Auglýsing

Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar kynnti á dögunum aðgerðir, þar sem ætlunin er að aðstoða ungt fólk við að komast inn á fasteignamarkaðinn. Tilgangurinn er að hvetja til sparnaðar og gera fyrstu íbúðarkaup auðveldari. Veitt er heimild til að nýta skattfrjálsan viðbótarlífeyrissparnað til útborgunar í fasteign. Á þetta að jafngilda 3% skattalækkun í áratug. Hækki íbúð í verði í takt við verðbólgu má gera ráð fyrir að með þessu sé hægt að greiða niður helming 20 milljóna króna láns á 10 árum.

Þetta hljómar vel við fyrstu sýn, en að öllum líkindum er þetta til þess fallið að auka eftirspurn eftir fasteignum, sem nú þegar er takmarkað framboð af vegna ónægs byggingarmagns á undanförnum árum. Það hefur í för með sér að fasteignaverð hækkar og því líkur á að lausnin falli um sjálfa sig. Auk þess verða aðgerðirnar þensluhvetjandi vegna auðsáhrifanna sem verðhækkun fasteigna veldur. Þessar aðgerðir stjórnvalda gera því lítið gagn nema nægilegt framboð eigna sé fyrir hendi.

Ómarkviss stuðningur

Hátt hlutfall ungs fólks býr hjá foreldrum sínum, eða um 40% fólks á þrítugsaldri ef marka má tölur frá árslokum 2014. Húsnæðis- og leiguverð er svo hátt að þessum hópi reynist erfitt rað flytja að heiman, en húsnæðisverð hefur hækkað um 58% umfram vísitölu neysluverðs frá árinu 1997 og leiguverð um 88% á sama tíma.

Auglýsing

Einnig ber að nefna að á árabilinu 1990 til loka árs 2014 hækkuðu ráðstöfunartekjur fólks á aldrinum 16-29 ára einungis um 9%. Á þessum tíma drógust svo laun og aðrar starfstengdar tekjur saman um 17% hjá aldurshópnum 16-29 ára. Þar að auki var hækkunin einungis um 7% á þessu tímabili hjá aldurshópnum 20-24 ára. Ómarkviss stuðningur, hár byggingarkostnaður og háir vextir torvelda þessum hópi svo enn frekar að kaupa sér fyrstu fasteign.

Hár byggingarkostnaður

Stór orsakavaldur þess að húsnæði er dýrt er skortur á lóðum. Einnig spila ýmsar íþyngjandi reglugerðir og óþarfa gjaldtaka stóran þátt. Með því að lækka byggingarkostnað má vel auka framboð á húsnæði. Auka þarf sveigjanleika við gerð íbúðarhúsnæðis og veita ákveðið frelsi við útfærslu hönnunar. Tryggja þarf að heimilt sé að byggja húsnæði með hagkvæmum hætti, þó auðvitað þyrfti að passa að slíkt kæmi ekki niður á öryggi. Til að mynda mætti rýmka heimildir til íbúðabyggingar og enn fremur byggja fleiri smærri og ódýrari íbúðir, sem gæti orðið til þess að ýta íbúðaverði almennt niður. Kröfur um lágmarksstærðir rýma í íbúðum hafa nú verið felldar niður. Það er dæmi um skref í rétta átt

Mikil þétting byggðar er einnig kostnaðarsöm. Oft og tíðum er ekki rými fyrir bíla á götum úti. Þess vegna er bílakjallari byggður með íbúðarhúsnæði sem er mjög kostnaðarsamt. Byggð í útjaðri byggðar gerir ekki kröfur um dýr bílastæði neðanjarðar. Þeir þættir sem ráða lóðaverði eru þannig  - sem og þær reglugerðir sem byggt er eftir - að verktakar hafa hvata til að byggja stórar og dýrar íbúðir.

Háir vextir

Bent hefur verið á að Seðlabanki Íslands noti jafnvel rangar forsendur stýrivextir eru ákveðnir. Að það sé þversögn að vextir hérlendis séu eins háir og raun ber vitni á meðan verðbólga er í lágmarki. Stýrivextir hérlendis eru tæp 6% á meðan verðbólga er einungis um 1,1% ­og ekki nema 0,6% án húsnæðis. Til samanburðar eru stýrivextir á Norðurlöndum meira en helmingi lægri en á Íslandi, þó verðbólga þar sé mun hærri en á Íslandi. Að vísu eru allt aðrar hagtölur þar en hérlendis - og því ekki ólíklegt að vextir séu lágir þarlendis til að keyra staðnað hagkerfi í gang.

Lánakjör til fasteignakaupa eru mun hagstæðari á Norðurlöndunum en á Íslandi. Á Norðurlöndum eru breytilegir vextir á bilinu 1-2 prósent. Sé miðað við lán upp á 30 milljónir er árlegur vaxtakostnaður þar um 360-560 þúsund, eða 30-47 þúsund á hverjum mánuði. Á Íslandi eru óverðtryggðir vextir hins vegar um og yfir 7 prósent og því meira en 2 milljónir króna greiddar í vexti, eða rétt undir 200 þúsund krónur á mánuði. Þessi hái vaxtakostnaður á Íslandi er ungu fólki ofviða og stærsti kostnaðarliður íslenskra heimila.

Þörf á breytingum

Auðvitað eru þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar ekkert annað en viðbragð við ókostum krónunnar, líkt og leiðréttingin svokallaða. Hún fólst nefnilega í því að greiða bætur vegna gengisfalls krónunnar. Í þessu tilviki er sökudólgurinn vaxtakostnaðurinn, sem er nú eins hár og raun ber vitni vegna óstöðugleika krónunnar.

Mikilvægt er að bjóða ungu fólki úrræði sem fela í sér raunverulegar lausnir sem hjálpa þessum stóra hópi, sem þarf á aðstoð að halda. Í því ljósi er nauðsynlegt að auka framboð og endurskoða ýmislegt sem torveldar fólki að kaupa sér fyrstu fasteign eða leigja húsnæði á viðráðanlegu verði, svo það geti flutt að heiman og stofnað eigið heimili. Í stefnu Viðreisnar er fjallað um þennan vanda og lagðar fram ýmsar lausnir til að leysa hann. Vandinn er nefnilega gríðarlegur - og hann þarf svo sannarlega að leysa. zz

Höfundur situr í stjórn Viðreisnar og er formaður ungliðahreyfingar flokksins.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari í dómsal í dag.
„Hér er ekki um leikaraskap, slysni eða eitthvað grín að ræða“
Það er mat ákæruvaldsins að Marek sé ekki að segja nákvæmlega allt sem hann muni frá deginum sem bruninn á Bræðraborgarstíg varð. Verjandi fer fram á að ef hann verði fundinn sekur og ósakhæfur verði hann ekki dæmdur til öryggisgæslu.
Kjarninn 5. maí 2021
Birna Einarsdóttir bankastjóri segir ljóst að spennandi tímar séu framundan, vegna fyrirhugaðrar sölu ríkisins á hluta af hlut sínum í Íslandsbanka.
Íslandsbanki hagnaðist um 3,6 milljarða á fyrsta ársfjórðungi
Eigið fé Íslandsbanka nam 185 milljörðum króna í lok mars. Bankastjórinn segir spennandi tíma framundan, í ljósi þess að stefnt sé að skráningu bankans á verðbréfamarkað að undangengnu útboði á hluta af hlut ríkisins í honum.
Kjarninn 5. maí 2021
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúninu
Arion hagnast um 6 milljarða á þremur mánuðum
Þrátt fyrir lága vexti og efnahagssamdrátt var hagnaður Arion banka á fyrsta fjórðungi þessa árs mun meiri en á sama tímabili í fyrra.
Kjarninn 5. maí 2021
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
„Þeirra er ævintýralega ósanngjarna lýðræðið sem við búum við“
Björn Leví segir að skipting sæta milli þingflokka sé mjög ójöfn. Auðveldasta lausnin til að leysa vandamálið sé að fjölga jöfnunarsætum – það sé ekki flókið né ósanngjarnt.
Kjarninn 5. maí 2021
Samkvæmt því sem segir í nafnlausum skoðanadálki Morgunblaðsins í dag „gæti orðið bið á því“ að blaðið sendi fulltrúa sinn á fund félaga í BÍ til þess að ræða umdeilda skoðanaauglýsingu Samherja sem beindist gegn fréttamanninum Helga Seljan.
Morgunblaðsmenn ekki spenntir fyrir því að ræða auglýsingu Samherja við félagsmenn BÍ
Í ritstjórnardálki í Morgunblaðinu segir að það „gæti orðið bið á því“ að yfirmenn blaðsins þekkist boð um að mæta á fund félaga í Blaðamannafélaginu til að ræða siðferðileg álitaefni í tengslum við birtingu umdeildrar auglýsingar frá Samherja á mbl.is.
Kjarninn 5. maí 2021
Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður VG.
Umræða um málefni innflytjenda gengur fram af þingmanni – Skömm að tala málið niður
Þingmaður Vinstri grænni segir að Íslendingar eigi að sýna þann þroska að geta sinnt útlendingamálum með almennilegum hætti og gera það sem best – „við sem rík þjóð“. Umræða Miðflokksmanna hafi gengið fram af henni í gær.
Kjarninn 5. maí 2021
Þriðjungur fyrstu ferðagjafarinnar fór til tíu fyrirtækja
Nú stendur til að endurnýja ferðagjöf stjórnvalda til að örva eftirspurn innanlands. Rúmur helmingur þeirra sem áttu rétt fyrstu ferðagjöfinni hafa nýtt hana. Á meðal þeirra sem fengu mest í sinn hlut voru eldsneytissalar og skyndibitakeðjur.
Kjarninn 5. maí 2021
Hluti þingliðs Miðflokksins á björtum og fallegum sumardegi fyrr á kjörtímabilinu.
Stillt upp á lista hjá Miðflokknum í öllum kjördæmum
Fimm manna uppstillingarnefndir munu setja saman framboðslista Miðflokksins í öllum kjördæmum landsins fyrir komandi kosningar, en ekki kosið í sæti á lista á félagsfundum. Fylgi flokksins hefur verið í nokkurri lægð að undanförnu.
Kjarninn 5. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None