#stjórnmál#húsnæðismál

Gámakynslóðin II

Í auðn­inni við Kirkju­sand stendur mann­laus steypuklumpur sem eitt sinn var höf­uð­stöðvar eins stærsta banka lands­ins. Fyrir nokkrum árum var áætlað að byggja við, opna glæsi­legar nýjar höf­uð­stöðv­ar. Allt þar til að það fannst svo mikil mygla að það þurfti að flytja fölt og hóstandi starfs­fólk úr hús­inu. Mygla svo djúpt inni í steyp­unni að það var engin leið að bjarga því. Rotið inn að beini. Lát­ið.

Og það eina sem eftir stendur er líf­laus, flagn­andi, myglandi minn­ing um banka sem hulin er með 300 fer­metra blakt­andi lík­klæði í formi aug­lýs­ingar sem á stend­ur: „Ekki gef­ast upp. Það er hægt.”

Það er eitt­hvað ljóð­rænt við að ímynda sér að þessi daufdumba aug­lýs­inga­her­ferð hafi fæðst í deyj­andi húsi í skýi af svíf­andi sveppa­gró. Fólk mundi hata þetta aðeins minna ef bank­inn hefði eitt­hvað að segja, ein­hverju við að bæta. Í stað­inn reynir þessi risa­vaxna fjár­mála­stofnun að klæða sig í FUBU-­peysu og Dickies-buxur í mis­ráð­inn­i end­ur­gerð af „Never Been Kis­sed“ og þykj­ast tala við ungt fólk á jafn­ingja­grund­velli: „Þetta er ekk­ert mál krakk­ar, það eina sem við þurfum að gera er að spara bara smá. Ég er til dæmis að spara fyrir útborgun í nýjar höf­uð­stöðvar því að mínar eru rotnar að inn­an“. Það er auð­vitað alltaf heil­ræði að spara – svona frum­heil­ræði eins og að bursta tenn­urn­ar, taka lýsi og fara ekki svangur að versla. En þegar skila­boðin koma frá risa­vax­inni fjár­mála­stofnun hljóma þau frekar mjóróma og veiklu­leg – eins og bað­vörður að ráð­leggja ein­hverjum í ljósum logum að drekka bara meira vatn.

Auglýsing

Það eru næstum þrjú ár síðan ég skrif­aði um Gáma­kyn­slóð­ina. Þá var helsta von ungs fólks á sökkvandi hús­næð­is­mark­aði „að stafla upp not­uðum vörugámum í ein­hverju ódýru verk­smiðju­hverfi, skera á þá glugga og fylla af IKEA-hús­­gögn­um“. En það hlýtur margt að hafa breyst á þremur árum, er það ekki? Núna er góð­æri, ný rík­is­stjórn, Ólafur Ragnar er orð­inn sand­korn í eyði­mörk sög­unnar og Sig­mundi Davíð tókst að greiða efna­mestu fast­eigna­eig­endum lands­ins út 70 millj­arða króna fyr­ir­fram­greiddan arf í formi Leið­rétt­ing­ar­innar áður en hann var loks kall­aður aftur heim til plánet­unnar sinn­ar.

Fyrir þremur árum voru 800 náms­menn á biðlista eftir stúd­enta­í­búð, nú eru þeir tæp­lega 1200. Íbúða­lána­sjóður segir að það vanti 9000 íbúðir næstu þrjú árin til að anna eft­ir­spurn og á sama tíma er áætlað að fast­eigna­verð hækki um 40%, bara í ár. Auð­vitað eru engin ein­föld svör við þeim níu plágum Egypta­lands sem lagst hafa á hús­næð­is­mark­að­inn: Myglu, rott­umítl­um, ferða­mönn­um, GAMMA, sveit­ar­fé­lög­un­um, krón­unni, kap­ít­al­ism­an­um, verð­trygg­ing­unni og Finni Ing­ólfs­syni. Ein­hvern veg­inn er ábyrgðin samt alltaf okk­ar. Við eigum að vera dug­legri, fyr­ir­hyggju­sam­ari, skyn­sam­ari. Við eigum að eyða minna, neyta minna, vinna meira, spara meira. Síst af öllu eigum við að láta eins og hús­næð­is­vandi ungs fólks sé partur af stétta­bar­áttu. Að þetta sé mögu­lega kerf­is­lægt vanda­mál.

Mark­að­ur­inn sér um sig sjálf­an. Þetta jafn­ast allt út.
Ég veit ekki hvort við eigum að lesa of mikið í það að ráð­herra hús­næð­is­mála var í fyrra lífi for­maður Sam­taka atvinnu­lífs­ins og vildi þá meina að þyngsti myllu­steinn­inn utan um háls íslensku þjóð­ar­innar væru sturl­aðar kröfur lág­launa­fólks um mann­sæm­andi kjör. Ég reyndar öfunda hann ekki sér­stak­lega af því að vera vel­ferð­ar­rá­herra í rík­is­stjórn­ar­sam­starfi við Sjálf­stæð­is­flokk­inn. Síð­asti vel­ferð­ar­ráð­herra, Eygló Harð­ar­dótt­ir, eyddi nán­ast öllu síð­asta kjör­tíma­bili í að reyna að koma í gegn frum­vörpum um umbætur í hús­næð­is­mál­um. Þetta var allt kæft. Of dýrt. Of mikið inn­grip. Alveg þangað til að þessu var ýtt í gegn, útvötn­uðu og allt of sein­t. 

Mark­að­ur­inn sér um sig sjálf­an. Þetta jafn­ast allt út.

Auð­vitað er best að treysta bara einka­fram­tak­inu. Núna er til dæmis hægt freista þess að fá 95% lán hjá bygg­inga­fé­lagi athafna­manns­ins Sverris Eiríks­sonar sem meðal ann­ars hefur rekið blóm­lega starfs­manna­leigu, smá­lána­fyr­ir­tæki, veð­lána­fyr­ir­tæki, vasast eitt­hvað með dem­anta í Sierra Leone, selt Her­balife, keypt gull, unnið þjón­ustu­þrek­virki með Gömlu Smiðj­unni auk þess auð­vitað að bjóða öllum helstu Snapchat-­stjörn­um lands­ins í bröns í Þrast­ar­lundi. Svo er Ólafur Ólafs­son líka að hamra upp 330 íbúð­um. Bene­dikt Sveins­son keypti líka ræstirisann ISS þannig að það er hægt að borga föður for­sæt­is­ráð­herr­ans fyrir að þrífa þetta allt sam­an.

Við erum ­sem sag­t í öruggum hönd­um. Ekk­ert getur farið úrskeiðis hér.

Fram­lag alþjóð­lega stór­fyr­ir­tæk­is­ins IKEA er að byggja smá­í­búða­blokk fyrir starfs­fólkið sitt sem það getur leigt á hag­kvæmu, skand­in­av­ísku vel­ferð­ar­verði í full­kominni kap­ít­al­ískri osmósu at­vinnu- og einka­lífs. Í þeirri ver­öld eyðir maður deg­inum í að ráfa um full­kom­lega skipu­lagðar eft­ir­lík­ingar af sænskum skyn­sem­is­í­búðum að selja fólki HOKKÅ­SEN-­rúm­dýnur þangað til sólin sem maður sá aldrei sest og maður labbar yfir göt­una í tíu hæða nið­ur­hólfaða skjala­skáp­inn við hlið­ina á vinnu­staðn­um. Þar getur maður dagað uppi í chic 27 fer­­metra skand­in­a­v­ískri lík­­kistu í ein­hvers konar Garða­bæjareyði­mörk. Þar fer maður með kvöld­bæn­ina þar sem maður þakkar Ingvari Kamprad fyrir að leyfa manni að búa í svona hag­kvæmu og vel skipu­lögðu heim­ili og sofnar svo liggj­andi á HOKKÅ­SEN-­dýn­unni sinni dreym­andi kött­bullar og knäcker­bröd. Og maður má aldrei segja upp því að ann­ars er það bara í hakka­vél­ina á almenna leigu­mark­aðnum þar sem fólk þarf að troða sér fimm saman í ris­í­búð eins og það búi á háa­loft­inu hjá Önnu Frank.

Við erum samt öll frosin í hakka­vél­inni nú þeg­ar. Það er eins gott að ég elska kærust­una mína því að ég get aldrei nokkurn tím­ann hætt með henni – það er bara efna­hags­legur ómögu­leiki. Ég er hrúð­ur­karl á hennar lífi. Band­orm­ur­inn í iðrum til­veru henn­ar. Kannski er þetta upp­skriftin að hinum full­komna heimi – ver­öld þar sem ekk­ert breyt­ist. Eng­inn getur flutt, eng­inn getur selt, eng­inn getur stækkað við sig. Börn þurfa aldrei að horfa upp á for­eldra sína skilja og for­eldrar þurfa aldrei að horfa upp á börnin sín flytja að heim­an. Kyn­slóð í forma­líni

Annað hvort það eða berj­­ast til dauða um síð­ustu kjall­ara­hol­urnar í hung­­ur­­leikum yfir­­­stétt­­ar­innar á með­an Flór­ídaþrútnir Garð­bæ­ingar horfa á og láta létt­­klædda vika­­pilta mata sig með Costco-grill­uðum rot­is­s­erie-kjúklinga­lær­um.

Að minnsta kosti er Hanna Birna búin að segja af sér.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Þingmenn Sjálfstæðisflokks vilja ekki hafa fund með Ólafi opinn
Brynjar Níelsson víkur úr stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd þingsins í Búnaðarbankamálinu, en tjáir sig um það við Fréttablaðið í dag. Hann er þeirrar skoðunar að fundur með Ólafi Ólafssyni ætti ekki að vera opinn almenningi og fjölmiðlum.
28. apríl 2017 kl. 15:01
Gunnar Smári Egilsson
Ingi Freyr: Gunnar Smári gaf starfsfólki ranga mynd af stöðu Fréttatímans
Gunnar Smári Egilsson sannfærði starfsfólk um það í febrúar síðastliðnum að rekstur Fréttatímans væri tryggður, og talaði fólk ofan af því að taka öðrum starfstilboðum. Á þeim tíma hafði ekki verið greitt í lífeyrissjóði fyrir starfsfólk í nokkra mánuði.
28. apríl 2017 kl. 13:45
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Manndráp í beinni á Facebook Live
28. apríl 2017 kl. 13:00
Óttarr Proppé er heilbrigðisráðherra.
Þyrftum að útskrifa tvöfalt fleiri heimilislækna
Síðustu ár hafa að meðaltali átta heimilislæknar útskrifast á Íslandi. Þeir þyrftu að vera tæplega tvöfalt fleiri. Stjórnvöld þurfa að grípa inn í til að ekki verði skortur á næstu árum. Skortur er í fleiri sérgreinum, til dæmis geðlæknisfræðum.
28. apríl 2017 kl. 11:37
Ari Trausti Guðmundsson
Ríkisfjármálaáætlun fellur á loftslagsprófi
28. apríl 2017 kl. 10:07
Hópur íslenskra fjárfesta hefur keypt hlut Glitnis í Stoðum.
Ekkert gefið upp um sölu á hlut Glitnis í Stoðum
Forstjóri Glitnis HoldCo var ekki tilbúinn að svara spurningum um sölu á hlut félagsins í Stoðum.
28. apríl 2017 kl. 9:00
Verðmiðinn á stoðtækjafyrirtækinu Össuri er nú tæplega 220 milljarðar króna. Össur er, ásamt Marel, langsamlega vinsælasta fyrirtækið á íslenska markaðinum.
Rekstur Össurar heldur áfram að vaxa og dafna
Forstjóri Össurar segir reksturinn á fyrstu þremur mánuðum ársins hafa gengið vel.
28. apríl 2017 kl. 8:00
Ármann Þorvaldsson tekur við af Sigurði Atla Jónssyni sem forstjóri Kviku.
Ármann sagður taka við stjórnartaumunum hjá Kviku
Sigurður Atli Jónsson er hættur störfum hjá Kviku banka og Ármann Þorvaldsson, hefur verið stjórnandi hjá Virðingu, er sagður vera að taka við sem forstjóri, samkvæmt fréttum Vísis og Viðskiptablaðsins.
27. apríl 2017 kl. 23:04
Meira úr sama flokkiKjaftæði