Kolefnisförgun gæti orðið „ný og vistvæn útflutningsgrein“

Á Íslandi mætti binda margfalt meira koldíoxíð en sem nemur heildarlosun Íslands, t.d. með flutningi CO2 erlendis frá. Orkuveita Reykjavíkur telur kolefnisföngun og -förgun hafa burði til að verða ný og vistvæn útflutningsgrein í íslensku efnahagslífi.

Orkuveitu Reykjavíkur, hefur beitt Carbfix-aðferðinni til að draga úr losun frá Hellisheiðarvirkjun síðastliðin ár með góðum árangri.
Orkuveitu Reykjavíkur, hefur beitt Carbfix-aðferðinni til að draga úr losun frá Hellisheiðarvirkjun síðastliðin ár með góðum árangri.
Auglýsing

Car­bfix kolefn­is­förg­un­ar­tækn­in, sem Orku­veita Reykja­víkur (OR) í sam­starfi við Háskóla Íslands og erlenda aðila hefur þró­að, er dæmi um lausn sem getur haft áhrifa­mátt langt umfram losun Íslands.



Þetta er meðal þess sem fram kemur í umsögn OR um aðra útgáfu aðgerð­ar­á­ætl­unar stjórn­valda í lofts­lags­mál­um. Í henni er sér­stak­lega fjallað um föngun kolefnis frá stór­iðju og til­tekin aðgerð sem felur í sér að kanna hvort stór­iðju­fyr­ir­tæki á Íslandi geti mark­visst fangað koltví­oxíð (CO2) frá starf­semi sinni.



Aðferðin felst í því að CO2  er fangað úr jarð­hita­gufu, gasið leyst upp í vatni undir þrýst­ingi og vatn­inu dælt niður á 500-800 metra dýpi í basaltjarð­lög, þar sem CO2 binst var­an­lega í berggrunn­inum í formi steinda. Gas­inu er þannig breytt í grjót. Orka nátt­úr­unn­ar, dótt­ur­fé­lag Orku­veitu Reykja­vík­ur, hefur beitt aðferð­inni til að draga úr losun frá Hell­is­heið­ar­virkjun síð­ast­liðin ár með góðum árangri.

Auglýsing



Sam­kvæmt vilja­yf­ir­lýs­ingu sem und­ir­rituð var árið 2019 að for­göngu stjórn­valda, milli Orku­veitu Reykja­vík­ur, Elkem, Fjarða­áls, Rio Tinto á Íslandi, Norð­ur­áls, PCC á Bakka og stjórn­valda verður nú kannað hvort sömu aðferð megi beita hjá stór­iðju­fyr­ir­tækjum á Íslandi og hvort þau geti einnig fangað CO2 frá starf­semi sinni og dælt því niður í berg.



Verk­efnið er viða­mikið og mun spanna fimm til tíu ár. Fram undan er að þróa aðferðir sem aðgreina styrk CO2 í útblæstri stór­iðju þannig að beita megi svip­uðum hreins­un­ar­að­ferðum og við Hell­is­heið­ar­virkj­un. Stjórn­völd vinna nú að því að aðferðin verði gjald­geng innan evr­ópska við­skipta­kerf­is­ins með los­un­ar­heim­ildir (ETS).



Orku­veita Reykja­víkur fagnar því að Car­bfix-­tæknin fái mikið vægi í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni og bendir á að um sé að ræða tækni sem sé hag­kvæm, umhverf­is­væn og var­an­leg leið til að farga CO2. Hún henti ekki ein­ungis jarð­varma­virkj­unum heldur einnig stór­los­endum í orku- og iðn­aði auk þess að nýt­ast tækni sem hreinsar CO2 beint úr and­rúms­lofti. „Að­ferðin hefur verið sann­reynd við aðstæður sem eru víða hér á landi og ljóst að hún mun hjálpa til að Ísland stand­ist lofts­lags­skuld­bind­ingar sín­ar,“ segir í umsögn Orku­veit­unn­ar.



„Í ljósi ein­stakra aðstæðna hér á landi er unnt að bjóða heim­inum hag­kvæma og var­an­lega bind­ingu koldí­oxíðs með því að hag­nýta ferla sem eiga sér stað í nátt­úr­unni. Hér mætti binda marg­falt meira koldí­oxíð en sem nemur heild­ar­losun Íslands og nýta til þess inn­lenda og umhverf­is­væna orku, t.d. með flutn­ingi CO2 erlendis frá með skipum en Evr­ópu­sam­bandið leggur mikla áherslu á upp­bygg­ingu slíkra lausna. Þá sýn­ist okkur að kolefn­is­föngun og -förgun hafi burði til þess að verða ný og vist­væn útflutn­ings­grein í íslensku efna­hags­líf­i.“

Draumur Orku­veit­unnar



Stór­auka megi nið­ur­dæl­ingu koldí­oxíðs á heims­vísu með inn­leið­ingu á Car­bfix-­tækn­inni þar sem jarð­fræði­að­stæður leyfa. Á næsta ári mun nið­ur­dæl­ing hefj­ast með Car­bfix aðferð­inni í til­rauna­skyni í Þýska­landi og Tyrk­landi svo dæmi sé tek­ið. 



Frá árinu 2017 hafa Car­bfix og Orka nátt­úr­unnar átt í sam­starfi við Sviss­neska fyr­ir­tækið Cli­meworks. Fyr­ir­tækin hafa í sam­ein­ingu rekið til­rauna­stöð á Hell­is­heiði þar sem koldí­oxíð er fangað beint úr and­rúms­lofti og dælt niður í jarð­lög þar sem það stein­renn­ur. Nýverið hafa OR og Cli­meworks til­kynnt að auka eigi umsvif þess­arar starf­semi á Hell­is­heiði sjö­tíu­falt árið 2021. „OR á sér þann draum að grænn hátækni­iðn­aður nái fót­festu á Íslandi með til­heyr­andi verð­mæta og atvinnu­sköp­un,“ segir í umsögn fyr­ir­tæk­is­ins. Landið gæti hugs­an­lega orðið mið­stöð á heims­vísu fyrir kolefn­is­förgun með Car­bfix aðferð­inn­i.“

Carbfix-aðferðin felst í því að CO2  er fangað úr jarðhitagufu, gasið leyst upp í vatni undir þrýstingi og vatninu dælt niður á 500-800 metra dýpi í basaltjarðlög, þar sem CO2 binst varanlega í berggrunninum í formi steinda. Gasinu er þannig breytt í grjót.



Orka nátt­úr­unnar rekur tvær stærstu jarð­varma­virkj­anir lands­ins en sam­tals voru þær um 60 pró­sent af upp­settu afli jarð­varma­virkj­ana árið 2019. Þær losa sam­tals um 40 þús­und tonn af CO2 árlega vegna vinnslu háhita­vökva, en það eru ein­ungis um 24 pró­sent af þeim koltví­sýr­ingi sem losnar árlega frá íslenskum jarð­varma­virkj­un­um. Lágt hlut­fall útblást­urs á CO2 miðað við vinnslu­getu stafar af tvennu; lágu inni­haldi CO2 í jarð­hita­vökv­anum sam­an­borið við önnur háhita­svæði lands­ins, og Car­bfix nið­ur­dæl­ingu. Nið­ur­dæl­ing á CO2 hefur und­an­farin ár dregið úr beinni losun frá Hell­is­heið­ar­virkjun um 30 pró­sent, eða um 12 þús­und tonn á ári, og áætl­anir miða að stór­auk­inni nið­ur­dæl­ingu koldí­oxíðs með Car­bfix-­tækn­inni. Ef fyr­ir­ætl­an­irnar ganga eftir má ætla að ON dæli niður um 47 þús­und tonnum af CO2 frá jarð­hita­nýt­ingu árið 2030, sem eitt og sér er um 4% af áætl­uðum heild­ar­sam­drætti í losun Íslands frá 2005 til 2030. Auk þess eru áætl­anir um hugs­an­lega sam­þætt­ingu við hag­nýt­ingu hluta þess CO2 sem er fang­að.



Tvö önnur fyr­ir­tæki reka jarð­varma­virkj­anir á háhita­svæðum á Íslandi; Lands­virkjun og HS Orka, og hefur Car­bfix boðið þeim ráð­gjöf um upp­bygg­ingu og rekstur kolefn­is­föng­unar og -förg­unar í jarð­hita­virkj­unum þeirra.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Spyr hvar Alþingisappið sé
Sara Elísa Þórðardóttir, varaþingmaður Pírata, vill að komið verði á fót smáforriti þar sem almenningur getur sótt sér upplýsingar um störf þingsins. Forritið mætti fjármagna með sölu á varningi í gegnum netið.
Kjarninn 3. mars 2021
Í þingsályktunartillögu þingflokks Viðreisnar er lagt til að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur verði aðgengilegar öllum án endurgjalds.
Þörfin eftir upplýsingum um landbúnaðarstyrki „óljós“ að mati Bændasamtakanna
Nýlega var lögð fram þingsályktunartillaga þess efnis að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur til landbúnaðar verði gerðar opinberar. Í umsögn frá Bændasamtökunum segir að ekki hafi verið sýnt fram á raunverulega þörf á því.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent