Jól fyrir alla (sem vilja)

Óli Gneisti Sóleyjarson svarar grein Gunnars Jóhannessonar og heiðin jól og menningarlegt niðurrif kristinnar trúar.

Auglýsing
Af lestri greinar Gunn­ars Jóhann­es­sonar „Heiðin jól og menn­ing­ar­legt nið­ur­rif krist­innar trú­ar" mætti halda að með því að benda á heið­inn upp­runa jól­anna sé verið að ráð­ast á kristni. Það er und­ar­leg­ur skiln­ingur því yfir­leitt er bent á heið­inn upp­runa jól­anna þeg­ar kristið fólk reynir að eigna sér þau algjör­lega.

Sjón­ar­horn Gunn­ars í grein­inni virð­ist vera að yfir­taka kristn­innar á jól­unum sé til marks um ein­hvers konar virð­ingu kristn­innar fyrir

stað­bund­inni menn­ingu. Það er því við hæfi að skoða aðeins sög­una sem liggur þarna á bak við.

Í bréfi Gregor­í­usar páfa hins fyrsta (590-604) til ábót­ans Mellitus­ar er að finna mjög áhuga­verð fyr­ir­mæli um hvernig skuli standa að því að

kristna heið­ingja. Sam­kvæmt þeim á ekki að leggja niður hátíðir þeirra heldur tengja þær við kristna písl­ar­votta. Þetta er her­bragð í

kristni­boði. Við sjáum sömu hug­mynd í skrif­um Beda prests sem talar um það hvernig mán­uður gyðj­unn­ar Eostre var breytt í páska­mán­uð. Þegar við lesum Hákonar sögu Aðal­steins­fóstra í þessu ljósi er ljóst

að Nor­egs­kon­ung­ur­inn Hákon ætl­aði að nota sama her­bragð til að kristna hin heiðnu jól. Fyrsta skref kon­ungs var að fyr­ir­skipa að jólin skuli halda þann dag sem kristnir héldu sína Krists­messu. Þetta gekk ágæt­lega hjá honum en þegar hann ætl­aði að ganga lengra í kristni­boði sínu fór verr. Hákon var tek­inn fyrir á jóla­blóti og lát­inn borða hrossa­kjöt. Hann varð „all­ókát­ur" með þetta.

Það er áhuga­vert að í sög­unni af Hákoni þá fáum við einmitt upp í hend­urnar dæmi um hvernig kristin kirkja reyndi að eyði­leggja

stað­bundna menn­ingu þvert á stað­hæf­ingar Gunn­ars. Hákon fúlsar við hrossa­kjöti og þegar kristnir menn urðu nógu valda­miklir þá bönn­uðu þeir hrossa­kjötsát og bannið stóð í gegnum ald­irnar þrátt fyrir hungur

lands­manna. Ástæð­una fyrir bann­inu var ekki að finna í Bibl­í­unni heldur ein­göngu í þeirri stað­reynd að þessi siður var tengdur heiðni.

Auglýsing

Sam­kvæmt Gunn­ari er hið sér­-kristna inn­ta­kjól­anna mey­f­æð­ing­in. Ég játa að það kemur mér nokkuð á óvart enda hélt ég að prestar væru hættir að þora að tala um mey­f­æð­ing­una. Gunnar spyr síðan hvort

heið­inn upp­runi jóla þýði „að Jesús fædd­ist ekki í Bet­lehem?" Svar­ið er auð­vitað nei, það teng­ist heiðnum jólum ekki neitt. Það eru

rann­sóknir á upp­runa texta Nýja testa­ment­is­ins sem benda til þess að

sagan af fæð­ingu Jesú í Bet­lehem sé seinni tíma við­bót ætluð til að tengja hann við spá­dóma úr Gamla testa­ment­inu. Það var alla­vega það sem ég lærði þegar ég nam sam­tíð­ar­sögu og inn­gangs­fræði Nýja

testa­ment­is­ins í Guð­fræði­deild Háskóla Íslands. Prestar eru greini­lega gjarnir á að gleyma slíkum lex­íum þegar þeim hent­ar.

Jóla­kveðjur til þeirra sem þær vilja þiggja.

Höf­undur er þjóð­fræð­ing­ur.

Netflix vex og vex
Nýjustu tölur frá Netflix komu fjárfestum á óvart og jókst markaðsvirði félagsins um fjögur prósent í dag.
Kjarninn 16. október 2018
Enn hægir á hækkun fasteignaverðs
Íbúðir í fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu hafa hækkað um 3,4 prósent á undanförnu ári. Á vormánuðum í fyrra var hækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 16. október 2018
Unnur Rán Reynisdóttir
Það er kominn tími til að almenningur móti samfélagið
Kjarninn 16. október 2018
Aðförin
Aðförin
Aðförin – Nýr Landspítali, nýtt þorp
Kjarninn 16. október 2018
Vilja að refsingar vegna ærumeiðinga verði afnumdar
Verði nýtt frumvarp að lögum verða refsingar vegna ærumeiðinga afnumdar. Auk þess verður ómerking ummæla, sem úrræði vegna ærumeiðinga, afnumin, sem og núgildandi heimild til þess að dæma fjárhæð til þess að standast kostnað af birtingu dóms.
Kjarninn 16. október 2018
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir og Jón Steindór Valdimarsson
Förum vel með almannafé
Kjarninn 16. október 2018
Írabakki
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum gagnrýnir rekstur Félagsbústaða
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum segir vonda fjármálastjórn Félagsbústaða aðeins hluti vandans. Hún gagnrýnir að Félagsbústaðir hafi hagað sér eins og leigufélag á almennum markaði.
Kjarninn 16. október 2018
Kröfur í þrotabúi Primera air komnar upp í rúma 16 milljarða
Í kringum 500 fyrirtæki og einstaklingar hafa lýst kröfum í þrotabú flugfélagsins Primera Air. Flugfélagið varð gjaldþrota á dögunum en forstjórinn og stærsti eigandinn hefur tekið yfir rekstur ferðaskrifstofunnar.
Kjarninn 16. október 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar