Sérsniðinn guð eða fjöldaframleiddur

Björg Árnadóttir trúir á guð þótt hún trúi ekki á tilvist hans.

Auglýsing

Það mun vera tabú að tala um guð. Þeir sem á hann trúa en einnig þeir van­trú­uðu verða fyrir aðkasti vegna trúar sinnar eða trú­leysis hér­lendis og um víða ver­öld. Það er skrítið af því að guð er eitt af því sem allir ættu að geta valið að hafa nákvæm­lega eins og þeim hent­ar. Guð minn er mót­sagna­kenndur og breyt­ingum und­ir­orp­inn en hann má vera það. Um dag­inn lýsti ég trú minni á hálf­op­in­berum vett­vangi í veislu í Laug­ar­nes­kirkju og var hvött til að leyfa fleirum að heyra. Það geri ég hér með. 

Guð í mynd manns­ins

Hér í Laug­ar­nes­hverfi bjó ég lengur en í öðrum hverf­um, í tíu ár sam­an­lagt. Eitt sinn þegar ég bjó hér tók ég eftir því að dóttir mín og vinir hennar not­uðu kirkj­una sem félags­mið­stöð og fór sjálf að venja komur mínar hing­að. Hér í þess­ari kirkju fann ég guð – en allt annan guð en ég hafði leit­að. Ég hélt ég fyndi fjölda­fram­leiddan guð en fann einn sem er sér­snið­inn að þörfum mín­um. 

Í þess­ari kirkju söng ég jazz með kórnum undir stjórn Gunn­ars Gunn­ars­sonar og lærði að guð er spuni. Ofan af kirkju­loft­inu hlust­aði ég á inn­blásnar predik­anir séra Bjarna Karls­sonar um fátækt og félags­legt mis­rétti og fann að guð sat við hlið mér og kink­aði kolli, harla glað­ur. Í þessu húsi kynnt­ist ég tólf spora starfi og heill­að­ist af hug­mynd­inni um að ég mætti skapa guð í eigin mynd. Ég leit­aði guðs af því að mig skorti hann. Ég vil lifa í þeirri trú að ég sé leidd áfram og að til­veran hafi æðri til­gang en hvers­dags­legt brölt mitt. 

Auglýsing

Guð og mál­fræðin

Æsku­vin­kona mín, Anna Gunn­laugs­dótt­ir, hélt eitt sinn mál­verka­sýn­ingu þar sem hún kven­gerði  guðs­hug­mynd­ina. Á einni mynd­inni réttir hör­unds­dökk, þrekin kona fram vísi­fingur til að kveikja líf og sú mynd hjálp­aði mér lengi í leit minni að guði. Þó var sú til­raun að nota þriðju per­sónu for­nafnið í kven­kyni um hana guð aðeins fyrsta skrefið í stóru mál­fræði­bylt­ing­unni. 

Umbreyt­ingin varð þegar ég átt­aði mig á guð er ekki nafn­orð heldur sagn­orð – öfl­ug­asta sögn orða­forð­ans. Guð er ekki kyrr­stæður heldur síkvikur og sveig­an­legur. Guð er alheimsorka og sam­eig­in­legt innra afl okk­ar. Ég er guð og guð er ég en guð er samt aðal­lega við öll sam­an. 

Guð er saga 

Flest í menn­ingu okkar er hug­mynd fremur en veru­leiki. Það á við um guð. Þó er guð bók­staf­legur að því leyti að í upp­hafi var orðið og guð varð til í orð­inu og með orð­inu. Guð er skáld­skap­ur, guð er tákn, guð býr í listum og listin í guð­i.  

Guð minn er ekki áþreif­an­legur en ég trúi á sög­urnar um hann. Ég trúi á hæfi­leika homo sapi­ens til að hugsa óhlut­bundið og gæða til­ver­una inni­haldi með sög­um. Sam­fé­lög manna hefðu ekki getað orðið til og breiðst yfir víð­feðm svæði ef við hefðum ekki átt sögur til að sam­eina. Til dæmis sög­una um guð. 

En vissu­lega sundrar guð og menn­irnir eyði­leggja í nafni Drott­ins. Í vor fór ég til Ker­ela, syðsta hluta Ind­lands, sem kall­aður er God´s Own Country enda búa þar guðir flestra trú­ar­bragða hlið við hlið. Í Ker­ela standa hof, moskur og kirkjur í röðum og inn­fæddir spurðu mig hverju það sætti að fólk í mínum heims­hluta skipti sér af því á hvað nágrann­inn trú­ir. Hverju skiptir það, spurði fólk og ég spyr ykk­ur, hverju skiptir það á hvað nágrann­inn trúir – eða trúir ekki? 

Á Ind­landi komumst við guð minn í feitt frammi fyrir hlað­borði hug­mynda. Hlýtur það ekki að vera fram­tíð trú­ar­bragð­anna, rétt eins og mat­ar­gerð­ar­list­ar­inn­ar, að mall­ast saman í girni­legum bræð­ingi? 

Bæn er hugsun í öðru veldi

Ég trúi á guð þótt ég trúi ekki á til­vist hans. Ég trúi því ekki að mann­eskjan hafi ódauð­lega sál umfram önnur dýr. Hins vegar trúi ég á þá heila­starf­semi sem sneið­myndir sýna að eigi sér stað þegar trú er iðk­uð. Trú er æfing, trú er ögun. 

Ég veit að Drott­inn heyrir ekki mína bæn en ég trúi samt á mátt bæn­ar­inn­ar. Fyrir mig eru bænir stefnu­mót­un­ar­vinna með tölu- og tíma­settum mark­miðum svip­uðum þeim sem ég set mér við skrif­borð­ið. Þó er á þessu tvennu grund­vall­ar­munur af því að ég virkja ólíkar heila­stöðv­ar. Í bæn­inni breyt­ist höf­uð­kúpan úr loft­lausri skrif­stofu­kompu í víða hvelf­ingu sem magnar mátt hugs­un­ar­inn­ar. 

Guð er lím

Ég hef skapað mér guð í minni mynd. Hann er mót­sagna­kenndur eins og ég. Trú­ar­brögð angra mig af því að mér finn­ast þau gam­al­dags. Af hverju þarf kirkjan að nota orðið synd um það sem við hin köllum óreglu? En trú­ar­brögð heilla mig líka af því að þau eru gam­al­dags. Í þeim er mik­il­vægur siða­boð­skapur sem límir saman sögu okkar og menn­ingu. 

Guð við­heldur sjálfri mér og tengir við mig annað fólk í for­tíð, nútíð og fram­tíð. Þannig er minn guð. Hvernig er þinn?

Meira úr sama flokkiAðsendar greinar