Auglýsing

Það voru raðir á öllum sjúkra­hús­um. Fólk safn­að­ist saman þar. Það var hrætt.

Fáir voru á ferli, aðrir en fjöl­mennt lið varð­sveita Was­hington rík­is. Það gekk skipu­lega eftir göt­unum með hvítar grímur fyrir munni og nefi.

Dr. J. S. McBride, yfir­maður heil­brigð­is­þjón­ustu í Was­hington ríki, var eins og hers­höfð­ingi í þessum aðstæð­um, ásamt Dr. J. R. Gil­lendal, yfir­manni heil­brigð­is­mála í Seattle borg. Stór­tæk­ustu aðgerðum í sögu Was­hington rík­is, til að hindra útbreiðslu spánsku veik­inn­ar, inflú­ensunn­ar, var hrint í fram­kvæmd.

Auglýsing

Ríkið bjó að því að vera með land­fræði­legar varn­ir. Fjall­garð­ar, skóg­ar, sjór og vötn, umlykja Seatt­le-­borg­ar­svæð­ið.

Með sam­göngu­mann­virkj­unum í rík­inu var hægt að búa til útbreiðslu­varn­ir, sem skiptu sköpum í bar­átt­unni við inflú­ens­una.

Trúin á vís­indin

Lokun almenningsrýma.Það sem var áhrifa­mest var sú stefna McBride að hefja und­ir­bún­ing snemma, van­meta ekki smit­hætt­una og útbreiðslu­hrað­ann. Mörg borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna höfðu farið afar illa út úr veik­inni, sem drap um 800 þús­und íbúa Banda­ríkj­anna.

McBride lagði sér­staka áherslu á að í röð­unum á sjúkra­hús­unum væri smit­hætta lág­mörk­uð. Því inflú­ensan barst hratt milli fólks og þá alveg sér­stak­lega þar sem margt fólk kom saman í dag­legu amstri.

Á lest­ar­stöð­um, mið­torg­um, skól­um, versl­un­um, vinnu­stöð­um, almenn­ings­rým­um. Til að koma í veg fyrir algjöra lömun hag­kerf­is­ins, þá var reynt að end­ur­skipu­leggja vinnu­staði til að koma í veg fyrir smit. 

Það tókst ekki nægi­lega vel, að mati McBride, og í skýrslu sinni til yfir­valda í Seatt­le, í lok árs 1918, sagði hann að þrátt fyrir að Seattle hafi farið mun betur út úr inflú­ensu­far­aldr­inum en flest önnur borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna, þá væri kæru­leysi yfir­valda alvar­legt mál, og í því fælust kaldar kveðjur til fjöl­skyldna fórn­ar­lambanna. McBride hafði deilt við yfir­völd, þar sem þau töldu ekki vera hægt að ganga jafn langt og hann vildi, í aðgerðum til að hefta smit.

Það sem McBride trúði á öðrum frem­ur, í und­ir­bún­ingn­um, voru bólu­setn­ingar og vís­indin að baki þeim. Hann lagði traust sitt á vís­indin og reyndi eftir oft veikum mætti að skýra hvað þyrfti til þess að hefta útbreiðslu. Það eitt að skýra og sann­færa ráða­menn um hvað væri best að gera, var hindrun oft og tíð­um.

Dauð­inn

Í heild­ina lét­ust 1.440 íbúar Seattle frá sept­em­ber 1918 og fram í febr­úar 1919. Hrika­legt áfall fyrir fjöl­skyld­ur, vítt og breitt. Hlut­falls­lega voru dauðs­föllin mun færri en víð­ast hvar í borgum Banda­ríkj­anna og var hlut­fallið um þrefalt hærra í Pitts­burgh, svo dæmi sé tek­ið.

Í heim­inum öllum er talið að um 25 til 40 millj­ónir manna hafi lát­ist úr inflú­ensu­far­aldr­inum og á Ind­landi einu dóu 12,5 millj­ónir manna, sam­kvæmt nýj­ustu rann­sókn­um.

Hin alþjóða­lega þekk­ing­ar­hug­mynd

Í  Reykja­vík lét­ust 500 manns á sex vik­um, frá því að fyrstu smitin bár­ust til lands­ins með skip­verjum á Botníu og Willemoes sem komu að bryggju 19. októ­ber 1918. Þessi hrika­lega átak­an­lega kafli í sögu þjóð­ar­innar er enn til rann­sókn­ar, og var meðal ann­ars farið ítar­lega yfir útbreiðslu veik­innar í fróð­legri grein í Lækna­blað­inu sem birt­ist í októ­ber 2008.

Hvers vegna er þessi saga frá Seattle - sem skrá­sett er meðal ann­ars í frá­bærri bóka­röð Clarence Washington ríki, liggur að landamærunum við Kanada, í norðvestri.B. Bag­ley, um sögu Seattle - rifjuð upp núna, á 100 ára full­veld­is­af­mæli Íslands?

Það er til að minna á það, að fram­farir í vís­indum og heim­speki hafa fært okkur örugg­ari heim, og að ástríðu­fullt starf vís­inda­manna og rann­sak­enda um allan heim hefur skapað okkur örugg­ari heim.

Kjarn­inn í því starfi er sú sýn, að þekk­ing og fjár­fest­ing, flæði milli fólks og sam­fé­laga, þvert á landa­mæri. Ef nýtt púsl verður til langt í burtu þá kemur sú þekk­ing til bjargar ann­ars stað­ar.

Ísland á þess­ari hugsun að þakka vel­megun sína í dag, sem land­fræði­lega ein­angruð eyja á milli Amer­íku og Evr­ópu. Virð­ingin fyrir vís­indum og fram­fara­skrefum sem byggja á þeim, er það sem færir okkur einu skrefi fram­ar, alveg eins og McBride trúði á forð­u­m. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bankastjórar Arion banka kaupa hlutabréf fyrir 230 milljónir
Benedikt Gíslason bankastjóri og Ásgeir Helgi Reykfjörð aðstoðarbankastjóri keyptu hlutabréf í bankanum í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Þorsteinn Már vonar að tímabundið brotthvarf rói umræðu um Samherja
Þorsteinn Már Baldvinsson segir í viðtali við Vísi að Samherji sé ekki sálarlaust fyrirtæki. Honum blöskrar umræða um fyrirtækið í kjölfar afhjúpandi þáttar Kveiks um starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Indriði H. Þorláksson
Samherji í gráum skugga
Kjarninn 14. nóvember 2019
Björgólfur í leyfi frá störfum sem stjórnarformaður Íslandsstofu
Björgólfur Jóhannsson tekur við sem forstjóri Samherja tímabundið.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leifur Gunnarsson
Takmarkanir á tímum tæknibyltinga – Staða fólks með sykursýki 1 í dag
Kjarninn 14. nóvember 2019
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari