Meira framboð nauðsynlegt til að aðgerðir Seðlabankans virki

Hagfræðingur hjá Íslandsbanka segir aðgerðir Seðlabankans til að bregðast við verðhækkunum á íbúðamarkaði og aukinni skuldsetningu heimila ekki enn hafa haft tilætluð áhrif. Til þess þurfi aukið framboð íbúða.

Bergþóra Baldursdóttir, hagfræðingur hjá Íslandsbanka.
Bergþóra Baldursdóttir, hagfræðingur hjá Íslandsbanka.
Auglýsing

Miklar verð­hækk­anir umfram lang­tíma­þætti og aukin skuld­setn­ing fyrstu kaup­enda á íbúða­mark­aði er tölu­vert áhyggju­efni, að mati Berg­þóru Bald­urs­dótt­ur, hag­fræð­ings hjá Íslands­banka. Sam­kvæmt henni er lík­legt að aðgerðir Seðla­bank­ans til að bregð­ast við þess­ari þróun muni ekki hafa til­ætluð áhrif fyrr en fram­boð íbúða verði aukið hér­lend­is.

Í grein sem Berg­þóra skrif­aði í síð­asta tölu­blaði Vís­bend­ingar fer Berg­þóra yfir áhrif far­ald­urs­ins á íbúða­mark­að­inn. Þar segir hún það vera mjög óvenju­legt að íbúða­verð hækki svo hratt á sama tíma og hag­kerfi dregst sam­an, líkt og raunin var eftir að far­ald­ur­inn skall á. Sú þróun hafi hins vegar ekki verið eins­dæmi fyrir Ísland, en íbúða­verð hækk­aði einnig mjög hratt í öðrum OECD-­ríkj­um.

Þar, líkt og hér­lend­is, áttu aðgerðir stjórn­valda í byrjun far­ald­urs­ins örvandi áhrif á íbúða­mark­að­inn, en Berg­þóra segir hegð­un­ar­breyt­ingar vegna útbreiðslu veirunnar og aukna heima­vinnu einnig hafa stuðlað að verð­hækk­un­um. Vís­bend­ingar séu þó uppi um að þessar breyt­ing­ar, sem Berg­þóra nefnir kór­ón­u­á­hrif­in, séu að mestu að fjara út núna.

Auglýsing

Verð­hækk­an­irnar hafa valdið því að íbúða­verð er nú vikið veru­lega frá þeim þáttum sem til lengri tíma eru taldir ráða þróun þess. Sömu­leiðis nefnir Berg­þóra að skuldir heim­il­anna hafi aukist, þar sem nú þarf að taka lán fyrir stærri upp­hæðir til að eign­ast hús­næði. Sér­stak­lega hafi skuld­irn­ar, sem og greiðslu­byrði lána, auk­ist á meðal fyrstu kaup­enda á hús­næð­is­mark­aði.

Fleiri íbúðir og meiri fyr­ir­sjá­an­leiki nauð­syn­legur

„Þetta er tölu­vert áhyggju­efn­i,“ segir Berg­þóra og bætir hún við að Seðla­bank­inn hafi gripið til aðgerða til að bregð­ast við þess­ari þró­un, líkt og hækkun stýri­vaxta, reglur um hámark veð­setn­ing­ar­hlut­falls og reglur um hámarks­greiðslu­byrði á nýjum íbúða­lán­um. Hins vegar hafi þessar aðgerðir ekki haft til­ætluð áhrif á íbúða­mark­að­inn, en telja megi lík­legt að auka þurfa fram­boð íbúða til þess að þær geri það.

Sam­kvæmt Berg­þóru er erfitt fyrir íbúða­mark­að­inn að bregð­ast við sveiflum í eft­ir­spurn, þar sem að jafn­aði tekur um tvö ár að byggja hverja íbúð. Þó sé bæði mögu­legt og afar æski­legt að hafa meiri fyr­ir­sjá­an­leika um stöðu og upp­bygg­ingu nýrra íbúða á fram­boðs­hlið­inni en sé núna, ásamt því að vera með skýra sýn á íbúða­þörf­ina næstu árin. „Það myndi í það minnsta draga úr líkum á jafn öfga­kenndum sveiflum og við höfum séð upp á síðkast­ið,“ bætir hún við.

Hægt er að lesa grein Berg­þóru í heild sinni með því að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Fleiri íbúar landsbyggðarinnar en höfuðborgarsvæðisins telja sig hafa verið bitna af lúsmýi og mest er aukningin á Norðurlandi.
Lúsmýið virðist hafa náð fótfestu á Norðurlandi í sumar
Áttunda sumarið í röð herjaði lúsmýið á landann. Nærri þrefalt fleiri landsmenn telja sig hafa verið bitna af lúsmýi í sumar, tvöfalt fleiri en fyrir þremur árum. Mest var aukningin á Norðurlandi.
Kjarninn 30. september 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Deng Xiaoping - seinni hluti 邓小平 下半
Kjarninn 30. september 2022
Gatnamótin sem um ræðir eru við norðurenda stokksins og yrðu mislæg, en þó í plani við umhverfið í kring.
Borgin vill sjá útfærslu umfangsminni gatnamóta við mynni Sæbrautarstokks
Allt að sex akreinar verða á hluta Kleppsmýrarvegar samkvæmt einu tillögunni að nýjum mislægum gatnamótum við mynni Sæbrautarstokks sem lögð var fram í matsáætlun. Reykjavíkurborg vill að umfangsminni gatnamót verði skoðuð til samanburðar.
Kjarninn 30. september 2022
Gylfi Helgason
Staða menningarmála: Fornleifar
Kjarninn 30. september 2022
Vilhjálmur Árnason (t.v.) er fyrsti flutningsmaður tillögunnar. Bergþór Ólason þingmaður Miðflokksins er á meðal alls 22 meðflutningsmanna Vilhjálms.
Yfir tuttugu þingmenn vilja að Ísland verði leiðandi í rannsóknum á hugvíkkandi efnum
Stór hópur þingmanna úr öllum flokkum nema Vinstrihreyfingunni – grænu framboði vill sjá heilbrigðisráðherra skapa löglegan farveg fyrir rannsóknir á virka efninu í ofskynjunarsveppum hér á landi, þannig að Ísland verði „leiðandi“ í rannsóknum á efninu.
Kjarninn 30. september 2022
Þóra Hreinsdóttir var fimmtán ára er hún ritaði í dagbókina sína um náin samskipti við Jón Baldvin árið 1970.
Unglingsstúlka lýsti nánu sambandi við Jón Baldvin Hannibalsson í dagbók
Jón Baldvin Hannibalsson, fyrrverandi utanríkisráðherra Íslands, sagði í bréfi til stúlku árið 1970 að hjarta hans slægi örar og blóðið rynni hraðar þegar hann hugsaði til hennar. Stúlkan var 15 ára. Hann 31 árs. Var kennarinn. Hún nemandinn.
Kjarninn 30. september 2022
Meira úr sama flokkiInnlent