Endurskilgreinum árangur í viðskiptum

Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Auglýsing

Ég hef lengi verið á þeirri skoðun að til­gangur fyr­ir­tækja sé ekki ein­ungis að skapa arð fyrir hlut­hafa og hef fylgst áhuga­söm með fyr­ir­tækjum og leið­togum sem eru sama sinn­is. Síð­ustu dagar hafa styrkt mig enn frekar í þeirri trú að nauð­syn­legt sé að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­u­m. 

Á náms­árum mínum las ég bók­ina Byggt til að end­ast (Built to Last) eftir Jim Coll­ins og Jerry Porras. Nið­ur­stöður lang­tíma­rann­sókna höf­unda sýndu að fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki (þau sem skil­uðu umtals­vert hærri arði til lengri tíma lit­ið) eiga það sam­eig­in­legt að hafa skýra hug­mynda­fræði og til­gang umfram fjár­hags­legan arð. Þessi bók er af mörgum talin ein áhrifa­mesta við­skipta­bók okkar tíma og Jim Coll­ins er stundum líkt við rokk­stjörnu rekstr­ar­hag­fræði­nema. Hann nýtti hagnað sinn af þess­ari vin­sælu bók til að setja á stofn rann­sókn­ar­setur í Colorado fylki Banda­ríkj­anna þar sem hann heldur áfram að skoða leiðir til lang­tíma­ár­ang­ur­s. 

Þó vissu­lega megi finna þess mörg dæmi að fyr­ir­tæki og leið­togar þeirra láti nið­ur­stöður Coll­ins sem vind um eyrun þjóta, sjást nú í vax­andi mæli merki um að fyr­ir­tæki séu að end­ur­skil­greina við­horf sín til árang­urs. Árið 2007 fór af stað hreyf­ing í Banda­ríkj­unum sem hefur það mark­mið að hvetja fyr­ir­tæki til að skila þre­faldri rekstr­ar­nið­ur­stöðu (Triple Bottom Line: Profit – People – Planet). Fyr­ir­tækið B Lab var stofnað sama ár og sér um að votta þau fyr­ir­tæki sem velja sér til­gang umfram fjár­hags­legan arð. B fyr­ir­tæki láta það ekki duga að sinna til­fallandi sam­fé­lags­legum verk­efnum heldur inn­lima sam­fé­lags­lega- og umhverf­is­lega ábyrgð í til­gang og sam­þykktir félags­ins og starfa sam­kvæmt skýrum leik­regl­um. Vottuð fyr­ir­tæki þurfa að upp­fylla skýra staðla og frammi­staða þeirra hvað varðar sam­fé­lags­legan- og umhverf­is­legan arð er jafn gagnsæ og fjár­hags­leg frammi­staða þeirra. 

Auglýsing

Í dag starfa um 1500 vottuð B fyr­ir­tæki um allan heim, í 130 starfs­greinum og 42 lönd­um. Þeirra á meðal eru fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki eins og Pata­gonia og Ben & Jerry’s en bæði fyr­ir­tæki fóru frá upp­hafi ótroðnar og skemmti­legar slóðir í sínum fyr­ir­tækja­rekstri. Nýlega hlaut tísku­fyr­ir­tækið Eileen Fis­her einnig vottun sem B fyr­ir­tæki en stofn­andi þessi fyr­ir­tækis hefur í þrjá ára­tugi sett aukna sjálf­bærni og sam­fé­lags­lega ábyrgð á odd­inn í sínum rekstri. Hún lítur á vott­un­ina sem mik­il­vægt skref til að und­ir­strika það mark­mið fyr­ir­tæk­is­ins að vera leið­andi afl jákvæðra breyt­inga í fata­brans­an­um.

Frum­kvöðlar og leið­togar sem aðhyll­ast þre­falda rekstr­ar­nið­ur­stöðu segja að þessi nálgun í við­skiptum beri af sér auk­inn ávöxt, sér í lagi þegar horft er til lengri tíma. Mark­aðs­lega skilar þetta auk­inni tryggð við vörur þeirra og þjón­ustu og auð­veld­ara er að laða að og halda í hæfi­leik­a­ríkt starfs­fólk. Slík fyr­ir­tæki hafna alræði fjár­festa sem hugsa til skemmri tíma og kjósa að horfa til lengri tíma og til allra hags­muna­að­ila. Sem betur fer er slíkt hug­rekki einnig sýni­legt á meðal leið­toga stór­fyr­ir­tækja en þar fer þessi miss­erin fremst í flokki for­stjóri Uni­lever. Paul Polman tók við stjórn­taumunum í Uni­lever í kjöl­far efna­hags­hruns­ins, árið 2009. Hans fyrsta verk var að segja hlut­höfum sínum að þeir myndu ekki fá árs­fjórð­ungs­legar skýrslur því hann ætl­aði að horfa til lengri tíma. Frá þeim degi hefur hann sagt að verð­mæta­sköpun Uni­lever verði byggð á auknu jafn­rétti og sjálf­bærn­i. 

Hug­rakkir leið­togar eins og Eileen Fis­her og Paul Polman skipta sköp­um, ekki bara fyrir sín fyr­ir­tæki heldur fyrir allt sam­fé­lag­ið. Til­gangur þeirra er að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­um, því hvaða leið­togi getur verið stoltur af árangri sem kemur á kostnað sam­fé­lags og/eða umhverf­is? Ég fagna auk­inni umræðu um sam­fé­lags­lega ábyrgð fyr­ir­tækja og hvet frum­kvöðla og leið­toga við­skipta­lífs­ins til að end­ur­skil­greina árangur í við­skiptum og end­ur­heimta þannig það traust sem við­skipti þurfa að njóta.

Höf­undur er rekstr­ar­hag­fræð­ing­ur.

Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None