Hvert er Draumaland Andra Snæs?

Kristján Ingi Mikaelsson fjallar um tækniframfarir og nýtingu raforku í aðsendri grein en hún er andsvar við skrifum Andra Snæs Magnasonar, rithöfundar.

Auglýsing

Það virð­ist vera orð­inn sér­stakur siður hjá Andra Snæ að berj­ast gegn raf­mynt­inni Bitcoin. Í svar­grein sinni við jóla­hug­vekju Orku­mála­stjóra tók hann van­hugsað hlið­ar­spor til að sparka í hóp fólks sem stuðlar að tækni­fram­för­um.

Andri fylgdi þessu eftir í við­tali á Sprengisandi og síðar í Kast­ljósi. Þar fannst honum árangur sem náðst hefur í arð­semi og minna kolefn­is­fótspori með orku­sölu til gagna­vera helst til mik­ill. Þar hvatti hann Orku­mála­stjóra til að rísa upp og and­æfa. En það eru samt nokkrir þættir í mál­flutn­ingi hans sem mik­il­vægt er að leið­rétta.

Með miklum tækni­fram­förum er aukin krafa á reikni­getu og úrvinnslu­að­ferð­ir. Þessi þróun hefur að mörgu leiti ýtt miklu af okkar dag­lega lífi inn í tölv­ur. Það má færa rök fyrir því að tækni­fram­farir fram­tíð­ar­innar muni að mörgu leiti byggja á auk­inni notkun raf­magns, inn­leið­ingu á gervi­greind og skil­virk­ari gagna­vinnslu, sem færir mann­kynið von­andi frá meng­andi stór­iðju. Heim­ur­inn í dag er að stórum hluta keyrður áfram af „aum­ingj­ans tölvunör­dum“, sem Andri Snær skil­greinir í við­tali á Sprengisandi og virð­ist vera í nöp við. Slíkt fólk sé ein­fald­lega að sleikja dverg­hamstra þar til það skapar eitt­hvað sem hann skilur og finnst verð­ugt að nota.

Auglýsing

Ein þess­ara tækninýj­unga er hin marg­um­tal­aða raf­mynt Bitcoin sem er í dag stærsti óháði gjald­mið­ill­inn sem ekki er gef­inn út af seðla­banka eða ríki. Eng­inn hefur vald til að prenta meira Bitcoin, eða klippa af því tveimur núllum eins og var gert fyrir 38 árum á Íslandi. Hægt er að nota raf­mynt­ina til að stunda örugg við­skipti án milli­að­ila og er því full­komin til notkunnar á ver­ald­ar­vefn­um. Heill heimur opn­að­ist þegar Bitcoin leit dags­ins ljós og und­ir­liggj­andi bálka­keðju­tækni varð til.

Hug­myndin á bak­við Bitcoin er sú að búa til gjald­miðil sem mun virka að eilífu og getur staðið af sér kjarn­orku­styrj­öld. Gjald­mið­ill­inn hefur burði til að standa af sér árásir frá utan­að­kom­andi ríkj­um, vill­andi orðrómi í formi fals­frétta, árásir frá fyr­ir­tækjum sem gætu séð í því gróða ásamt hverslags árásum tölvu­þrjóta. Þessar varnir eru dýru verði keyptar með því sem kallað er námu­vinnsla, en hún fer fram á tölvum sem oft­ast eru geymdar í gagna­ver­um. Ferlið er gert svo óhag­kvæmt að ekki verður á það ráð­ist, en á móti kemur að það krefst mik­illar orku. Engin orka væri sett í námu­gröft ef afrakst­ur­inn skil­aði ekki jafn miklu eða meira virði.

Útbreiðsla Bitcoin á Íslandi er orðin tals­verð. Til marks um það er ISX.is, íslensk kaup­höll með leyfi frá fjár­mála­eft­ir­lit­inu, með yfir 1% þjóð­ar­innar í við­skiptum og þar er aðal­lega sýslað með Bitcoin. Einnig sótti tíundi hver Íslend­ingur raf­mynt­ina Aur­oracoin þegar hún var gefin lands­mönnum á sínum tíma. Talið er að 10-12% af öllu Bitcoin hafi verið fram­leitt í gagna­verum hér á landi en ekki var virkjað sér­stak­lega til að standa undir þeirri þörf.

Mark­aðir með græna orku

Á Íslandi er raf­orka fram­leidd af end­ur­nýj­an­legum orku­gjöfum og er seld á opnum mark­aði. Helsta upp­spretta þess­ara grænu orku er frá fall­vatns- og jarð­varma­virkj­un­um. Ef að græna orkan selst þá mynd­ast hvati til að fjár­festa í nýsköpun henni tengdri ásamt meiri fram­leiðslu, svo lengi sem eig­endur auð­lind­ar­innar vilja nýta hana. Í nýlegri rann­sókn sem rann­sak­aði orku­notkun Bitcoin kom fram að 77,6% af námu­vinnsl­unni er keyrt áfram af end­ur­nýj­an­legri orku. Því er þver­öf­ugt farið að Bitcoin sé að núlla út fram­farir í hreinni orku, heldur er það einn helsti stór­kaup­andi á grænni orku í heim­in­um.

Aukin arð­semi raf­orku

Gagna­ver og Bitcoin-­námur á Íslandi eru að borga hæsta verð allra stór­kaup­enda á orku. Gagna­verin eru að borga allt að 67% meira fyrir ork­una en álver­in. Bitcoin er því að skila miklum hagn­aði af orku­sölu til rík­is­reknu orku­fyr­ir­tækj­anna og skapar Lands­virkjun gjald­eyri sem aldrei fyrr. Aukin arð­semi af sölu raf­orku skilar sér beint til þjóð­ar­inn­ar. Þar að auki virð­ast gagna­verin ekki hafa aðgang að sama skatta­af­slætti og önnur sam­bæri­leg stór­iðja.

„Orka getur ekki verið búin til né eytt, henni getur ein­ungis verið breytt úr einu formi í ann­að.“

- Albert Ein­stein

Sam­kvæmt skýrslu KPMG frá mars 2018, var áætlað að orku­notkun gagna­vera á Íslandi færi í 128 MW fyrir lok árs­ins. Einnig kom fram að bein og óbein áhrif gagna­vera á lands­fram­leiðslu árið 2016 hafi verið 0,97% miðað við 34 MW orku­notk­un. Því má gróf­lega áætla að bein og óbein lands­fram­leiðsla af gagna­verum sé ein­hvers staðar á bil­inu 3-4 pró­sent.

Lág­mörkun á kolefn­is­fótspori

Líkt og Andri vitnar í munu fljótt renna upp skulda­dagar íslensku þjóð­ar­innar þegar kemur að því að standa okkar plikt hvað varðar alþjóð­lega samn­inga um útblástur gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Það hefði mátt setja meiri metnað í aðgerð­ar­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar um lofts­lags­mál. Við vinnslu áætl­un­ar­innar var kvartað undan fjár­skorti, enda vaxa pen­ing­arnir til að borga þessar aðgerðir ekki á trjánum sem verða gróð­ur­sett til höf­uðs hnatt­rænnar hlýn­un­ar. Hvaðan á þetta fé þá að koma? Aug­ljóst er að ekk­ert mun standa undir þessum him­in­háu greiðslum á sjálf­bæran hátt nema ein­hverjar af stærstu tekju­lindir lands­ins; raf­orka, túrismi eða sjáv­ar­út­veg­ur.

Nýt­ing núver­andi orku

Nú er staðan þannig að við Íslend­ingar fram­leiðum tæp­lega 3000 MW af orku. Hvernig viljum við að sú orka sé nýtt? Viljum við halda áfram að styðja við meng­andi stór­iðju eða viljum við fá grænan þekk­ing­ar­iðnað líkt og gagna­ver í stað­inn? Í þessu máli verður ekki bæði sleppt og hald­ið.

Hvert er þá Drauma­land­ið?

Ætla mætti að Drauma­landið fram­leiði sjálf­bæra raf­orku sem það selur með met­hagn­aði í þekk­ing­ar­iðn­að, sem mengar ekk­ert, veldur sam­fé­lag­inu engu heilsutjóni og ber ekki með sér nátt­úru­spjöll. Hefðu slíkar for­sendur legið fyrir árið 2006, hefði Drauma­landið þá litið öðru­vísi út og getað sam­einað óhrædda þjóð?

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Raf­mynta­ráðs Íslands.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Dagur: Mesta hækkun lægstu launa sem samið hefur verið um í kjarasamningum
Borgarstjórinn í Reykjavík opinberaði hvað felst í tilboði borgarinnar til ófaglærðra starfsmanna Eflingar í sjónvarpsviðtali í kvöld. Hann segir tilboðið upp á mestu hækkun lægstu launa í Íslandssögunni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Frá baráttufundi á vegum Eflingar fyrr í mánuðinum.
Segja borgina hafa slegið á sáttarhönd láglaunafólks – Verkfallið heldur áfram
Engin lausn er í sjónmáli í deilum Eflingar við Reykjavíkurborg eftir að tilboði sem Efling lagði fram í gær til lausnar á deilunni var ekki tekið.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Krínólín, kjólar og ómældur kvennakraftur!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Konur & krínólin eftir Eddu Björgvinsdóttur.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Sanna Magdalena Mörtudóttir
Láglaunastefnan gerir mann svangan
Kjarninn 19. febrúar 2020
Loftslagsbreytingar, hnignun vistkerfa, fólksflótti, stríðsátök, ójöfnuður og skaðleg markaðssetning er meðal þess sem ógnar heilsu og framtíð barna í öllum löndum.
Loftslagsbreytingar ógn við framtíð allra barna
Ísland er eitt besta landið í veröldinni fyrir börn en samkvæmt nýrri skýrslu UNICEF, WHO og læknaritsins Lancet dregur mikil losun gróðurhúsalofttegunda okkur niður listann yfir sjálfbærni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, fyrrverandi og líkast til verðandi forstjóri Samherja.
Búist við að Þorsteinn Már snúi aftur sem forstjóri Samherja í næsta mánuði
Tímabundnu leyfi Þorsteins Más Baldvinssonar frá forstjórastóli Samherja virðist vera að fara að ljúka. Sitjandi forstjóri reiknar með að hann snúi aftur í næsta mánuði. Engin niðurstaða liggur fyrir í rannsókn Samherjamálsins hérlendis.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Útvegsmenn vilja að sjómenn greiði hlutdeild í veiðigjaldi til stjórnvalda
Ein af nítján kröfum Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi er að sjómenn greiði hlut í veiðigjaldi og kolefnisgjaldi. Formanni Sjómannasambands Íslands líst ekki kröfurnar „frekar en endranær.“
Kjarninn 19. febrúar 2020
Hluthafar Arion banka gætu tekið út tugi milljarða úr bankanum í ár
Áframhaldandi breytt fjármögnun, samdráttur í útlánum, stórtæk uppkaup á eigin bréfum og arðgreiðslur sem eru langt umfram hagnað eru allt leiðir sem er verið að fullnýta til að auka getu Arion banka til að greiða út eigið fé bankans í vasa hluthafa.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar