Auglýsing

Stjórn­mála­menn hafa það fínt. Fá góð laun og löng frí. Þeim er engin vor­kunn. En það þýðir þó ekki að þeir þurfi ekki að takast á við ýmsar áskor­anir sem fylgja störfum þeirra.

Eitt er gagn­rýnin sem störf þeirra og orð verða fyr­ir. Sú gagn­rýni er bæði nauð­syn­leg í lýð­ræð­is­sam­fé­lagi og til þess fallin að dýpka umræðu um aðgerðir sem geta haft gríð­ar­lega mikil áhrif á líf fólks. Dýpkun umræð­unnar gerir það að verkum að fleiri sjón­ar­mið heyr­ast og þeir sem taka ákvarð­anir hafa betri for­sendur til að byggja þær á.

En stjórn­mála­menn­irnir sjá þetta auð­vitað oft ekki svona. Skilj­an­lega svo sem. Það er mann­legt að upp­lifa gagn­rýni sem vegur að manns eigin sann­fær­ingu og afstöðu sem árás frekar en mál­efna­lega. Enda er gagn­rýnin og orð­ræðan heldur ekk­ert endi­lega alltaf mál­efna­leg. Eins og geng­ur. Allir hafa rödd, skoðun og til­finn­ing­ar, sem þeir hafa rétt á að láta í ljós og á heild­ina litið er ferlið sem slíkt jákvætt. Manns eigin afstaða er ekk­ert endi­lega sú réttasta. Það er öllum hollt að heyra önnur sjón­ar­mið og ósk­andi að fleiri væru opn­ari fyrir því að þeir hefðu rangt fyrir sér. Sér­stak­lega stjórn­mála­menn.

Auglýsing

En stundum verður umræðan sjálfri sér verst. Stundum er eins og að þeir sem bera hana uppi, oft ótrú­legur fjöldi, hafi engan áhuga á mál­efna­leg­heitum eða fram­þróun sem kemur mál­efn­inu til góðs. Stundum er eins og nið­ur­rif og útúr­snún­ingur sé mark­mið í sjálfu sér. Það er mið­ur.

Tvö slík dæmi hafa komið upp nýlega. Ann­ars vegar í tengslum við kjara­bar­áttu ljós­mæðra, sem af ein­hverjum óskilj­an­legum ástæðum lækka í launum þegar þær bæta við sig námi og sér­hæf­ingu. Heil­brigð­is­ráð­herra reyndi í umræðum á þing­inu um málið að setja stöðu ljós­mæðr­anna í sögu­legt og sam­fé­lags­legt sam­hengi. Hún sagði stöðu ljós­mæðra á opin­berum vinnu­mark­aði óvenju­lega þar sem þær fara úr stétt­ar­fé­lagi hjúkr­un­ar­fræð­inga þegar þær hefja störf sem ljós­mæður og fara í Ljós­mæðra­fé­lag Íslands. Þetta tóku BHM og Ljós­mæðra­fé­lagið óstinnt upp. Í yfir­lýs­ingu sem bar heitið kaldar kveðjur heil­brigð­is­ráð­herra til ljós­mæðra, voru orð ráð­herra túlkuð með þeim hætti að hún „telji að ljós­mæður geti sjálfum sér um kennt að þær lækki í launum við að bæta við sig námi.“ Frá­leitt væri að rök­styðja launa­lækkun ljós­mæðra með þessum hætti.

En ráð­herr­ann var ekki að rök­styðja eða bera í bætifláka fyrir þá stöðu sem ljós­mæður eru í í sinni kjara­bar­áttu. Það þarf ein­beittan vilja til að túlka orð ráð­herr­ans með þeim hætti, og ekki síður að ákveða sér­stak­lega að líta með öllu fram­hjá því sem ráð­herr­ann hafði áður sagt um mál­ið, til dæmis í ræðu sem hún hélt rétt á undan „köldu kveðj­unn­i“. Þar sagði hún orð­rétt: „Ég er þeirrar skoð­unar að meta eigi vinnu­fram­lag ljós­mæðra til launa og til sam­fé­lags­legrar virð­ing­ar.“

Hins vegar hafði rík­is­stjórnin stuttu áður kynnt fjár­mála­á­ætl­un. Þar kennir ýmissa grasa. Sumt gott, annað slæmt, allt eftir því hvar fólk stendur í stjórn­mál­um. Sumum er mikið niðri fyr­ir, telja á sér og sínum eða ein­hverjum brot­ið, fram­hjá þeim gengið eða að þeim veg­ið. Allt fylgir þetta umræð­unni, er óhjá­kvæmi­legt og nauð­syn­legt.

En hluti af henni varð und­ar­leg­ur. Í kafla um fjöl­skyldu­mál í áætl­un­inni segir að lélegt fjár­mála­læsi hjá almenn­ingi sé ákveðin áskorun þar sem aukin hætta sé á að fólk lendi í fjár­hags­legum erf­ið­leik­um. Hópur fólks fór á lím­ing­unum og vildi meina að fjár­mála­ráð­herra hafi með þessu orða­lagi gerst sekur um veru­leikafirr­ingu og skiln­ings­leysi á mál­efnum lág­tekju­fólks.

Það skal ósagt látið hversu djúpur skiln­ingur er hjá ein­stökum aðilum rík­is­stjórn­ar­innar á mál­efnum lág­tekju­fólks. En í þessum upp­hróp­unum þurfti sama ein­beitta vilja og í dæm­inu um heil­brigð­is­ráð­herra, til að skilja orða­lagið með þessum hætti. Það þurfti að horfa fram­hjá öllu öðru sem í kafl­anum um áskor­anir í mál­efnum fjöl­skyldna stóð. Þar var til að mynda rætt um hvernig gera megi barna­bóta­kerfið mark­viss­ara gagn­vart lág­tekju­fjöl­skyld­um, hækkun fæð­ing­ar­or­lofs­greiðslna og leng­ingu orlofs­ins, styrk­ingu grunn­þjón­ustu og efl­ingu for­varna og snemmtæka íhlutun vegna vax­andi geð­heil­brigð­is­vanda, svo eitt­hvað sé nefnt.

Það má svo sann­ar­lega vera ósam­mála þeim aðgerðum sem rík­is­stjórnin setur á odd­inn til að mæta fjár­hags­vand­ræðum og/eða fátækt. Hvort þar sé rétt að lækka tekju­skatt, hækka per­sónu­af­slátt eða hækka bæt­ur. Þær verða lík­lega alltaf umdeildar og um það snú­ast stjórn­mál­in.

En það er aug­ljóst að fjár­mála­læsi þessa hóps, og lík­lega margra ann­arra, er ábóta­vant og verður að bæta. Og það er hvorki fólg­inn í því að vilja bæta það skiln­ings­leysi eða veru­leikafirr­ing. Fátækt er fjöl­þættur vandi. Margt þarf að koma til en upp­hróp­anir um eitt úrræði, byggt á því hver leggur það til, er afvega­leið­ing.

Vilj­andi mis­skiln­ingur er hvim­leið­ur. Oft er slíkt gert út frá hags­muna­mati þess efnis að sá sem mis­skilur græði með mis­skiln­ingnum fylg­is­menn með for­dæm­ingu sinni og hneyksl­un. En hinn vilj­andi mis­skiln­ingur er ekk­ert annað en einmitt afvega­leið­ing á umræðu sem kemst fyrir vikið ekki úr spor­unum og leiðir ekki til þess að mis­mun­andi aðgerðir og aðferðir séu fundnar til að leysa hin raun­veru­legu vanda­mál.

Skilj­iði mig?

Flestir þeirra kvótaflóttamanna sem koma til Íslands eru Sýrlendingar sem dvelja í Líbanon. Á meðan að kvótaflóttamönnum fjölgar fækkar þeim sem koma hingað á eigin vegum til að sækja um hæli.
Mun færri flóttamenn hafa sótt um hæli í ár en árin á undan
Miðað við þann fjölda flóttamanna sem sótt hefur um hæli hérlendis það sem af er ári mun þeim sem sækja hér um hæli fækka um rúmlega 40 prósent milli ára. Til stendur að borga flóttamönnum fyrir að draga umsóknir til baka.
Kjarninn 19. október 2018
Veraldarvarpið
Veraldarvarpið
Veraldarvarpið – Morðið á Khashoggi og ímynd krónprinsins
Kjarninn 19. október 2018
Auðun Freyr Ingvarsson
Telur túlkun Innri endurskoðunar villandi
Fráfarandi framkvæmdastjóri Félagsbústaða telur túlkun Innri endurskoðunar ekki vera í samræmi við þær áætlanir sem kynntar voru fyrir stjórn árin 2015 og 2016, þar sem gerð hafi verið grein fyrir stöðu verkefnisins við endurbætur á íbúðum við Írabakka.
Kjarninn 19. október 2018
Þórður Snær Júlíusson
Réttur ríkra til að vera látnir í friði
Kjarninn 19. október 2018
Upp og niður
Fasteignaverð er eitthvað sem fólk hefur jafnan augun á enda er sparnaður fólks oft bundinn í húsnæði. Mikill uppgangur hefur verið á fasteignamarkaði á undanförnum árum, en nú er verulega farið að hægja á hækkun fasteignaverðs.
Kjarninn 19. október 2018
Stórfelld svikamylla afhjúpuð
Átján evrópskir fjölmiðlar hafa undir hafa undir verkstjórn þýsku rannsóknarfréttastofunnar Correctiv afhjúpað einhver mestu skattsvik sögunnar. Nokkrir af stærstu bönkum heims eru flæktir í svikamylluna.
Kjarninn 19. október 2018
Tveir frambjóðendur til formennsku hjá BSRB
Tveir bítast um embætti formanns BSRB. Lögfræðingur og stuðningsfulltrúi á Kleppi.
Kjarninn 18. október 2018
Samkeppniseftirlitið ógildir lyfjasamruna í Mosfellsbæ
Samkeppniseftirlitið segir reynsluna af virkri samkeppni á lyfjamarkaði í Mosfellsbæ hafa verið góða.
Kjarninn 18. október 2018
Meira úr sama flokkiLeiðari