Hvert er Draumaland Andra Snæs?

Kristján Ingi Mikaelsson fjallar um tækniframfarir og nýtingu raforku í aðsendri grein en hún er andsvar við skrifum Andra Snæs Magnasonar, rithöfundar.

Auglýsing

Það virð­ist vera orð­inn sér­stakur siður hjá Andra Snæ að berj­ast gegn raf­mynt­inni Bitcoin. Í svar­grein sinni við jóla­hug­vekju Orku­mála­stjóra tók hann van­hugsað hlið­ar­spor til að sparka í hóp fólks sem stuðlar að tækni­fram­för­um.

Andri fylgdi þessu eftir í við­tali á Sprengisandi og síðar í Kast­ljósi. Þar fannst honum árangur sem náðst hefur í arð­semi og minna kolefn­is­fótspori með orku­sölu til gagna­vera helst til mik­ill. Þar hvatti hann Orku­mála­stjóra til að rísa upp og and­æfa. En það eru samt nokkrir þættir í mál­flutn­ingi hans sem mik­il­vægt er að leið­rétta.

Með miklum tækni­fram­förum er aukin krafa á reikni­getu og úrvinnslu­að­ferð­ir. Þessi þróun hefur að mörgu leiti ýtt miklu af okkar dag­lega lífi inn í tölv­ur. Það má færa rök fyrir því að tækni­fram­farir fram­tíð­ar­innar muni að mörgu leiti byggja á auk­inni notkun raf­magns, inn­leið­ingu á gervi­greind og skil­virk­ari gagna­vinnslu, sem færir mann­kynið von­andi frá meng­andi stór­iðju. Heim­ur­inn í dag er að stórum hluta keyrður áfram af „aum­ingj­ans tölvunör­dum“, sem Andri Snær skil­greinir í við­tali á Sprengisandi og virð­ist vera í nöp við. Slíkt fólk sé ein­fald­lega að sleikja dverg­hamstra þar til það skapar eitt­hvað sem hann skilur og finnst verð­ugt að nota.

Auglýsing

Ein þess­ara tækninýj­unga er hin marg­um­tal­aða raf­mynt Bitcoin sem er í dag stærsti óháði gjald­mið­ill­inn sem ekki er gef­inn út af seðla­banka eða ríki. Eng­inn hefur vald til að prenta meira Bitcoin, eða klippa af því tveimur núllum eins og var gert fyrir 38 árum á Íslandi. Hægt er að nota raf­mynt­ina til að stunda örugg við­skipti án milli­að­ila og er því full­komin til notkunnar á ver­ald­ar­vefn­um. Heill heimur opn­að­ist þegar Bitcoin leit dags­ins ljós og und­ir­liggj­andi bálka­keðju­tækni varð til.

Hug­myndin á bak­við Bitcoin er sú að búa til gjald­miðil sem mun virka að eilífu og getur staðið af sér kjarn­orku­styrj­öld. Gjald­mið­ill­inn hefur burði til að standa af sér árásir frá utan­að­kom­andi ríkj­um, vill­andi orðrómi í formi fals­frétta, árásir frá fyr­ir­tækjum sem gætu séð í því gróða ásamt hverslags árásum tölvu­þrjóta. Þessar varnir eru dýru verði keyptar með því sem kallað er námu­vinnsla, en hún fer fram á tölvum sem oft­ast eru geymdar í gagna­ver­um. Ferlið er gert svo óhag­kvæmt að ekki verður á það ráð­ist, en á móti kemur að það krefst mik­illar orku. Engin orka væri sett í námu­gröft ef afrakst­ur­inn skil­aði ekki jafn miklu eða meira virði.

Útbreiðsla Bitcoin á Íslandi er orðin tals­verð. Til marks um það er ISX.is, íslensk kaup­höll með leyfi frá fjár­mála­eft­ir­lit­inu, með yfir 1% þjóð­ar­innar í við­skiptum og þar er aðal­lega sýslað með Bitcoin. Einnig sótti tíundi hver Íslend­ingur raf­mynt­ina Aur­oracoin þegar hún var gefin lands­mönnum á sínum tíma. Talið er að 10-12% af öllu Bitcoin hafi verið fram­leitt í gagna­verum hér á landi en ekki var virkjað sér­stak­lega til að standa undir þeirri þörf.

Mark­aðir með græna orku

Á Íslandi er raf­orka fram­leidd af end­ur­nýj­an­legum orku­gjöfum og er seld á opnum mark­aði. Helsta upp­spretta þess­ara grænu orku er frá fall­vatns- og jarð­varma­virkj­un­um. Ef að græna orkan selst þá mynd­ast hvati til að fjár­festa í nýsköpun henni tengdri ásamt meiri fram­leiðslu, svo lengi sem eig­endur auð­lind­ar­innar vilja nýta hana. Í nýlegri rann­sókn sem rann­sak­aði orku­notkun Bitcoin kom fram að 77,6% af námu­vinnsl­unni er keyrt áfram af end­ur­nýj­an­legri orku. Því er þver­öf­ugt farið að Bitcoin sé að núlla út fram­farir í hreinni orku, heldur er það einn helsti stór­kaup­andi á grænni orku í heim­in­um.

Aukin arð­semi raf­orku

Gagna­ver og Bitcoin-­námur á Íslandi eru að borga hæsta verð allra stór­kaup­enda á orku. Gagna­verin eru að borga allt að 67% meira fyrir ork­una en álver­in. Bitcoin er því að skila miklum hagn­aði af orku­sölu til rík­is­reknu orku­fyr­ir­tækj­anna og skapar Lands­virkjun gjald­eyri sem aldrei fyrr. Aukin arð­semi af sölu raf­orku skilar sér beint til þjóð­ar­inn­ar. Þar að auki virð­ast gagna­verin ekki hafa aðgang að sama skatta­af­slætti og önnur sam­bæri­leg stór­iðja.

„Orka getur ekki verið búin til né eytt, henni getur ein­ungis verið breytt úr einu formi í ann­að.“

- Albert Ein­stein

Sam­kvæmt skýrslu KPMG frá mars 2018, var áætlað að orku­notkun gagna­vera á Íslandi færi í 128 MW fyrir lok árs­ins. Einnig kom fram að bein og óbein áhrif gagna­vera á lands­fram­leiðslu árið 2016 hafi verið 0,97% miðað við 34 MW orku­notk­un. Því má gróf­lega áætla að bein og óbein lands­fram­leiðsla af gagna­verum sé ein­hvers staðar á bil­inu 3-4 pró­sent.

Lág­mörkun á kolefn­is­fótspori

Líkt og Andri vitnar í munu fljótt renna upp skulda­dagar íslensku þjóð­ar­innar þegar kemur að því að standa okkar plikt hvað varðar alþjóð­lega samn­inga um útblástur gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Það hefði mátt setja meiri metnað í aðgerð­ar­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar um lofts­lags­mál. Við vinnslu áætl­un­ar­innar var kvartað undan fjár­skorti, enda vaxa pen­ing­arnir til að borga þessar aðgerðir ekki á trjánum sem verða gróð­ur­sett til höf­uðs hnatt­rænnar hlýn­un­ar. Hvaðan á þetta fé þá að koma? Aug­ljóst er að ekk­ert mun standa undir þessum him­in­háu greiðslum á sjálf­bæran hátt nema ein­hverjar af stærstu tekju­lindir lands­ins; raf­orka, túrismi eða sjáv­ar­út­veg­ur.

Nýt­ing núver­andi orku

Nú er staðan þannig að við Íslend­ingar fram­leiðum tæp­lega 3000 MW af orku. Hvernig viljum við að sú orka sé nýtt? Viljum við halda áfram að styðja við meng­andi stór­iðju eða viljum við fá grænan þekk­ing­ar­iðnað líkt og gagna­ver í stað­inn? Í þessu máli verður ekki bæði sleppt og hald­ið.

Hvert er þá Drauma­land­ið?

Ætla mætti að Drauma­landið fram­leiði sjálf­bæra raf­orku sem það selur með met­hagn­aði í þekk­ing­ar­iðn­að, sem mengar ekk­ert, veldur sam­fé­lag­inu engu heilsutjóni og ber ekki með sér nátt­úru­spjöll. Hefðu slíkar for­sendur legið fyrir árið 2006, hefði Drauma­landið þá litið öðru­vísi út og getað sam­einað óhrædda þjóð?

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Raf­mynta­ráðs Íslands.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Játning Þórólfs: Er á „nippinu“ að herða aðgerðir
„Ég játa að ég er alveg á nippinu [að herða aðgerðir] og er búinn að vera þar lengi,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir, „og það þarf ekki mikið út af að bregða svo ég taki upp blaðið.“
Kjarninn 1. október 2020
Nína Þorkelsdóttir
Hvað er lagalæsi og af hverju skiptir það máli?
Kjarninn 1. október 2020
Píratar eru með svokallaðan flatan strúktúr í flokksstarfi sínu. Kastað var upp á að Jón Þór Ólafsson tæki við embætti flokksformanns.
Helgi Hrafn verður þingflokksformaður og Jón Þór nýr formaður Pírata
Helgi Hrafn Gunnarsson hefur verið kjörinn nýr þingflokksformaður Pírata og kastað hefur verið upp á að Jón Þór Ólafsson verði nýr formaður flokksins, en því embætti fylgja engar formlegar skyldur eða vald.
Kjarninn 1. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 21. þáttur: Fyrsti Samúræinn
Kjarninn 1. október 2020
Síðustu daga hefur fjölgað í hópi þeirra sem þurfa á sjúkrahús innlögn að halda vegna COVID-19.
Þrettán á sjúkrahúsi með COVID-19 – tveir í öndunarvél
Sjúklingum sem lagðir hafa verið inn á Landspítalann með COVID-19 hefur fjölgað úr tíu í þrettán frá því í gær. Smitsjúkdómadeild hefur verið breytt í farsóttareiningu og unnið er að skipulagi á lungnadeild svo unnt verði að taka við fleiri COVID-sjúkum.
Kjarninn 1. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra og fer með málefni fjölmiðla í ríkisstjórn Íslands.
Framlög til RÚV skert um 310 milljónir en aðrir fjölmiðlar fá 392 milljóna stuðning
Ríkisstjórnin boðar styrki til einkarekinna fjölmiðla á næsta ári. Frumvarp um slíka verður lagt fram í þriðja sinn í haust. Ráðherra telur að síðustu greiðslur til þeirra hafi verið sanngjörn útfærsla.
Kjarninn 1. október 2020
Útgjöld aukin, tekjur lækka og niðurstaðan er 533 milljarða króna halli á tveimur árum
Stjórnvöld ætla ekki að skera niður eða hækka skatta til að takast á við yfirstandandi kreppu vegna kórónuveirufaraldursins. Í fjárlagafrumvarpi næsta árs kemur fram að tekjur og gjöld verði nánast þau sömu og áætlað er að þau verði í ár.
Kjarninn 1. október 2020
Karl Hafsteinsson, Bjarni Benediktsson, Aldís Hafsteinsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson við undirritun samningsins í morgun
Tæpir fimm milljarðar króna til sveitarfélaganna
Ráðherrar ríkisstjórnarinnar undirrituðu viljayfirlýsingu um að auka fjárveitingar til sveitarfélaganna um tæpa fimm milljarða króna til að bæta skuldastöðu þeirra til næstu fimm ára.
Kjarninn 1. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar