Auglýsing

Það voru raðir á öllum sjúkra­hús­um. Fólk safn­að­ist saman þar. Það var hrætt.

Fáir voru á ferli, aðrir en fjöl­mennt lið varð­sveita Was­hington rík­is. Það gekk skipu­lega eftir göt­unum með hvítar grímur fyrir munni og nefi.

Dr. J. S. McBride, yfir­maður heil­brigð­is­þjón­ustu í Was­hington ríki, var eins og hers­höfð­ingi í þessum aðstæð­um, ásamt Dr. J. R. Gil­lendal, yfir­manni heil­brigð­is­mála í Seattle borg. Stór­tæk­ustu aðgerðum í sögu Was­hington rík­is, til að hindra útbreiðslu spánsku veik­inn­ar, inflú­ensunn­ar, var hrint í fram­kvæmd.

Auglýsing

Ríkið bjó að því að vera með land­fræði­legar varn­ir. Fjall­garð­ar, skóg­ar, sjór og vötn, umlykja Seatt­le-­borg­ar­svæð­ið.

Með sam­göngu­mann­virkj­unum í rík­inu var hægt að búa til útbreiðslu­varn­ir, sem skiptu sköpum í bar­átt­unni við inflú­ens­una.

Trúin á vís­indin

Lokun almenningsrýma.Það sem var áhrifa­mest var sú stefna McBride að hefja und­ir­bún­ing snemma, van­meta ekki smit­hætt­una og útbreiðslu­hrað­ann. Mörg borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna höfðu farið afar illa út úr veik­inni, sem drap um 800 þús­und íbúa Banda­ríkj­anna.

McBride lagði sér­staka áherslu á að í röð­unum á sjúkra­hús­unum væri smit­hætta lág­mörk­uð. Því inflú­ensan barst hratt milli fólks og þá alveg sér­stak­lega þar sem margt fólk kom saman í dag­legu amstri.

Á lest­ar­stöð­um, mið­torg­um, skól­um, versl­un­um, vinnu­stöð­um, almenn­ings­rým­um. Til að koma í veg fyrir algjöra lömun hag­kerf­is­ins, þá var reynt að end­ur­skipu­leggja vinnu­staði til að koma í veg fyrir smit. 

Það tókst ekki nægi­lega vel, að mati McBride, og í skýrslu sinni til yfir­valda í Seatt­le, í lok árs 1918, sagði hann að þrátt fyrir að Seattle hafi farið mun betur út úr inflú­ensu­far­aldr­inum en flest önnur borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna, þá væri kæru­leysi yfir­valda alvar­legt mál, og í því fælust kaldar kveðjur til fjöl­skyldna fórn­ar­lambanna. McBride hafði deilt við yfir­völd, þar sem þau töldu ekki vera hægt að ganga jafn langt og hann vildi, í aðgerðum til að hefta smit.

Það sem McBride trúði á öðrum frem­ur, í und­ir­bún­ingn­um, voru bólu­setn­ingar og vís­indin að baki þeim. Hann lagði traust sitt á vís­indin og reyndi eftir oft veikum mætti að skýra hvað þyrfti til þess að hefta útbreiðslu. Það eitt að skýra og sann­færa ráða­menn um hvað væri best að gera, var hindrun oft og tíð­um.

Dauð­inn

Í heild­ina lét­ust 1.440 íbúar Seattle frá sept­em­ber 1918 og fram í febr­úar 1919. Hrika­legt áfall fyrir fjöl­skyld­ur, vítt og breitt. Hlut­falls­lega voru dauðs­föllin mun færri en víð­ast hvar í borgum Banda­ríkj­anna og var hlut­fallið um þrefalt hærra í Pitts­burgh, svo dæmi sé tek­ið.

Í heim­inum öllum er talið að um 25 til 40 millj­ónir manna hafi lát­ist úr inflú­ensu­far­aldr­inum og á Ind­landi einu dóu 12,5 millj­ónir manna, sam­kvæmt nýj­ustu rann­sókn­um.

Hin alþjóða­lega þekk­ing­ar­hug­mynd

Í  Reykja­vík lét­ust 500 manns á sex vik­um, frá því að fyrstu smitin bár­ust til lands­ins með skip­verjum á Botníu og Willemoes sem komu að bryggju 19. októ­ber 1918. Þessi hrika­lega átak­an­lega kafli í sögu þjóð­ar­innar er enn til rann­sókn­ar, og var meðal ann­ars farið ítar­lega yfir útbreiðslu veik­innar í fróð­legri grein í Lækna­blað­inu sem birt­ist í októ­ber 2008.

Hvers vegna er þessi saga frá Seattle - sem skrá­sett er meðal ann­ars í frá­bærri bóka­röð Clarence Washington ríki, liggur að landamærunum við Kanada, í norðvestri.B. Bag­ley, um sögu Seattle - rifjuð upp núna, á 100 ára full­veld­is­af­mæli Íslands?

Það er til að minna á það, að fram­farir í vís­indum og heim­speki hafa fært okkur örugg­ari heim, og að ástríðu­fullt starf vís­inda­manna og rann­sak­enda um allan heim hefur skapað okkur örugg­ari heim.

Kjarn­inn í því starfi er sú sýn, að þekk­ing og fjár­fest­ing, flæði milli fólks og sam­fé­laga, þvert á landa­mæri. Ef nýtt púsl verður til langt í burtu þá kemur sú þekk­ing til bjargar ann­ars stað­ar.

Ísland á þess­ari hugsun að þakka vel­megun sína í dag, sem land­fræði­lega ein­angruð eyja á milli Amer­íku og Evr­ópu. Virð­ingin fyrir vís­indum og fram­fara­skrefum sem byggja á þeim, er það sem færir okkur einu skrefi fram­ar, alveg eins og McBride trúði á forð­u­m. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
FME segir eftirlit með innherjum ekki hafa minnkað þrátt fyrir minni kvaðir
Skilgreiningin á innherjum fyrirtækja tók breytingum nýlega með nýjum lögum sem byggja á evrópskri reglugerð. Samkvæmt Fjármálaeftirlitinu mun fækka í hópi þeirra sem taldir eru hafa aðgang að mestu innherjaupplýsingum með lagabreytingunni.
Kjarninn 28. september 2021
Endurvinnsluhlutfall umbúðaúrgangs innan við 50 prósent hérlendis
Heildarmagn umbúðaúrgangs hérlendis var um 151 kíló á hvern einstakling árið 2019. Endurvinnsluhlutfallið lækkar á milli ára en um fjórðungur plastumbúða ratar í endurvinnslu samanborið við rúmlega 80 prósent pappírs- og pappaumbúða.
Kjarninn 27. september 2021
Talning atkvæða í Borgarnesi og meðferð kjörgagna hefur verið mál málanna í dag.
Talningarskekkjan í Borgarnesi kom í ljós um leið og einn bunki var skoðaður
Engin tilmæli voru sett fram af hálfu landskjörstjórnar um endurtalningu atkvæða í Norðvesturkjördæmi. Kjarninn ræddi við Inga Tryggvason formann yfirkjörstjórnar í kjördæminu um ástæður þess að talið var aftur og meðferð kjörgagna.
Kjarninn 27. september 2021
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Lífskjarasamningurinn heldur – „Ánægjuleg niðurstaða“
Formaður VR segist vera létt að lífskjarasamningurinn haldi. Engin stemning hafi verið hjá atvinnulífinu né almenningi að fara í átök við þessar aðstæður.
Kjarninn 27. september 2021
Sigurjón Njarðarson
Hrunið 2008-2021
Kjarninn 27. september 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Siðspillandi ómenning: Um viðtökur jazztónlistar á Íslandi
Kjarninn 27. september 2021
Olaf Scholz, fjármálaráðherra í fráfarandi ríkisstjórn og leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins, mætir á kosningavöku flokksins í gær.
„Umferðarljósið“ líklegasta niðurstaðan í Þýskalandi
Leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins hefur heitið því að Þjóðverjar fái nýja ríkisstjórn fyrir jól. Það gæti orðið langsótt í ljósi sögunnar. Hann vill byrja á að kanna jarðveginn fyrir stjórn með Græningjum og Frjálslyndum demókrötum.
Kjarninn 27. september 2021
Ákveðið hefur verið að telja atkvæðin í Suðurkjördæmi að nýju.
Talið aftur í Suðurkjördæmi
Yfirkjörstjórn í Suðurkjördæmi hefur ákveðið að verða við beiðnum sem bárust frá nokkrum stjórnmálaflokkum um að telja öll atkvæðin í Suðurkjördæmi aftur.
Kjarninn 27. september 2021
Meira úr sama flokkiLeiðari