Auglýsing

Það voru raðir á öllum sjúkra­hús­um. Fólk safn­að­ist saman þar. Það var hrætt.

Fáir voru á ferli, aðrir en fjöl­mennt lið varð­sveita Was­hington rík­is. Það gekk skipu­lega eftir göt­unum með hvítar grímur fyrir munni og nefi.

Dr. J. S. McBride, yfir­maður heil­brigð­is­þjón­ustu í Was­hington ríki, var eins og hers­höfð­ingi í þessum aðstæð­um, ásamt Dr. J. R. Gil­lendal, yfir­manni heil­brigð­is­mála í Seattle borg. Stór­tæk­ustu aðgerðum í sögu Was­hington rík­is, til að hindra útbreiðslu spánsku veik­inn­ar, inflú­ensunn­ar, var hrint í fram­kvæmd.

Auglýsing

Ríkið bjó að því að vera með land­fræði­legar varn­ir. Fjall­garð­ar, skóg­ar, sjór og vötn, umlykja Seatt­le-­borg­ar­svæð­ið.

Með sam­göngu­mann­virkj­unum í rík­inu var hægt að búa til útbreiðslu­varn­ir, sem skiptu sköpum í bar­átt­unni við inflú­ens­una.

Trúin á vís­indin

Lokun almenningsrýma.Það sem var áhrifa­mest var sú stefna McBride að hefja und­ir­bún­ing snemma, van­meta ekki smit­hætt­una og útbreiðslu­hrað­ann. Mörg borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna höfðu farið afar illa út úr veik­inni, sem drap um 800 þús­und íbúa Banda­ríkj­anna.

McBride lagði sér­staka áherslu á að í röð­unum á sjúkra­hús­unum væri smit­hætta lág­mörk­uð. Því inflú­ensan barst hratt milli fólks og þá alveg sér­stak­lega þar sem margt fólk kom saman í dag­legu amstri.

Á lest­ar­stöð­um, mið­torg­um, skól­um, versl­un­um, vinnu­stöð­um, almenn­ings­rým­um. Til að koma í veg fyrir algjöra lömun hag­kerf­is­ins, þá var reynt að end­ur­skipu­leggja vinnu­staði til að koma í veg fyrir smit. 

Það tókst ekki nægi­lega vel, að mati McBride, og í skýrslu sinni til yfir­valda í Seatt­le, í lok árs 1918, sagði hann að þrátt fyrir að Seattle hafi farið mun betur út úr inflú­ensu­far­aldr­inum en flest önnur borg­ar­svæði Banda­ríkj­anna, þá væri kæru­leysi yfir­valda alvar­legt mál, og í því fælust kaldar kveðjur til fjöl­skyldna fórn­ar­lambanna. McBride hafði deilt við yfir­völd, þar sem þau töldu ekki vera hægt að ganga jafn langt og hann vildi, í aðgerðum til að hefta smit.

Það sem McBride trúði á öðrum frem­ur, í und­ir­bún­ingn­um, voru bólu­setn­ingar og vís­indin að baki þeim. Hann lagði traust sitt á vís­indin og reyndi eftir oft veikum mætti að skýra hvað þyrfti til þess að hefta útbreiðslu. Það eitt að skýra og sann­færa ráða­menn um hvað væri best að gera, var hindrun oft og tíð­um.

Dauð­inn

Í heild­ina lét­ust 1.440 íbúar Seattle frá sept­em­ber 1918 og fram í febr­úar 1919. Hrika­legt áfall fyrir fjöl­skyld­ur, vítt og breitt. Hlut­falls­lega voru dauðs­föllin mun færri en víð­ast hvar í borgum Banda­ríkj­anna og var hlut­fallið um þrefalt hærra í Pitts­burgh, svo dæmi sé tek­ið.

Í heim­inum öllum er talið að um 25 til 40 millj­ónir manna hafi lát­ist úr inflú­ensu­far­aldr­inum og á Ind­landi einu dóu 12,5 millj­ónir manna, sam­kvæmt nýj­ustu rann­sókn­um.

Hin alþjóða­lega þekk­ing­ar­hug­mynd

Í  Reykja­vík lét­ust 500 manns á sex vik­um, frá því að fyrstu smitin bár­ust til lands­ins með skip­verjum á Botníu og Willemoes sem komu að bryggju 19. októ­ber 1918. Þessi hrika­lega átak­an­lega kafli í sögu þjóð­ar­innar er enn til rann­sókn­ar, og var meðal ann­ars farið ítar­lega yfir útbreiðslu veik­innar í fróð­legri grein í Lækna­blað­inu sem birt­ist í októ­ber 2008.

Hvers vegna er þessi saga frá Seattle - sem skrá­sett er meðal ann­ars í frá­bærri bóka­röð Clarence Washington ríki, liggur að landamærunum við Kanada, í norðvestri.B. Bag­ley, um sögu Seattle - rifjuð upp núna, á 100 ára full­veld­is­af­mæli Íslands?

Það er til að minna á það, að fram­farir í vís­indum og heim­speki hafa fært okkur örugg­ari heim, og að ástríðu­fullt starf vís­inda­manna og rann­sak­enda um allan heim hefur skapað okkur örugg­ari heim.

Kjarn­inn í því starfi er sú sýn, að þekk­ing og fjár­fest­ing, flæði milli fólks og sam­fé­laga, þvert á landa­mæri. Ef nýtt púsl verður til langt í burtu þá kemur sú þekk­ing til bjargar ann­ars stað­ar.

Ísland á þess­ari hugsun að þakka vel­megun sína í dag, sem land­fræði­lega ein­angruð eyja á milli Amer­íku og Evr­ópu. Virð­ingin fyrir vís­indum og fram­fara­skrefum sem byggja á þeim, er það sem færir okkur einu skrefi fram­ar, alveg eins og McBride trúði á forð­u­m. 

Hitamet í heiminum í júlí – enn á ný
Júlímánuður var sá heitasti frá því að mælingar hófust, fyrir 140 árum. Því fylgja fleiri jakkalausir dagar fyrir Íslendinga, en líka sýnilegar hamfarir víða um heim.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Út fer Boris með Breta – hvað sem það kostar!
Kjarninn 24. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari