#efnahagsmál#viðskipti

Þrjár áskoranir í miklum meðbyr

Þrátt fyrir að hagtölur séu jákvæðar í augnablikinu þá eru áskoranir fyrir hendi sem þarf að skoða vel.

Það er óhætt að segja að mik­ill byr sé í seglum í íslenska hag­kerf­inu þessi miss­erin eins og 7,2 pró­sent hag­vöxtur í fyrra er til marks um.

Bjarg­vættir frá útlöndum

Erlendir ferða­menn hafa togað landið upp úr efna­hags­þreng­ingum og von­andi tekst að hlúa þannig að ferða­þjón­ust­unni að inn­viðir hennar styrk­ist og eflist eftir því sem fram líð­ur. 

Þessi mikli vöxtur stafar ekki síst af því að Ísland er agn­arsmátt og með einn minnsta vinnu­markað ver­ald­ar, tæp­lega 200 þús­und manns. Þegar fjöldi ferða­manna fer úr 450 þús­und í tæp­lega tvær millj­ónir á fimm árum, þá er ekki við öðru að búast en að lands­fram­leiðslan vaxi mik­ið.

Auglýsing

Það er ekki sjálf­sagt að svo verði áfram. Þrátt fyrir að mest sóttu svæðin fyrir ferða­menn séu með mun betra skipu­lag nú en þau voru fyrir nokkrum árum, þá þarf að setja miklu meiri fjár­muni í að skipu­leggja mörg svæði. Þetta á við um þjóð­garða ekki síst. 

Nauð­syn­legt að bæta sam­göngur

Annað mál sem þarf að huga að eru frek­ari fjár­fest­ingar í sam­göng­um. Hug­myndir Jóns Gunn­ars­son­ar, sam­göngu­ráð­herra, um að taka upp veg­tolla, eru bæði rök­réttar og eðli­leg­ar. Útfærsl­urnar þurfa að vera vand­aðar og taka mið af aðstæð­um. Horfa má til erlendra fyr­ir­mynda, sem eru fjöl­marg­ar. Hér á Seattle svæð­inu eru veg­tollar algengir innan stór­borg­ar­svæð­is­ins en umferð vex mikið á svæð­inu milli ára, eða á bil­inu fjögur til fimm pró­sent. Tækni­legar lausnir eru löngu komnar fram sem hindra að tafir þurfi að vera á umferð.

Það verður að telj­ast und­ar­legt hversu margir hafa tjáð sig með nei­kvæðum hætti um veg­tolla­hug­mynd­ina í ljósi þess veru­leika sem hefur verið að birt­ast okkar upp á síðkast­ið. Umferð jókst á einu ári á hring­veg­inum um fimmtán pró­sent, sam­kvæmt upp­lýs­ingum úr 16 umferð­ar­telj­urum Vega­gerð­ar­innar um land allt. Það er ekki hægt að deila mikið um þessi frum­gögn. Þau segja til um algjöra kúvend­ingu í þessum málum og það þarf að vinna hratt.

Rík­is­stjórnin tók við ófjár­magn­aðri sam­göngu­á­ætlun frá fyrri rík­is­stjórn og rétti­lega benti Bene­dikt Jóhann­es­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, að það væri nú næstum sið­laus ákvörðun að sam­þykkja áætl­un­ina þannig, einmitt í ljósi mik­il­vægis þess­ara verk­efna sem þarf að ráð­ast í. En margt bendir til þess að auka­fjár­veit­ing muni kom­ast í brýn­ustu sam­göngu­verk­efn­in, meðal ann­ars á Vest­fjörðum og Norð­aust­ur­landi.

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn og stórir nýjir „vöru­glugg­ar“

Þriðja sem stjórn­völd þurfa að gefa gaum ásamt fyr­ir­tækjum í sjáv­ar­út­vegi er að fylgj­ast með miklum og örum breyt­ingum sem eru að verða á smá­sölu í heim­in­um. Gríð­ar­lega hraður vöxtur net­versl­unar með ferskvör­ur, einkum í borg­um, gerir kröfu til fyr­ir­tækja um að tengj­ast nýjum birgjum og mörk­uð­um. Hjá verð­mætasta smá­sölu­fyr­ir­tæki heims, Amazon, eru uppi áform um að gjör­bylta verslun með ferskvör­ur. 

Þorskur til sölu í netverslun Amazon Fresh, sem er mest ört vaxandi ferskuvöruverlsun heims.

Sem dæmi um „vöru­glugga“ þar sem íslenskan fisk er hvergi að sjá er net­verslun Amazon Fresh, mest ört vax­andi fersku­mark­aður heims. Þar er þorskur frá Kana­da, lax frá Nor­egi og Síle, en íslenskt sjáv­ar­fang hefur ekki sést þar. Vör­urnar eru afbragð og áreið­an­leik­inn í þjón­ust­unni til fyr­ir­mynd­ar. Þetta get ég stað­fest sem not­and­i. 

Framundan er sjáv­ar­út­vegs­ráð­stefnan í Boston, 19. til 21. mars, þar sem fimmtán íslensk fyr­ir­tæki kynna starf­semi sína fyrir 22 þús­und gestum sem hafa alls konar teng­ingar við sjáv­ar­út­veg­inn. Von­andi tekst að rækta þar sam­bandið við Banda­rík­in, sem er einn stærsti mark­aður heims fyrir ferskvör­ur. En fyr­ir­tækin ættu líka að huga að því að tengja sig beint við réttu aðil­ana sem eru að gjör­breyta versl­un­ar­venjum með nýrri tækni. Því fyrr sem fyr­ir­tæki ná að tengj­ast við rétta birgja, því betra. 

Íslensk fyr­ir­tæki þurfa að tengja sig betur inn á aðra mark­aði en EES-­svæð­ið. Ef það tekst að opna betur mark­aði í Banda­ríkj­un­um, Afr­íku og Asíu, þá gæti það lagt grunn­inn að traust­ari áfram­hald­andi vexti og upp­bygg­ingu en reikna má með frá erlendum ferða­mönnum til fram­tíðar lit­ið. 

Hér sést hversu gríðarlega háð Íslenska hagkerfið er EES svæðinu þegar kemur að útflutningi. Bandaríkin er svipað stórt markaðssvæði og EES-svæðið, og þar eiga íslensk fyrirtækið töluverð tækifæri.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Siri talar ekki enn íslensku.
Viltu vinna við íslensku hjá Amazon?
Amazon leitar að íslenskufræðingi með forritunarkunnáttu til að búa til íslenskt raddstýringarkerfi.
30. mars 2017 kl. 11:30
Margrét Erla Maack
Haltu kjafti, vertu sæt og skemmtu okkur
30. mars 2017 kl. 10:00
Látum hann hafa boltann
Gylfi Þór Sigurðsson, 27 ára gamall Hafnfirðingur, er kominn í hóp allra bestu leikmanna sem Ísland hefur átt. Líklega hefur enginn leikmaður í sögunni spilað jafn vel með landsliðinu.
30. mars 2017 kl. 9:00
Segja að mistök hafi átt sér stað við mengunarmælingar í Helguvík
Orkurannsóknir ehf. sem annast umhverfisvöktun við verksmiðju United Silicon í Helguvík segja að fyrri mælingar sem gefnar hafa verið út um innihald efna í ryksýnum í nágrenni við verksmiðjuna sé úr öllu samhengi við raunverulega losun frá United Silicon.
30. mars 2017 kl. 8:06
Höfuðstöðvar Arion Banka í Borgartúni í Reykjavík.
Hlutur í Arion banka sagður seldur á undirverði
Verðmat sem unnið var fyrir lífeyrissjóði sýnir að Arion banki gæti staði undir hærra verði.
30. mars 2017 kl. 8:00
Theresa May, forsætisráðherra Bretlands, undirritar bréf sitt til Donalds Tusk, forseta Evrópuráðsins, í Downingstræti 10 á þriðjudag.
May sótti um skilnað fyrir hönd Breta
„Takk fyrir og bless,“ sagði Donald Tusk, forseti Evrópuráðsins, þegar hann tók við bréfi frá forsætisráðherra Bretlands í Brussel. Frá og með deginum í dag eru tvö ár þar til Bretland yfirgefur Evrópusambandið.
29. mars 2017 kl. 21:00
Ágúst og Lýður nefndir í drögunum
Viðskiptaflétturnar sem rannsóknarnefnd Alþingis hefur nú svipt hulunni af teygðu anga sína til aflandseyja.
29. mars 2017 kl. 19:43
Ólafur Ólafsson.
Ólafur Ólafsson: Hvorki ríkissjóður né almenningur verr settir
ÓIafur Ólafsson hefur sent frá sér yfirlýsingu vegna skýrslu rannsóknarnefndar um blekkingar við kaup á Búnaðarbankanum. Hann hafnar því að hagnaður hans hafi verið vegna blekkinga.
29. mars 2017 kl. 17:11
Meira úr sama flokkiLeiðari