Þrjár áskoranir í miklum meðbyr

Þrátt fyrir að hagtölur séu jákvæðar í augnablikinu þá eru áskoranir fyrir hendi sem þarf að skoða vel.

Auglýsing

Það er óhætt að segja að mik­ill byr sé í seglum í íslenska hag­kerf­inu þessi miss­erin eins og 7,2 pró­sent hag­vöxtur í fyrra er til marks um.

Bjarg­vættir frá útlöndum

Erlendir ferða­menn hafa togað landið upp úr efna­hags­þreng­ingum og von­andi tekst að hlúa þannig að ferða­þjón­ust­unni að inn­viðir hennar styrk­ist og eflist eftir því sem fram líð­ur. 

Þessi mikli vöxtur stafar ekki síst af því að Ísland er agn­arsmátt og með einn minnsta vinnu­markað ver­ald­ar, tæp­lega 200 þús­und manns. Þegar fjöldi ferða­manna fer úr 450 þús­und í tæp­lega tvær millj­ónir á fimm árum, þá er ekki við öðru að búast en að lands­fram­leiðslan vaxi mik­ið.

Auglýsing

Það er ekki sjálf­sagt að svo verði áfram. Þrátt fyrir að mest sóttu svæðin fyrir ferða­menn séu með mun betra skipu­lag nú en þau voru fyrir nokkrum árum, þá þarf að setja miklu meiri fjár­muni í að skipu­leggja mörg svæði. Þetta á við um þjóð­garða ekki síst. 

Nauð­syn­legt að bæta sam­göngur

Annað mál sem þarf að huga að eru frek­ari fjár­fest­ingar í sam­göng­um. Hug­myndir Jóns Gunn­ars­son­ar, sam­göngu­ráð­herra, um að taka upp veg­tolla, eru bæði rök­réttar og eðli­leg­ar. Útfærsl­urnar þurfa að vera vand­aðar og taka mið af aðstæð­um. Horfa má til erlendra fyr­ir­mynda, sem eru fjöl­marg­ar. Hér á Seattle svæð­inu eru veg­tollar algengir innan stór­borg­ar­svæð­is­ins en umferð vex mikið á svæð­inu milli ára, eða á bil­inu fjögur til fimm pró­sent. Tækni­legar lausnir eru löngu komnar fram sem hindra að tafir þurfi að vera á umferð.

Það verður að telj­ast und­ar­legt hversu margir hafa tjáð sig með nei­kvæðum hætti um veg­tolla­hug­mynd­ina í ljósi þess veru­leika sem hefur verið að birt­ast okkar upp á síðkast­ið. Umferð jókst á einu ári á hring­veg­inum um fimmtán pró­sent, sam­kvæmt upp­lýs­ingum úr 16 umferð­ar­telj­urum Vega­gerð­ar­innar um land allt. Það er ekki hægt að deila mikið um þessi frum­gögn. Þau segja til um algjöra kúvend­ingu í þessum málum og það þarf að vinna hratt.

Rík­is­stjórnin tók við ófjár­magn­aðri sam­göngu­á­ætlun frá fyrri rík­is­stjórn og rétti­lega benti Bene­dikt Jóhann­es­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, að það væri nú næstum sið­laus ákvörðun að sam­þykkja áætl­un­ina þannig, einmitt í ljósi mik­il­vægis þess­ara verk­efna sem þarf að ráð­ast í. En margt bendir til þess að auka­fjár­veit­ing muni kom­ast í brýn­ustu sam­göngu­verk­efn­in, meðal ann­ars á Vest­fjörðum og Norð­aust­ur­landi.

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn og stórir nýjir „vöru­glugg­ar“

Þriðja sem stjórn­völd þurfa að gefa gaum ásamt fyr­ir­tækjum í sjáv­ar­út­vegi er að fylgj­ast með miklum og örum breyt­ingum sem eru að verða á smá­sölu í heim­in­um. Gríð­ar­lega hraður vöxtur net­versl­unar með ferskvör­ur, einkum í borg­um, gerir kröfu til fyr­ir­tækja um að tengj­ast nýjum birgjum og mörk­uð­um. Hjá verð­mætasta smá­sölu­fyr­ir­tæki heims, Amazon, eru uppi áform um að gjör­bylta verslun með ferskvör­ur. 

Þorskur til sölu í netverslun Amazon Fresh, sem er mest ört vaxandi ferskuvöruverlsun heims.

Sem dæmi um „vöru­glugga“ þar sem íslenskan fisk er hvergi að sjá er net­verslun Amazon Fresh, mest ört vax­andi fersku­mark­aður heims. Þar er þorskur frá Kana­da, lax frá Nor­egi og Síle, en íslenskt sjáv­ar­fang hefur ekki sést þar. Vör­urnar eru afbragð og áreið­an­leik­inn í þjón­ust­unni til fyr­ir­mynd­ar. Þetta get ég stað­fest sem not­and­i. 

Framundan er sjáv­ar­út­vegs­ráð­stefnan í Boston, 19. til 21. mars, þar sem fimmtán íslensk fyr­ir­tæki kynna starf­semi sína fyrir 22 þús­und gestum sem hafa alls konar teng­ingar við sjáv­ar­út­veg­inn. Von­andi tekst að rækta þar sam­bandið við Banda­rík­in, sem er einn stærsti mark­aður heims fyrir ferskvör­ur. En fyr­ir­tækin ættu líka að huga að því að tengja sig beint við réttu aðil­ana sem eru að gjör­breyta versl­un­ar­venjum með nýrri tækni. Því fyrr sem fyr­ir­tæki ná að tengj­ast við rétta birgja, því betra. 

Íslensk fyr­ir­tæki þurfa að tengja sig betur inn á aðra mark­aði en EES-­svæð­ið. Ef það tekst að opna betur mark­aði í Banda­ríkj­un­um, Afr­íku og Asíu, þá gæti það lagt grunn­inn að traust­ari áfram­hald­andi vexti og upp­bygg­ingu en reikna má með frá erlendum ferða­mönnum til fram­tíðar lit­ið. 

Hér sést hversu gríðarlega háð Íslenska hagkerfið er EES svæðinu þegar kemur að útflutningi. Bandaríkin er svipað stórt markaðssvæði og EES-svæðið, og þar eiga íslensk fyrirtækið töluverð tækifæri.

Meira úr sama flokkiLeiðari
None