Vandamál: Of mikil séreignastefna - Lausn: Enn meiri séreignastefna

Guðmundur Guðmundsson
Auglýsing

„Fyrsta fast­eign“ útspil rík­is­stjórn­ar­innar er full­komin stað­fest­ing á að stjórn­völd hafa stein­gleymt ástæð­u­m ­eigna­bólunnar  fyrir hrun.

Stór orsaka­valdur bólunnar var allt of hátt sér­eign­ar­hlut­fall á Íslandi. Og skortur á opin­berum leigu­mark­aði eins og í Skand­in­av­íu.

Í eft­irá­spegli er því ­með ein­dæmum að núver­andi rík­is­stjórn byggði kosn­inga­sigur sinn á risa­út­gjöldum rík­is­ins til að við­halda sömu kerf­is­villu og skap­aði áður­nefnda bólu. Skulda­leið­rétt­ingin var kynnt til sög­unnar sem stórt rétt­læt­is­mál. Þar skiptu mis­jafn­lega skuld­settir eig­endur á milli sín 80 millj­örð­u­m af almanna­fé.  

Auglýsing

Leigj­endur fengu enga sam­svar­andi upp­hæð, þeir máttu náð­ar­sam­leg­ast safna sér fyrir íbúð.

Fyrir 80 millj­arða ­mætti byggja úthverfi á borð við Breið­holt, með þús­undum ódýrra leigu­í­búða. Allt kjör­tíma­bilið hafa aðgerðir til upp­bygg­ingar á opin­berum leigu­mark­aði verið í full­komnu skötu­líki.

Eins og í dæmisög­unni safnar stjórnin nú öllum  eggjum sín­um aftur í sömu (sér­eigna)körf­una.  Bólu­andi áranna fyrir hrun svífur aftur yfir vötn­un­um. Bankar birta reglu­lega grein­ingar á fast­eigna­mark­aði sem er í full­komnu lagi. Fast­eigna­salar taka undir í fjöl­miðl­um. Tveggja stafa árleg pró­sentu­hækkun á fast­eigna­verði telst full­kom­lega eðli­leg. Líka 65 pró­senta hækkun á fimm árum í ein­stökum hverf­um. Hags­muna­að­ilar ráða ferð­inni í op­in­berri um­ræðu.

Þegar verð­hækk­an­irnar fara út úr kort­inu fyrir ungt fólk og almenn­ing beita stjórn­völd aft­ur ­sömu gömlu brell­unni: auka aðgengi að láns­fé. Takið hærri lán. Eins og venju­lega munu þessar aðgerðir að mestu fóðra hækkun á hús­næð­is­verði, frekar en að fjölga nýbygg­ingu. Það er eng­inn hvati í aðgerð­unum sem minnkar skort­inn á hús­næð­is­mark­aði, eins og til dæm­is­ að afmarka  lána­mögu­leik­ana við nýbyggð hús. 

Framan af hömp­uðu fjöl­miðlar skulda­leið­rétt­ing­unni sem vel heppn­aðri aðgerð. Þar til nýlega að tal­naglögg­ur sam­fé­lags­rýnir setti í gang vasa­tölv­una og vann heima­vinn­una sína. Þá kom í ljós að lág­laun­aðir borga sjálfir „leið­rétt­ing­una“ á sirka tveimur árum.

Ísland fjar­lægist æ meira nágranna­löndin í hús­næð­is­mál­um. Stór skref í burtu er salan á Kletti og einka­væð­ingin sem fylgir í kjöl­far­ið. Næsta skref er svo einka­væð­ing á almennum útlána­hluta ÍLS. Þá munu bankar og fjár­fest­ing­ar­fé­lög á borð við Gamma sitja ein að hús­næð­is­mark­aði almenn­ings. Lík­lega verður  besti ÍLS lána­bit­inn seldur á slikk til hand­val­inna kaup­enda. Og ríkið látið sitja uppi með  rest. Op­in­ber leigu­mark­aður fyrir almenn­ing sem vel­ferða­ráð­herra veif­aði á kjör­tíma­bil­inu er í besta falli fjar­lægur draum­ur.

Fróð­legt verður að sjá hversu oft í röð almenn­ingur veðjar á rangan hest í hús­næð­is­mál­um. Sömu töfra­menn, sömu hatt­ar, sömu kan­ínur eru  aft­ur komnir á kreik . Rétt fyrir kosn­ing­ar. 

Fast­eigna­mark­að­ur­inn  og hús­næð­ispólítíkin er komin í hring. 

Vel­komin aft­ur.

Til árs­ins 2007.

Persónuvernd segir Báru hafa brotið gegn lögum með upptöku
Stjórn Persónuverndar hefur komist að því að Bára Halldórsdóttir hafi brotið gegn lögum um persónuvernd, með upptöku sinni á spjalli Alþingismanna á Klaustur bar.
Kjarninn 22. maí 2019
Kærkomin vaxtalækkun - Frekari vaxtalækkun í pípunum?
Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: verður gengið enn lengra?
Kjarninn 22. maí 2019
Tveir landsréttardómarar sækja um embætti landsréttardómara
Þrír þeirra sem sækja um stöðu Landsréttardómara eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður Á. Andersen fjarlægði af lista sem hæfisnefnd hafði lagt fyrir. Tveir aðrir umsækjendur eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður bætti á listann.
Kjarninn 22. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur beita kennara ofbeldi
Kjarninn 22. maí 2019
Aðsókn í listkennsludeild LHÍ eykst um ríflega 120 prósent
Aðsókn í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um ríflega 120 prósent á milli áranna 2018 og 2019 en nú standa yfir inntökuviðtöl við deildina.
Kjarninn 22. maí 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None