Skólamenntun á nýrri öld

Tryggvi Gíslason, fyrrverandi skólameistari Menntaskólans á Akureyri, segir að stjórnvöld þurfi að gera áætlun um framtíð skóla landsins. Sú áætlun þarf að myndast í samræðu stjórnvalda, kennara, skólastjóra, nemenda og foreldra.

Auglýsing

Umræður hafa orðið um stytt­ingu náms í fram­halds­skól­um. Sýn­ist þar sitt hverj­um, eins og eðli­legt er, en mál­efna­leg skoð­ana­skipti eru und­ir­staða fram­fara í lýð­ræð­is­landi. Það sem hins vegar hefur ein­kennt þessar rót­tæku breyt­ing­ar, er að mennta­mála­yf­ir­völd hafa lítið rætt breyt­ing­arnar og lítið sam­ráð haft við skól­ana – að ekki sé talað um nem­endur og for­eldra.

Skóla­nám

Eins og les­endur þekkja, eru fjögur skóla­stig í land­inu: leik­skól­ar, grunn­skól­ar, fram­halds­skólar og háskól­ar. Hér verður einkum rætt um fram­halds­skóla­stig­ið, þótt flest sem hér er sagt eigi við öll skóla­stigin fjög­ur. 

Fram­halds­skólar eru nú 37 tals­ins, þar af sjö „við­ur­kenndir einka­skól­ar”, eins og það er orð­að. Öllum þessum fram­halds­skólum er sam­kvæmt lögum ætl­að að stuðla að alhliða þroska nem­enda og virkri þátt­töku í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi með því að bjóða hverjum einum nám við hæfi og búa nem­endur undir þátt­töku í atvinnu­líf­inu og frekara nám. 

Auglýsing

Nám í fram­halds­skól­unum er marg­breyti­legt og skól­arnir af þeim sökum afar ólík­ir. Skipta má fram­halds­skól­unum 37 í tvo meg­in­hópa. Ann­ars vegar eru bók­náms­skól­ar, sem bera allir nafnið mennta­skóli og hafa að meg­in­hlut­verki að búa nem­endur undir sér­hæft háskóla­nám. Hins vegar eru fjöl­brauta­skólar sem bjóða upp á un fjöl­breytt­ara nám, bæði á bók­náms­braut­um, list­náms­brautum og verk­náms­braut­um, s.s. mála­braut, húsa­smíða­braut, raf­virkja­braut, sjúkra­liða­braut, snyrti­braut, tölvu­braut og íþrótta­braut.  

Ljóst er af þessu að íslenskum fram­halds­skóla­nem­endum gefst kostur á að velja ólíkar náms­leiðir sem veita und­ir­bún­ing og rétt­indi á sviði almenns náms, list­náms, bók­náms og starfs­náms. Þá lýkur nám­inu með mis­mun­andi náms­gráðum, svo sem fram­halds­skóla­prófi, prófi til starfs­rétt­inda, stúd­ents­prófi og iðn­meist­ara­prófi. Lýs­ingar á náms­brautum fram­halds­skóla­stigi taka mið af þessum fjöl­breyti­leika og þurfa að mæta kröfum ann­arra skóla­stiga og atvinnu­lífs­ins, auk þess að stuðla að alhliða þroska nem­enda og virkri þátt­töku í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi.

Kröfur til fram­halds­skóla 

Miklu skiptir að fram­halds­skólar upp­fylli þrjár kröf­ur. Í fyrsta lagi að láta nem­endum líða vel, sem er algert grund­vall­ar­skil­yrði.  Í öðru lagi að koma nem­endum til þroska og búa þá undir líf og starf í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi. Í þriðja lagi ber skól­unum í upp­hafi nýrrar aldar að nýta tækni og þekk­ingu við kennslu og nám.  Einkum ber að gera nem­endum kleift að nota sam­skipta­tækni, sem stöðugt fleygir fram, til þess að afla sér þekk­ing­ar. Með því eru nem­endur gerðir ábyrgir fyrir námi sínu, en eru ekki undir smá­sjá „heyr­ara” – kenn­ara sem kanna hvort nem­and­inn hafi lesið heima en kenna minna.  

Fyrir hálfri öld sagði nem­andi við Mennta­skól­ann á Akur­eyri að „heima­nám ætti ekki að þekkj­ast í betri skól­u­m”.  Með því átti hann við að líta bæri á skóla­nám sem vinnu nem­enda sem lyki á eðli­legum vinnu­tíma en námið hengi ekki yfir þeim allan sól­ar­hring­inn, því að nem­endur í fram­halds­skólum vildu og vilja flestir geta sinnt öðru en nám­inu einu, s.s. hollu tóm­stunda­starfi, íþróttum og list­um.

Ný öld

Með nýrri tækni á nýrri öld breyt­ast skól­arn­ir.  Ekki síst breyt­ist starf kenn­ara og vinna nem­enda. Stjórn­völd þurfa nú að gera áætlun um fram­tíð skól­anna, bæði leik­skóla, grunn­skóla, fram­halds­skóla –og háskóla. Sam­ræða þarf að hefj­ast milli þeirra sem eiga hlut að máli: kenn­ara, skóla­stjóra, nem­enda, for­eldra, ríkis og sveit­ar­fé­laga, þannig að ný áætlun um nýtt skóla­kerfi á nýrri öld liggi fyrir innan fimm ára. Áætlun með skýr mark­mið er nauð­syn til þess að tryggja sam­fellu í mennta­kerfi lands­ins og efla bæði bók­menntun og verk­menntun í land­inu.

Höf­undur er fyrr­ver­andi skóla­meist­ari Mennta­skól­ans á Akur­eyri.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka.
Arion banki búinn að höfða mál gegn Fjármálaeftirlitinu
Fjármálaeftirlit Seðlabankans sektaði Arion banka um tæpar 88 milljónir króna í sumar. Ástæðan var sú að upplýsingar um fyrirhugaðar fjöldauppsagnir í bankanum birtust í fjölmiðlum. Arion banki vill að ákvörðunin verði ógild.
Kjarninn 31. október 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, annar forstjóri Samherja, er stjórnarformaður Síldarvinnslunnar.
Eigið fé Síldarvinnslunnar nú 50 milljarðar króna
Síldarvinnslan hefur verið dugleg við að kaupa upp aflaheimildir síðust ár. Hún er að uppistöðu í eigu Samherja og fjölskyldufyrirtækis annars forstjóra Samherja. Saman halda útgerðir sem tengjast forstjórum Samherja á um 20 prósent af öllum kvóta.
Kjarninn 31. október 2020
Kristján Þór Júlíusson sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra lét Katrínu Jakobsdóttir forsætisráðherra vita af málinu eftir að ráðuneyti hans fékk ábendingu um það.
Kristján Þór upplýsti Katrínu um samskipti skrifstofustjóra við Stjórnartíðindi
Sjávarútvegsráðherra upplýsti forsætisráðherra um það í júlímánuði síðastliðnum að í júlí í fyrra hefði þáverandi skrifstofustjóri ráðuneytis hans átt samskipti við Stjórnartíðindi og látið fresta birtingu nýrra laga um laxeldi, sem kom fyrirtækjunum vel.
Kjarninn 31. október 2020
Jeff Bezos forstjóri Amazon
Metfjórðungur hjá Amazon
Tekjur Amazon á síðustu þremur mánuðum voru rúmlega fjórum sinnum meiri en landsframleiðsla Íslands í fyrra.
Kjarninn 30. október 2020
Guðni Bergsson er formaður KSÍ.
Íslandsmótið í knattspyrnu flautað af – efstu liðin krýnd Íslandsmeistarar
Valur er Íslandsmeistari í knattspyrnu karla og Breiðablik Íslandsmeistari kvenna.
Kjarninn 30. október 2020
Þríeykið og aðrir sérfróðir viðbragðsaðilar njóta yfirburðatrausts hjá Íslendingum – en á bilinu 94-96 prósenst segjast treysta því að fá áreiðanlegar upplýsingar um veirufjárann þaðan.
Íslendingar treysta sérfróðum yfirvöldum og fjölmiðlum vel í tengslum við COVID-19
Vinnuhópur þjóðaröryggisráðs um upplýsingaóreiðu í tengslum við COVID-19 hefur skilað af sér skýrslu. Þar kemur m.a. fram að traust til þríeykisins og annarra sérfróðra yfirvalda er afgerandi og traust til innlendra fjölmiðla sömuleiðis mjög mikið.
Kjarninn 30. október 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti hertar aðgerðir vegna útbreiðslu kórónuveirufaraldursins á blaðamannafundi fyrr í dag. Efnahagsaðgerðirnar eru afleiðing af þeirri stöðu.
Tekjufallsstyrkir útvíkkaðir, viðspyrnustyrkir kynntir og rætt um áframhald hlutabótaleiðar
Ríkisstjórn Íslands boðar enn einn efnahagspakkann. Sá nýjasti er sniðinn að mestu að þeim minni fyrirtækjum og einyrkjum sem þurfa að loka vegna kórónuveirufaraldursins.
Kjarninn 30. október 2020
Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands
Kallar eftir „ákveðni“ stjórnvalda í sóttvarnaraðgerðum
Samkvæmt útreikningum hagfræðiprófessors hefur Ísland forskot í baráttunni gegn útbreiðslu COVID-19, auk þess sem reynsla frá öðrum löndum sýni að harðar sóttvarnaraðgerðir hafi verið árangursríkar.
Kjarninn 30. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar