Dauður kjörinn fulltrúi, upprisa ungs fólks og breytt staða

Auglýsing

Þó stærsta frétt mið­kjör­tíma­bils­kosn­ing­anna í Banda­ríkj­unum sé sú að Demókratar hafi unnið meiri­hluta í full­trúa­deild­inni þá sýnir útkoman að Repúblikanar eru með sterka stöðu víða og hafa ágæta mögu­leika til að tryggja áfram­hald­andi valda­tíð Don­alds Trumps í kosn­ing­unum 2020.

Af hverju er það og hvað þýðir útkoman í kosn­ing­un­um?

Valda­jafn­vægið er breytt

Með því að ná meiri­hluta í full­trúa­deild­inni geta Demókratar stöðvað umdeild­ustu stefnu­mál Trumps. Þetta hefur verið hægt frá því Trump tók við völdum í byrjun árs í fyrra, þar sem Repúblikanar hafa verið með meiri­hluta í full­trúa­deild­inni (435 sæti) og öld­unga­deild­inni (100 sæt­i). Til þess að ná laga­breyt­ingum í gegn þarf sam­þykki beggja deilda. Framundan er því mikil ref­skák í banda­rískum stjórn­málum þar sem búast má við því að Demókratar nýti óspart rétt­inn til að stöðva mál. Samn­inga­við­ræður milli flokk­anna verða líka erf­iðar í ljósi algjörs van­trausts á milli flokk­anna í þing­inu. Búast má við því að Demókratar nýti sér stjórn­skipu­legt vald meiri­hlut­ans í full­trúa­deild­inni og láti kalla eftir skatta­gögnum Trumps og eftir atvikum öðrum gögnum sem geta svipt hul­unni af fjár­málum hans.

Auglýsing

Repúblikanar með sterka stöðu

Þrátt fyrir sigur Demókrata í full­trúa­deild­inni þá geta Repúblikanar að mörgu leyti vel við unað. Óhætt er að segja að mikil harka hafa verið í stjórn­mál­unum frá því Trump tók við, enda hefur hann sett á odd­inn algjör­lega for­dæma­lausan mál­flutn­ing, þar sem hann skeytir engu um hvað er satt og rétt og kallar fjöl­miðl­ana sem spyrja spurn­inga „óvini fólks­ins“. Þetta hef­ur, þrátt fyrir allt, ekki leitt til fylg­is­hruns hjá hon­um, raunar öðru nær. Mið­kjör­tíma­bils­kosn­ing­arnar voru mik­ill próf­steinn á þetta, þar sem Repúblikanar voru með kast­ljósið á Trump og stefnu hans alla kosn­inga­bar­átt­una. Það var mik­il­vægt fyrir flokk for­set­ans að vinna í Flór­ída, Texas og Ohio, en að vísu von­brigði fyrir Repúblik­ana að tapa í Nevada. 

Rík­is­stjór­arnir marka kjör­dæma­lín­urnar

Rík­is­stjóra­kosn­ing­arnar komu nokkuð vel út fyrir Demókrata en það er afar mik­il­vægt að vinna rík­is­stjóra­stöð­urnar í Texas og Flór­ída, fyrir kosn­ing­arnar 2020. Eins og hið póli­tíska lands­lag hefur þró­ast í Banda­ríkj­unum und­an­farin ár þá er afar mjótt á munum milli flokk­anna, og getur kjör­dæma­skipan innan ríkj­anna ráðið miklu um úrslitin á lands­vísu. Búast má við því að Repúblikanar nýti sér þetta til hins ítrasta, og Demókratar líka þar sem þeir eru við völd. 

Elítan á Vest­ur­strönd­inni

Eitt sem fólk verður að fara venja sig á: Dallas, Hou­ston, Austin og El Paso eru ekki lengur neitt Repúblikana­svæði, eins og þau voru á árum áður. Öðru nær. Demókratar eru þarna með vígi, eins og reyndin er reyndar á flestum stærstu borg­ar­svæðum Banda­ríkj­anna. Í þessum kosn­ingum kom líka enn betur í ljós en áður að 50 millj­óna svæði Vest­ur­strandar Banda­ríkj­anna, í Kali­forn­íu, Oregon og Was­hington, er hálf­gerður innsti kjarni Demókrata. Sterk staða þar, inn í fyr­ir­tækja­el­ítu Banda­ríkj­anna. Það virð­ist blasa við að sá sem ætlar að verða for­seta­efni Demókrata 2020 þarf blessun elít­unnar af þessu svæði.

Gjá milli borga og dreif­býlis

Við­horfs­gjáin milli borg­ar­svæða og dreif­býlis sést glögg­lega í kosn­ing­un­um. Demókratar eru með sterka stöðu í borg­um, og styrktu veru­lega stöðu sína í úthverf­unum sömu­leið­is, og fengu fleiri atkvæði þar en Repúblikan­ar, ólíkt því sem var uppi á ten­ingnum í kosn­ingum 2016. En þegar komið er lengra út fyrir borg­ar­svæðin þá eru Repúblikanar með sterk­ari stöðu og einkum Trump sjálf­ur. Þar virð­ist fólkið sjá Trump sem sinn mann, hvað sem líður harka­legum deilum og mis­gáfu­legum eða réttum yfir­lýs­ingum hans. Jafn­vel nei­kvæð áhrif tolla­stríðs, til dæmis fyrir bændur í mið­ríkj­un­um, bíta lítið á fylgi for­set­ans. Flestir álits­gjafar eru þó á því, að það sem helst vinni með Trump og Repúblikönum nú séu sterkar hag­töl­ur, þegar á heild­ina er horft. Atvinnu­leysi mælist nú 3,7 pró­sent og hag­vöxtur hefur verið við­var­andi milli 2 og 4 pró­sent milli árs­fjórð­unga. Trump minn­ist á þetta óspart á fjöl­mennum fundum sín­um. „Efna­hag­ur­inn hefur aldrei staðið bet­ur,“ segir hann.

Var ein­hver blá alda?

Sást ein­hver „blá alda“ Demókrata (Blue wave) í þessum kosn­ing­um? Já og nei, segja flestir grein­endur hér. Í fyrsta lagi voru vænt­ingar margra Demókrata þær að flokk­ur­inn gæti unnið bæði full­trúa­deild­ina og öld­unga­deild­ina. En það varð fyrir þó nokkru ljóst, að slíkt væri ekki í kort­un­um. Það sem helst má segja að sé blá alda er mikil end­ur­nýjun í röðum for­ystu­fólks Demókrata. Þannig komu konur vel út úr kosn­ing­unum og eru þær nú fleiri en 20 pró­sent af heild­ar­fjölda full­trúa­deild­ar­inn­ar. Yngsta þing­kon­an, hin 29 ára gamla Alex­andria Ocasi­o-Cor­tez frá New York, vakti mikla athygli og þykir lík­leg til frek­ari afreka innan flokks­ins. Þarna sést glitta í nýja „bláa öld­u“; ungt fólk með ólíkan bak­grunn kemst til met­orða og vill láta til sín taka. Demókratar leita að leið­toga og hann gæti komið úr þessum nýja öfl­uga hópi ungs fólks þegar kemur að kosn­ing­unum 2020.



Dauður kjör­inn full­trúi

Eitt óvæntasta afrek þess­ara kosn­inga verður að telj­ast sigur Dennis Hof í 36. kjör­dæmi í Nevada. Hann hafði betur gegn Demókrat­anum Lesiu Roma­nov, með 68 pró­sent atkvæða. Hof hafði mik­inn stuðn­ing Repúblikana, einkum trú­ræk­inna, hvítra karla, og það dugði til sig­urs. Sig­ur­inn er helst merki­legur fyrir þær sakir að Hof dó 16. októ­ber síð­ast­lið­inn eftir tveggja daga afmælispartý. Hann var 72 ára þegar hann lést en var þekktur í sínu nær­sam­fé­lagi fyrir partýlíf­erni og að reka vafa­sama nekt­ar­staði. Hann er einnig höf­undur bók­ar­innar The Art of The Pimp. Hof er sem sagt kjör­inn full­trúi núna þrátt fyrir dauð­ann. Fram­haldið á hans póli­tíska ferli er óráðið nú þegar hann er rétt að hefj­ast. Eins og oft er sagt: Allt getur gerst í stjórn­mál­um.



Eigið fé Síldarvinnslunnar 42 milljarðar króna
Hagnaður Síldarvinnslunnar jókst í fyrra frá árinu á undan, um 21 prósent. Hagnaðurinn var 4,1 milljarður króna.
Kjarninn 21. júlí 2019
Bókasafn framtíðarinnar
Hundrað handrit eftir hundrað af þekkustu rithöfundum samtímans verða geymd í Bókasafni framtíðarinnar í hundrað ár.
Kjarninn 21. júlí 2019
Umdeild græn skírteini skila 850 milljónum í hagnað á ári
Upprunaábyrgð raforku, eða svokölluð græn skírteini, hefur verið hampað sem ein af lykilstoðunum í baráttunni við loftslagsbreytingar og lastað sem aflátsbréf í loftslagsmálum.
Kjarninn 21. júlí 2019
Hundruð milljarða til að verjast sjónum
Vegna hækkandi sjávarborðs þurfa Danir að eyða milljörðum til að koma í veg fyrir að sjórinn leggi undir sig stórt landsvæði.
Kjarninn 21. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Peningaelítan á í heiftugri baráttu um völdin á fjármálakerfinu
Kjarninn 20. júlí 2019
Rafbílasala heldur áfram að aukast
Hreinir rafmagnsbílar, tengiltvinnbílar og hybrid bílar voru 22 prósent af heildar fólksbílasölu fyrstu sex mánuði ársins. Ríkisstjórnin hefur sett sér það markmið að árið 2030 verði 100.000 skráðir rafbílar og önnur vistvæn ökutæki hér á landi.
Kjarninn 20. júlí 2019
Össur kaupir fyrirtæki í Detroit
Markaðsvirði Össurnar hefur aukist mikið að undanförnu en félagið er skráð á markað í Kaupmannahöfn.
Kjarninn 20. júlí 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að vera aðstandandi veiks foreldris
Kjarninn 20. júlí 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari