Aukin hernaðarumsvif Rússa valda ugg og ótta

h_50879512-1.jpg
Auglýsing

Stór­aukið hern­að­ar­brölt Rússa vekur ugg í brjósti margra nágranna þeirra. Ekki þarf að fjöl­yrða um ástandið í Úkra­ínu og þá skálmöld sem þar ríkir og margir telja Rússa bera að miklu leyti ábyrgð á en það er þó ekki allt og sumt. Norð­ur­landa­bú­ar, íbúar Eystra­salts­land­anna, Bretar og fleiri hafa ekki síður áhyggjur af rúss­neska flug­hernum sem að und­an­förnu hefur aukið umsvif sín til mik­illa muna. Rúss­neskar her­flug­vélar eru æ oftar á ferð­inni á svæðum þar sem flug­um­ferð er mik­il, einkum yfir Eystra­salti.

Tvö alvar­leg til­vik á síð­asta ári



Á síð­asta ári skall í tvígang hurð nærri hæl­um. Þann 3. mars mun­aði aðeins hárs­breidd að far­þega­þota frá SAS, sem var nýfarin í loftið frá Kastr­up, og rúss­nesk her­flug­vél rækjust á. Í skýrslu rann­sókn­ar­nefndar segir að ein­ungis snar­ræði flug­stjór­anna hjá SAS ásamt góðu skyggni hafi forðað stór­slysi. Aðeins 90 metrar voru milli vél­anna og í þessu sam­hengi er það minna en hárs­breidd!

Alls 132 far­þeg­ar, auk áhafn­ar, voru um borð í far­þega­vél­inni sem var á leið til Róm­ar. Vél­arnar voru skammt fyrir sunnan Malmö þegar þetta gerð­ist. Rúss­nesku flug­menn­irnir höfðu slökkt á rat­sjársvara vél­ar­innar (tran­spond­er) en hann sendir frá sér upp­lýs­ingar um stefnu vél­ar­inn­ar, flug­hæð og hraða. Rúss­neski sendi­herr­ann í Kaup­manna­höfn var kall­aður „á tepp­ið“ hjá danska utan­rík­is­ráð­herr­anum sem sagð­ist hafa sett í brýnnar og talað með þungum áhersl­um.

Rússar héldu því fram að engin hætta hefði verið á ferð­um, tugir kíló­metra hefðu verið á milli vél­anna tveggja.

Auglýsing

Rússar svör­uðu því til að þeirra vél hefði verið á alþjóð­legu flug­svæði og varð­andi rat­sjár­send­inn væri það að segja að í þeim efnum færu þeir eins að og eft­ir­lits-og njósn­a­vélar NATO þegar þær væru á ferð­inni. Hitt atvikið átti sér stað yfir Eystra­salti 12. des­em­ber yfir Eystra­salti. Fimm­tíu ­sæta far­þega­vél Cim­ber flug­fé­lags­ins, á leið frá Kaup­manna­höfn til Pól­lands, fékk þá boð frá flug­um­ferð­ar­stjórn að breyta hæð og flug­stefnu til að forð­ast hugs­an­legan árekstur við rúss­neska her­flug­vél, sem ekki var með kveikt á rat­sjársvar­an­um. Í rann­sókn­ar­skýrslu vegna þess atviks segir að fjar­lægðin milli vél­anna hafi verið allt of lít­il, miðað við þær reglur sem fylgja beri í flug­inu. Rússar héldu því fram að engin hætta hefði verið á ferð­um, tugir kíló­metra hefðu verið á milli vél­anna tveggja.

Áhyggjur og auk­inn við­bún­aður



Und­an­farið hefur mikið verið rætt og ritað um þessi mál í dönskum fjöl­miðl­um. Dönsku utan­rík­is­-og varn­ar­mála­ráð­herr­arnir (og margir ráð­herrar ann­arra Evr­ópu­landa) hafa lýst yfir miklum áhyggjum vegna síauk­inna ferða rúss­neskra her­flug­véla, einkum yfir Eystralsalti en einnig með­fram ströndum Nor­egs og víð­ar.

Á þessu svæði er mikil flug­um­ferð og víða þröngt set­inn bekk­ur­inn í loft­inu ef svo má að orði kom­ast. Yfir­stjórn NATO fylgist líka grannt með og að und­an­förnu hefur margoft verið greint frá því í fréttum að banda­lagið sé að efla við­búnað sinn með ýmsu móti. Sví­ar, Norð­menn og Danir hafa gert marg­hátt­aðar ráð­staf­anir til að fylgj­ast betur með athöfnum Rússa. Danski flug­her­inn her­inn hefur nýlega tekið í notkun nýjan og end­ur­bættan flugradar í aðal­stöðv­unum í Skydstrup á Suð­ur­-Jót­landi. Með þessum nýja radar eykst allt eft­ir­lit á mjög stóru svæði, ekki síst á Norð­ur­slóðum en þangað renna Rússar sem kunn­ugt er hýru auga.

Sænski herinn leitaði að kafbát í skerjagarðinum fyrir utan Stokkhólm í október, sem talið var að hefði verið rússneskur. Kafbáturinn fannst hins vegar aldrei. Sænski her­inn leit­aði að kaf­bát í skerja­garð­inum fyrir utan Stokk­hólm í októ­ber, sem talið var að hefði verið rúss­nesk­ur. Kaf­bát­ur­inn fannst hins vegar aldrei.

Hvað vakir fyrir Rússum?



Í við­tali í danska sjón­varp­inu fyrir nokkrum dög­um, þar sem rætt var um þessi mál sagði danskur þing­maður að stundum væri sagt að vegir ást­ar­innar væru órann­sak­an­leg­ir. Það væri sjálf­sagt satt og rétt en þetta ætti ekki síður við um Rússa, ekki síst Pútín for­seta. Pútín hefur reyndar margoft lýst yfir að hann vilji hefja Rúss­land til vegs og virð­ingar á ný; úr öskustónni eins og hann hefur gjarna orðað það. Útgjöld til her­mála hafa verið stór­auk­in, Pútín leggur mikla áherslu á Norð­ur­slóðir og á fundi rúss­neska þjóðar­ör­ygg­is­ráðs­ins í apríl á síð­asta ári kvaðst hann vilja koma á fót sér­stakri stofnun til að sam­hæfa alla þætti og stefnu í mál­efnum rík­is­ins varð­andi þetta mik­il­væga svæði eins og hann komst að orði, Norð­ur­slóða­stofn­un.

Aukin umsvif Rússa áhyggju­efni  



Í við­tali við breska blaðið The Tel­egraph í fyrra­dag lýsti And­ers Fogh Rasmus­sen fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri NATO miklum áhyggjum vegna Pútíns. Hann kvaðst ótt­ast að Pútín blandi sér í inn­an­rík­is­mál Eystra­salts­ríkj­anna með sama hætti og á Krím­skaga og í Úkra­ínu. Það er að segja; egna og styðja Rússa í Eist­landi, Lett­landi og Lit­háen til and­stöðu við stjórn­völd. “Pútín dreymir um gamla Sov­ét” sagði And­ers Fogh. Og ekki nóg með það „með því að Rússar beint og óbeint blandi sér í mál­efni þess­ara fyrrum Sov­étlýð­velda myndi reyna á styrk og sam­stöðu NATO,“ sagði And­ers Fogh og bætti við „Pútín vill nefni­lega gjarna láta reyna á hina svo­nefndu 5. grein NATO sátt­mál­ans, einn fyrir alla, allir fyrir einn. Með öðrum orð­um, hversu langt hann getur geng­ið.“

Í áður­nefndu við­tali segir And­ers Fogh það mikið áhyggju­efni að á sama tíma og Rússar stór­auki fjár­veit­inga til her­mála skeri NATO þjóð­irnar meira og meira nið­ur. Það sé umhugs­un­ar­vert og fram­kvæmda­stjór­inn fyrr­ver­andi klikkti út með að segja „það gengur ekki að loka aug­unum og vona það besta, Evr­ópa hefur áður farið flatt á því.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Farandverkamenn í haldi lögreglumanna í lok maí.
„Blaðamennska er ekki glæpur“
Yfirvöld í Malasíu hafa ítrekað yfirheyrt fréttamenn sem fjallað hafa um aðstæður farandverkamanna í landinu í faraldri COVID-19. Hópur fréttamanna Al Jazeera var yfirheyrður í dag vegna heimildarmyndar sem varpar ljósi á harðar aðgerðir gegn verkamönnum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Dóttir Svandísar alvarlega veik
Heilbrigðisráðherra ætlar með hjálp samstarfsfólks og fjarfunda að sinna áfram störfum sínum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – Fall Soga-ættarinnar
Kjarninn 10. júlí 2020
Faraldurinn í faraldrinum
Ef hægt er að líkja heimsfaraldri COVID-19 við hvirfilbyl má líkja faraldri ópíóðafíknar við loftslagsbreytingar: Þær gerast hægt og bítandi en stundum í stökkum og eru stórhættulegar.
Kjarninn 10. júlí 2020
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira úr sama flokkiErlent
None