Pössum okkur á nýju vopnunum

Er Facebook að tæta niður samfélagslega umræðu? Fyrrverandi framkvæmdastjóri hjá Facebook heldur þessu fram. Nýr veruleiki kallar á endurskoðun á regluverki.

Auglýsing

Á til­tölu­lega skömmum tíma hefur tek­ist að tengja með hug­bún­að­i/­sam­fé­lag­miðli saman tvo millj­arða manna. Þetta er gert með per­sónu­upp­lýs­ingum hvers og eins not­anda.

Gert er ráð fyrir að talan verði komin í þrjá millj­arða áður en árið er úti, eða sem nemur næstum helm­ingi mann­kyns.

Face­book heitir hug­bún­að­ur­inn/­sam­fé­lags­mið­ill­inn.

Auglýsing

Óhætt er að segja að notendum Facebook hafi fjölgað hratt á undanförnum misserum.

Stjórn­laus?

Margt bendir til þess að þessi teng­ing meðal fólks sé orðin gjör­sam­lega stjórn­laus og að upp­lýs­inga­straum­ur­inn, sem líf fólks hrær­ist í allan dag­inn út og inn, sé bein­línis byrj­aður að grafa undan lýð­ræð­inu.

Fyrr­ver­andi fram­kvæmd­stjóri hjá Face­book,Cham­ath Pali­hapitiy, sem stýrði meðal ann­ars not­enda­vexti fyr­ir­tæk­is­ins, lét hafa eftir sér á fundi hjá Stan­ford háskóla á dög­unum að Face­book væri bein­línis að „tæta niður sam­fé­lag­ið“. „Þetta snýst ekki um rúss­neskar aug­lýs­ing­ar. Þetta er alheims vanda­mál. Þetta er að breyta kjarn­anum í því hvernig við hegðum okkur og eigum sam­skipt­i,“ sagði Pali­hapitiy.

Þennan veru­leika og upp­lýs­inga­straum er auð­velt að mis­nota. Það þarf ekki endi­lega djúpa vasa af pen­ingum heldur frekar gott skipu­lag og góða tækni­þekk­ingu. Upp­gangur falskra frétta og vin­sælda­brölts í stjórn­málum er meðal ann­ars rak­inn til þess­ara hluta.

Margar vís­bend­ingar hafa komið fram um þetta. Má nefna upp­lýs­ingar sem komu fram við yfir­heyrslur í banda­ríska þing­inu því til stað­fest­ing­ar. Þar komu full­trúar tækni­fyr­ir­tækj­anna, Face­book, Twitter og Goog­le, fyrir þing­nefnd og voru spurðir út í ýmis mál sem snéru að upp­lýs­inga­flæði.



Ýtir undir for­dóma og falska mynd

Harð­asta gagn­rýnin hefur beinst að Face­book. Alvar­leg­asti fylgi­fiskur þess mið­ils er að hann ýtir undir for­dóma og mistúlk­an­ir, della og rugl flýtur ofan á.

Fólk sér falska mynd af veru­leik­anum í sínum upp­lýs­inga­straumi og í ljósi þess hve yfir­gnæf­andi Face­book er orðið í lífi fólks þá er þarna orðið til nýtt vopn í stjórn­mál­um, mark­aðs­starfi og sam­fé­lags­legri umræðu.

Aug­ljóst er að þessi þróun hefur verið of hröð fyrir reglu­verk­ið.

Face­book byggir á notkun per­sónu­legra upp­lýs­inga og hag­nýt­ingu þeirra.

Nú hefur tekið gildi ítar­legra reglu­verk Evr­ópu­sam­bands­ins, sem hefur verið lög­leitt hér á landi, sem fyr­ir­tæki og stofn­anir þurfa að fara eft­ir. Það snýr að með­ferð per­sónu­upp­lýs­inga. Um mikla breyt­ingu er að ræða og til marks um það hefur hlut­verk Per­sónu­verndar verið stór­eflt og fyr­ir­tæki og stofn­anir vinna nú að því að efla þekk­ingu sína á þessum breyt­ing­um.

Margt bendir til þess að þetta sé aðeins fyrsta skrefið af mörgum og að það þurfi að ganga mun lengra, til að vernda rétt fólks og koma í veg fyrir mis­notkun per­sónu­upp­lýs­inga.

Macron Frakk­lands­for­seti hefur nú boðið laga­setn­ingu gegn fölskum frétt­um, og verður for­vitni­legt að sjá hvernig hún verður útfærð. Eflaust munu spjótin bein­ast að Face­book.

Hrein sam­viska?

Á Íslandi hafa stjórn­mála­menn einnig rætt rann­sókn á útbreiðslu falskra frétta og áróð­urs í aðdrag­anda kosn­ing­anna í októ­ber, en Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, for­maður Við­reisn­ar, kall­aði eftir rann­sókn á þessum hlutum á dög­un­um.

Full þörf er á því að taka þetta alvar­lega og fara í gegnum hlut­ina nákvæm­lega. Það ætti ekki að vera mikið mál fyrir stjórn­mála­flokk­anna að leggja öll spilin á borð­ið, gefa upp hverjir það voru sem unnu fyrir flokk­anna í þessum mál­u­m. 

Sé mið tekið af því hvernig umfjöll­unin birtist, meðal ann­ars dæma­laus dellu- og níð­um­fjöllun um Katrínu Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra, þá hefur Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn vafa­lítið ekki hreina sam­visku í þessum mál­um.

Fjöl­miðl­ar, á Íslandi eins og ann­ars stað­ar, vita vel hversu mikil áhrif Face­book hefur á gang sam­fé­lags­um­ræð­unn­ar. Það verður að sjá til þess með lögum og reglum að þessi hug­bún­aður verði ekki upp­spretta svika, rugls og dellu, þó erfitt sé að tryggja mis­notk­un­ina alveg. Þessi nýju vopn eru hættu­leg og við þurfum að passa okkur á þeim, eins og aðrar þjóðir eru nú byrj­aðar að ræða af mik­illi alvöru. 

Magnús Halldórsson
Svindlararnir mega ekki vinna
17. janúar 2018
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur og Gunnar Einarsson bæjarstjóri í Garðabæ.
Lægstu leikskólagjöldin í borginni en mest óánægja
Reykvíkingar greiða lægstu leikskólagjöldin en eru óánægðastir með þjónustuna. Í Garðabæ eru gjöldin hæst en íbúarnir ánægðastir allra með leikskólaþjónustu.
17. janúar 2018
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins gagnrýna Bjarna fyrir að vilja ekki lækka skatta
Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir það „dapurlegt“ að Bjarni Benediktsson telji skattalækkanir ekki brýnar. Bjarni sagði á opnum fundi í gær að skattalækkanir væru ekki í kortunum.
17. janúar 2018
Skúli vill þriðja sætið hjá Samfylkingunni
Skúli Helgason sækist eftir þriðja sæti á framboðslista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar sem fram fara í maí. Hjálmar Sveinsson sat í því sæti listans árið 2014.
17. janúar 2018
Akureyri
Fólki af erlendum uppruna fjölgar mikið á Akureyri
Fólki með erlent ríkisfang á Akureyri fjölgaði um 23 prósent frá þriðja ársfjórðungi 2016 til þriðja ársfjórðungs 2017 eða úr 600 í 740 manns.
17. janúar 2018
Vilja selja lífeyrissjóðum í Arion innan mánaðar – bónusar greiddir út í apríl
Ráðgjafar Kaupþings reyna nú að fá íslenska lífeyrissjóði til að kaupa hlut í Arion banka. Reynt verður að skrá bankann á markað í vor. Starfsmenn Kaupþings fá á næstu mánuðum háa bónusa greidda fyrir hámörkun á virði eigna félagsins.
17. janúar 2018
Aðförin
Aðförin
Aðförin – AB mjólk og hrossaskítur
17. janúar 2018
Reykjavík neðst í þjónustukönnun Gallup
Reykjavíkurborg mælist langneðst í þjónustukönnun Gallup í samanburði við önnur sveitarfélög þegar kemur að þjónustu bæði leikskóla og grunnskóla, þjónustu við eldri borgara og þjónustu við fatlaða.
17. janúar 2018
Meira úr sama flokkiLeiðari