Endurskilgreinum árangur í viðskiptum

Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi.
Auglýsing

Ég hef lengi verið á þeirri skoðun að til­gangur fyr­ir­tækja sé ekki ein­ungis að skapa arð fyrir hlut­hafa og hef fylgst áhuga­söm með fyr­ir­tækjum og leið­togum sem eru sama sinn­is. Síð­ustu dagar hafa styrkt mig enn frekar í þeirri trú að nauð­syn­legt sé að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­u­m. 

Á náms­árum mínum las ég bók­ina Byggt til að end­ast (Built to Last) eftir Jim Coll­ins og Jerry Porras. Nið­ur­stöður lang­tíma­rann­sókna höf­unda sýndu að fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki (þau sem skil­uðu umtals­vert hærri arði til lengri tíma lit­ið) eiga það sam­eig­in­legt að hafa skýra hug­mynda­fræði og til­gang umfram fjár­hags­legan arð. Þessi bók er af mörgum talin ein áhrifa­mesta við­skipta­bók okkar tíma og Jim Coll­ins er stundum líkt við rokk­stjörnu rekstr­ar­hag­fræði­nema. Hann nýtti hagnað sinn af þess­ari vin­sælu bók til að setja á stofn rann­sókn­ar­setur í Colorado fylki Banda­ríkj­anna þar sem hann heldur áfram að skoða leiðir til lang­tíma­ár­ang­ur­s. 

Þó vissu­lega megi finna þess mörg dæmi að fyr­ir­tæki og leið­togar þeirra láti nið­ur­stöður Coll­ins sem vind um eyrun þjóta, sjást nú í vax­andi mæli merki um að fyr­ir­tæki séu að end­ur­skil­greina við­horf sín til árang­urs. Árið 2007 fór af stað hreyf­ing í Banda­ríkj­unum sem hefur það mark­mið að hvetja fyr­ir­tæki til að skila þre­faldri rekstr­ar­nið­ur­stöðu (Triple Bottom Line: Profit – People – Planet). Fyr­ir­tækið B Lab var stofnað sama ár og sér um að votta þau fyr­ir­tæki sem velja sér til­gang umfram fjár­hags­legan arð. B fyr­ir­tæki láta það ekki duga að sinna til­fallandi sam­fé­lags­legum verk­efnum heldur inn­lima sam­fé­lags­lega- og umhverf­is­lega ábyrgð í til­gang og sam­þykktir félags­ins og starfa sam­kvæmt skýrum leik­regl­um. Vottuð fyr­ir­tæki þurfa að upp­fylla skýra staðla og frammi­staða þeirra hvað varðar sam­fé­lags­legan- og umhverf­is­legan arð er jafn gagnsæ og fjár­hags­leg frammi­staða þeirra. 

Auglýsing

Í dag starfa um 1500 vottuð B fyr­ir­tæki um allan heim, í 130 starfs­greinum og 42 lönd­um. Þeirra á meðal eru fram­úr­skar­andi fyr­ir­tæki eins og Pata­gonia og Ben & Jerry’s en bæði fyr­ir­tæki fóru frá upp­hafi ótroðnar og skemmti­legar slóðir í sínum fyr­ir­tækja­rekstri. Nýlega hlaut tísku­fyr­ir­tækið Eileen Fis­her einnig vottun sem B fyr­ir­tæki en stofn­andi þessi fyr­ir­tækis hefur í þrjá ára­tugi sett aukna sjálf­bærni og sam­fé­lags­lega ábyrgð á odd­inn í sínum rekstri. Hún lítur á vott­un­ina sem mik­il­vægt skref til að und­ir­strika það mark­mið fyr­ir­tæk­is­ins að vera leið­andi afl jákvæðra breyt­inga í fata­brans­an­um.

Frum­kvöðlar og leið­togar sem aðhyll­ast þre­falda rekstr­ar­nið­ur­stöðu segja að þessi nálgun í við­skiptum beri af sér auk­inn ávöxt, sér í lagi þegar horft er til lengri tíma. Mark­aðs­lega skilar þetta auk­inni tryggð við vörur þeirra og þjón­ustu og auð­veld­ara er að laða að og halda í hæfi­leik­a­ríkt starfs­fólk. Slík fyr­ir­tæki hafna alræði fjár­festa sem hugsa til skemmri tíma og kjósa að horfa til lengri tíma og til allra hags­muna­að­ila. Sem betur fer er slíkt hug­rekki einnig sýni­legt á meðal leið­toga stór­fyr­ir­tækja en þar fer þessi miss­erin fremst í flokki for­stjóri Uni­lever. Paul Polman tók við stjórn­taumunum í Uni­lever í kjöl­far efna­hags­hruns­ins, árið 2009. Hans fyrsta verk var að segja hlut­höfum sínum að þeir myndu ekki fá árs­fjórð­ungs­legar skýrslur því hann ætl­aði að horfa til lengri tíma. Frá þeim degi hefur hann sagt að verð­mæta­sköpun Uni­lever verði byggð á auknu jafn­rétti og sjálf­bærn­i. 

Hug­rakkir leið­togar eins og Eileen Fis­her og Paul Polman skipta sköp­um, ekki bara fyrir sín fyr­ir­tæki heldur fyrir allt sam­fé­lag­ið. Til­gangur þeirra er að end­ur­skil­greina árangur í við­skipt­um, því hvaða leið­togi getur verið stoltur af árangri sem kemur á kostnað sam­fé­lags og/eða umhverf­is? Ég fagna auk­inni umræðu um sam­fé­lags­lega ábyrgð fyr­ir­tækja og hvet frum­kvöðla og leið­toga við­skipta­lífs­ins til að end­ur­skil­greina árangur í við­skiptum og end­ur­heimta þannig það traust sem við­skipti þurfa að njóta.

Höf­undur er rekstr­ar­hag­fræð­ing­ur.

Áhrif Bláu plánetunnar láta á sér kræla
Eftir frumsýningu heimildaþátta BBC um lífríkið í hafinu hefur fólk í Bretlandi og víðar tekið við sér og ákveðin vitundarvakning virðist hafa átt sér stað. Sir David Attenborough segist vera furðulostinn yfir viðbrögðunum.
Kjarninn 23. júní 2018
Mænusótt snýr aftur
Þrátt fyrir jákvæð teikn á lofti um að mænusótt myndi brátt heyra sögunni til þá bárust þau tíðindi fyrir skömmu að veiran hefði greinst í Venesúela.
Kjarninn 23. júní 2018
Sama hver lausnin á vandamálum leigumarkaðsins er mun ekkert breytast nema að afstaða Íslendinga til húsnæðisleigu breytist.
Hvernig er hægt að gera leigumarkaðinn öruggari?
Leigumarkaðurinn á Íslandi er óstöðugur og hefur hækkað hratt á undanförnum árum. Hvaða ástæður liggja að baki því og hvernig getum við bætt hann að mati sérfræðinga?
Kjarninn 23. júní 2018
Tíu staðreyndir um strákana okkar
Strákarnir okkar hafa vakið mikla athygli á heimsmeistaramótinu í Rússlandi, hvort sem er fyrir glæsilega frammistöðu, miðað við og án höfðatölu, útlit Rúriks eða skemmtilega aðdáendur. Kjarninn tók saman tíu tölulegar staðreyndir um strákana okkar.
Kjarninn 23. júní 2018
HB Grandi
Ekkert verðmat á HB Granda í kjölfar tilboðs
Ekkert greiningarfyrirtæki í landinu hefur útbúið verðmat eða greiningu á HB Granda síðan Guðmundur Kristjánsson keypti stóran hlut í félaginu, samkvæmt fréttum Morgunblaðsins.
Kjarninn 23. júní 2018
Ahmed Musa, leikmaður nígeríska karlalandsliðsins í fótbolta
Nígeríumenn í skýjunum og Argentínubúar vongóðir
Nígerískir miðlar eru hæstánægðir með landsliðsmanninn sinn Ahmed Musa og vonarglæta hefur kviknað hjá Argentínumönnum um að komast upp úr riðlinum í eftir tap strákanna okkar fyrr í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Hæðir og lægðir á Twitter - Stemmningin snerist úr ofsagleði í angist
Twitter lætur sitt aldrei eftir liggja þegar þjóðin horfir saman á sjónvarpið, hvort sem um er að ræða íþróttaviðburði, söngvakeppnir eða íslenskar bíómyndir eða þáttaseríur. Mínúturnar 90 voru erfiðar þjóðarsálinni í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Ísland tapaði fyrir Nígeríu - Verðum að vinna Króatíu
Svekkjandi tap í Volgograd hjá strákunum okkar gegn Nígeríu 2-0. Íslenska liðið, sem náði sér aldrei á strik í leiknum, verður því að vinna Króatíu á þriðjudag. Annars er þetta búið spil.
Kjarninn 22. júní 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None