Endurskilgreinum árangur í viðskiptum

Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Auglýsing

Ég hef lengi verið á þeirri skoðun að til­gangur fyr­ir­tækja sé ekki ein­ungis að skapa arð fyrir hlut­hafa og hef fylgst áhuga­söm með fyr­ir­tækjum og leið­togum sem eru sama sinn­is. Síð­ustu dagar hafa styrkt mig enn frekar í þeirri trú að nauð­syn­legt sé að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­u­m. 

Á náms­árum mínum las ég bók­ina Byggt til að end­ast (Built to Last) eftir Jim Coll­ins og Jerry Porras. Nið­ur­stöður lang­tíma­rann­sókna höf­unda sýndu að fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki (þau sem skil­uðu umtals­vert hærri arði til lengri tíma lit­ið) eiga það sam­eig­in­legt að hafa skýra hug­mynda­fræði og til­gang umfram fjár­hags­legan arð. Þessi bók er af mörgum talin ein áhrifa­mesta við­skipta­bók okkar tíma og Jim Coll­ins er stundum líkt við rokk­stjörnu rekstr­ar­hag­fræði­nema. Hann nýtti hagnað sinn af þess­ari vin­sælu bók til að setja á stofn rann­sókn­ar­setur í Colorado fylki Banda­ríkj­anna þar sem hann heldur áfram að skoða leiðir til lang­tíma­ár­ang­ur­s. 

Þó vissu­lega megi finna þess mörg dæmi að fyr­ir­tæki og leið­togar þeirra láti nið­ur­stöður Coll­ins sem vind um eyrun þjóta, sjást nú í vax­andi mæli merki um að fyr­ir­tæki séu að end­ur­skil­greina við­horf sín til árang­urs. Árið 2007 fór af stað hreyf­ing í Banda­ríkj­unum sem hefur það mark­mið að hvetja fyr­ir­tæki til að skila þre­faldri rekstr­ar­nið­ur­stöðu (Triple Bottom Line: Profit – People – Planet). Fyr­ir­tækið B Lab var stofnað sama ár og sér um að votta þau fyr­ir­tæki sem velja sér til­gang umfram fjár­hags­legan arð. B fyr­ir­tæki láta það ekki duga að sinna til­fallandi sam­fé­lags­legum verk­efnum heldur inn­lima sam­fé­lags­lega- og umhverf­is­lega ábyrgð í til­gang og sam­þykktir félags­ins og starfa sam­kvæmt skýrum leik­regl­um. Vottuð fyr­ir­tæki þurfa að upp­fylla skýra staðla og frammi­staða þeirra hvað varðar sam­fé­lags­legan- og umhverf­is­legan arð er jafn gagnsæ og fjár­hags­leg frammi­staða þeirra. 

Auglýsing

Í dag starfa um 1500 vottuð B fyr­ir­tæki um allan heim, í 130 starfs­greinum og 42 lönd­um. Þeirra á meðal eru fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki eins og Pata­gonia og Ben & Jerry’s en bæði fyr­ir­tæki fóru frá upp­hafi ótroðnar og skemmti­legar slóðir í sínum fyr­ir­tækja­rekstri. Nýlega hlaut tísku­fyr­ir­tækið Eileen Fis­her einnig vottun sem B fyr­ir­tæki en stofn­andi þessi fyr­ir­tækis hefur í þrjá ára­tugi sett aukna sjálf­bærni og sam­fé­lags­lega ábyrgð á odd­inn í sínum rekstri. Hún lítur á vott­un­ina sem mik­il­vægt skref til að und­ir­strika það mark­mið fyr­ir­tæk­is­ins að vera leið­andi afl jákvæðra breyt­inga í fata­brans­an­um.

Frum­kvöðlar og leið­togar sem aðhyll­ast þre­falda rekstr­ar­nið­ur­stöðu segja að þessi nálgun í við­skiptum beri af sér auk­inn ávöxt, sér í lagi þegar horft er til lengri tíma. Mark­aðs­lega skilar þetta auk­inni tryggð við vörur þeirra og þjón­ustu og auð­veld­ara er að laða að og halda í hæfi­leik­a­ríkt starfs­fólk. Slík fyr­ir­tæki hafna alræði fjár­festa sem hugsa til skemmri tíma og kjósa að horfa til lengri tíma og til allra hags­muna­að­ila. Sem betur fer er slíkt hug­rekki einnig sýni­legt á meðal leið­toga stór­fyr­ir­tækja en þar fer þessi miss­erin fremst í flokki for­stjóri Uni­lever. Paul Polman tók við stjórn­taumunum í Uni­lever í kjöl­far efna­hags­hruns­ins, árið 2009. Hans fyrsta verk var að segja hlut­höfum sínum að þeir myndu ekki fá árs­fjórð­ungs­legar skýrslur því hann ætl­aði að horfa til lengri tíma. Frá þeim degi hefur hann sagt að verð­mæta­sköpun Uni­lever verði byggð á auknu jafn­rétti og sjálf­bærn­i. 

Hug­rakkir leið­togar eins og Eileen Fis­her og Paul Polman skipta sköp­um, ekki bara fyrir sín fyr­ir­tæki heldur fyrir allt sam­fé­lag­ið. Til­gangur þeirra er að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­um, því hvaða leið­togi getur verið stoltur af árangri sem kemur á kostnað sam­fé­lags og/eða umhverf­is? Ég fagna auk­inni umræðu um sam­fé­lags­lega ábyrgð fyr­ir­tækja og hvet frum­kvöðla og leið­toga við­skipta­lífs­ins til að end­ur­skil­greina árangur í við­skiptum og end­ur­heimta þannig það traust sem við­skipti þurfa að njóta.

Höf­undur er rekstr­ar­hag­fræð­ing­ur.

Hundruðir sækja um íbúðir Bjargs
Gríðarlegur áhugi er meðal félagsmanna aðildarfélaga BSRB og Alþýðusambands Íslands á íbúðum sem Bjarg íbúðafélag mun leigja tekjulágu fólki á vinnumarkaði. Afhending íbúða til leigutaka gæti hafist 1. júlí á næsta ári.
Kjarninn 21. ágúst 2018
Guðjón Sigurbjartsson
Landsbyggðin, útlendingar og við
Kjarninn 21. ágúst 2018
Framlag Kjarnans á árinu 2014
Kjarninn er fimm ára í vikunni. Af því tilefni verður rifjað upp það helsta sem hann hafði til málanna að leggja á hverju því starfsári sem hann hefur verið til, á hverjum degi í þessari viku. Í dag er farið yfir árið 2014.
Kjarninn 21. ágúst 2018
Svanur Kristjánsson
Endurreisn íslenska lýðveldisins?
Kjarninn 21. ágúst 2018
155 milljónir söfnuðust í Reykjavíkurmaraþoni
Yfir 155 milljónir hafa safnast í hlaupastyrk í Reykjavíkurmaraþoninu sem fór fram síðustu helgi. Þetta er töluverð aukning frá fyrra ári þegar söfnuðust 118 milljónir.
Kjarninn 21. ágúst 2018
Hlutabréf í Skeljungi hækka
Hlutabréf í Skeljungi hækkuðu um rúm 9 prósent í rúmlega 400 milljóna króna viðskiptum í morgun.
Kjarninn 21. ágúst 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Áfallasaga kvenna á Íslandi
Kjarninn 21. ágúst 2018
Útflutningsverðmæti sjávarafurða minnka milli ára
Útflutningsverðmæti sjávarafurða minnka um 15,2% milli áranna 2016 og 2017. Flutt voru út tæplega 610 þúsund tonn árið 2017 sem er 30 þúsund tonnum meira en árið áður.
Kjarninn 21. ágúst 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None