftirmál þess fyrir samfélagið.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Vill að verkalýðshreyfingin bjóði fram stjórnmálaafl gegn spillingu
Formaður VR kallar eftir þverpólitísku framboði, sem verkalýðshreyfingin stendur að. „Tökum málin í eigin hendur og stigum fram sem sameinað umbótaafl gegn spillingunni,“ segir hann í pistli.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Ætlar enginn (virkilega) að gera neitt í þessu?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Fólk geti sett sig í spor annarra
Gylfi Zoega segir að hluti af því að hagkerfið geti virkað eins og það eigi að gera, sé að fólk og fjölmiðlar veiti valdhöfum aðhald.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Uppskrift að því að drepa umræðuna með börnum
Kjarninn 16. nóvember 2019
Rannsókn Alþingis á fjárfestingarleiðinni gæti náð yfir Samherja
Samherji flutti rúmlega tvo milljarða króna í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands. Þeir peningar komu frá félagi samstæðunnar á Kýpur, sem tók við hagnaði af starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent