Brask og brall á Landssímareit

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, veltir fyrir sér framkvæmdum á Landssímareitnum en hann segir að þeir einu sem sitja eftir með alla áhættuna af verkefninu séu lífeyrissjóðirnir.

Auglýsing

Einu pen­ing­arnir sem komnir eru í félag það sem ætlar að reisa lúx­us­hótel á Lands­símareitn­um, þar sem ekki er einu sinni búið að steypa upp eða moka grunn, virð­ast koma frá líf­eyr­is­sjóð­un­um. Skuldir félags­ins eru samt þegar komnar í 4,1 millj­arð króna og þrátt fyrir lán á vild­ar­kjörum vantar a.m.k. 5 millj­arða króna til við­bótar sem ekki liggur fyrir hvernig félagið muni afla. Við eig­endur líf­eyr­is­sjóða lands­ins getum ekki látið það ótalið að ein­hver elíta geti braskað þannig og brallað með það fé sem við höfum sparað af vinnu­launum okk­ar. Í þessu til­felli fé sem hefði t.d. dugað til bygg­ingar á yfir 1000 hag­kvæmra íbúða fyrir almenn­ing. Við hljótum að krefj­ast svara við mörgum spurn­ingum sem upp koma þegar allt ferlið er skoð­að.

Margt und­ar­legt, ef ekki gruggugt, kemur í ljós þegar aðdrag­andi þessa verk­efnis er skoð­að­ur. Sam­kvæmt árs­reikn­ingi Dals­nes ehf. keypti félagið Lind­ar­vatn ehf., sem á Lands­símareit­inn, í des­em­ber 2014 af Pétri Þór Sig­urðs­syni hrl. á 930 millj­ónir króna. Átta mán­uðum síðar eða í ágúst 2015 keypti Icelandair 50% hlut í Lind­ar­vatni ehf. af Dals­nesi á 1,87 millj­arða króna, ef marka má skráð virði fjár­fest­ing­ar­innar sam­kvæmt árs­reikn­ingum Icelandair 2015, en kaup­verðið var sagt trún­að­ar­mál á sínum tíma. Það þýðir að sam­kvæmt verð­mati Icelandair og kaup­verði þess hafði virði félags­ins fjór­fald­ast á aðeins 8 mán­uð­um. Eða úr 930 millj­ónum króna í 3,74 millj­arða króna.

Lind­ar­vatn ehf. gaf út skulda­bréf 2. mars 2016 sem seld voru til fag­fjár­festa meðal ann­ars líf­eyr­is­sjóða. Heim­ilt er að stækka flokk­inn í allt að 6,25 millj­arða króna. Kjörin á skulda­bréf­unum eru 3,77% verð­tryggt og eru þau til 30 ára. Bréfin eru afborg­un­ar­laus fyrstu tvö árin en eftir það greidd með jöfnun afborg­unum mán­að­ar­lega. Fyrstu tvö árin eru greiddir vextir af skulda­bréf­un­um. Staða skulda­bréf­anna í árs­lok 2017 sam­kvæmt árs­reikn­ingi Lind­ar­vatns var 3,84 millj­arðar króna. Kaup­endur skulda­bréf­anna eru fag­fjár­festar og ætla má að líf­eyr­is­sjóð­irnir séu þar stærst­ir. Öll áhættan af þess­ari fjár­fest­ingu liggur hjá skulda­bréfa­eig­end­um, mest líf­eyr­is­sjóðum og almenn­ings­hluta­fé­lag­inu Icelanda­ir. Eins og áður segir er engin upp­bygg­ing haf­in.

Auglýsing

Eft­ir­far­andi spurn­ingar hljóta að vakna við svona lest­ur.

Hvaða for­sendur höfðu stjórn­endur almenn­ings­hluta­fé­lags­ins Icelandair fyrir því að kaupa 50% hlut af Dals­nesi ehf. á þessum kjörum og voru þeir með­vit­aðir um áhætt­una?

Hvaða for­sendur höfðu stjórn­endur líf­eyr­is­sjóð­anna til fjár­fest­inga í svo gríð­ar­lega áhættu­sömu verk­efni og það á kjörum sem telj­ast vera til vild­ar­kjara með hlið­sjón af kjörum fram­kvæmda­lána almennt? En félagið var áður fjár­magnað á kjörum sem voru 5,3%-8,8% verð­tryggt. Auk þess sem tekjur félags­ins eru litlar sem engar og getur rekst­ur­inn engan veg­inn staðið við greiðslur á útgefnum skulda­bréf­um. Þess má geta að hefð­bundin fram­kvæmda­lán eða brú­ar­lán bera á bil­inu 6-8% vexti.

Eins og áður sagði eru skuldir Lind­ar­vatns ehf. þegar orðnar 4,1 millj­arður króna og þar af eru skuldir vegna skulda­bréfa­láns 3,84 millj­arðar króna. Heim­ilt er að auka við skulda­bréfa­flokk­inn í allt að 6,25 millj­arða þannig að heim­ilt er að gefa út allt að 2,4 millj­arða að auki við það sem búið er að lána. Ekki er byrjað að grafa fyrir fram­kvæmdum þannig að upp­bygg­ing er ekki hafin á reitn­um. Einnig eru áhrif skyndi­frið­lýs­ingar Minja­stofn­unar á Vík­ur­garð óljós.

Hvernig ætla for­svars­menn Lind­ar­vatns ehf. að klára bygg­ingu lúx­us­hót­els, sem er ekki enn byrjað að byggja, fyrir þá 2,4 millj­arða króna sem eftir standa af 6,25 millj­arða króna skulda­bréfi? Ef verk­efnið tekur tvö ár frá þessum degi er ljóst að afborg­anir félags­ins af skulda­bréf­inu næstu 24 mán­uð­ina nema um 280 millj­ónum króna og áætl­aðar verð­bætur ofan á höf­uð­stól skulda 290 millj­ónir kr.. Eftir standa því um 2,1 millj­arður króna til að klára bygg­ingu 12.500 fm. lúx­us­hót­els (168 þús­und kr.fm) á einum erf­ið­asta og áhættu­samasta bygg­ing­ar­reit borg­ar­inn­ar. Í ljósi þess að kostn­aður við nýjar höf­uð­stöðvar Lands­bank­ans við Hörpu­reit­inn eru var­lega áætl­aðar um 9 millj­arðar króna fyrir bygg­ingu 16.500 fm. skrif­stofu­hús­næðis eða um 545 þús­und kr.fm. getur þetta dæmi ekki gengið upp.

Ljóst er að ef veru­legar tafir verða á fram­kvæmdum þá kostar það mikla fjár­muni fyrir félagið eða um 300 m.kr. á ári eða 25 m.kr. á mán­uði. En ljóst er að nú þegar hefur orðið tveggja og hálfs árs töf á verk­efn­inu. Óvissu­þættir í svona verk­efni eru miklir; hver verður end­an­legur bygg­ing­ar­kostn­að­ur, hvenær tekst að ljúka fram­kvæmd­um, hver verður staðan á ferða­manna­mark­aði þegar hót­elið verður komið í rekst­ur? Mun rekstur á hót­el­inu geta staðið undir öllum þeim skuldum sem þarf að greiða af þegar það verður til­bú­ið? Gera má ráð fyrir að heild­ar­kostn­aður við þessa fram­kvæmd verði vel yfir 11 millj­arð­ar. Og nú eru Icelandair hot­els komin í sölu­ferli, hver verða áhrif þess?

Um er að ræða gríð­ar­lega áhættu­sama fram­kvæmd sem er ekki full fjár­mögnuð fyrir þeim flóknu og miklu fram­kvæmdum sem eftir eru. Þeir einu sem sitja eftir með alla áhætt­una af þessu áhættu­sama verk­efni eru því líf­eyr­is­sjóð­irn­ir. Þá spyr ég: Er það hlut­verk líf­eyr­is­sjóða að koma að svona áhættu­fjár­fest­ing­um? Og hvernig í ósköp­unum má það vera að sjóð­irnir koma að svona fjár­fest­ingu, á kjörum sem almenn­ingur eða önnur félög hefðu aldrei aðgang að?

Væri ekki nær að sjóð­irnir kæmu að upp­bygg­ingu á hús­næð­is­mark­aði, t.d. hag­kvæmum leigu­í­búð­um, sem hingað til hafa reynst vera örugg­ustu fjár­fest­ing­arnar og væru sam­fé­lag­inu til góða í leið­inni? Miðað við útboðs­lýs­ingar á skulda­bréfa­flokknum hefði verið mögu­legt að byggja yfir 1.000 hag­kvæmar íbúðir fyrir almenn­ing. Veltum því fyrir okk­ur.

Það virð­ist skipta máli hverjir fá að leika sér með líf­eyri lands­manna.

Höf­undur er for­maður VR. 

Rannsókn Mueller snérist að uppistöðu um hvort að Rússar hefðu beitt sér í forsetakosningunum 2016, sem Donald Trump vann.
Mueller fann tíu dæmi um mögulega hindrun á framgang réttvísinnar
Skýrsla Roberts Mueller verður afhend þingmönnum í Bandaríkjunum í dag. Á blaðamannafundi sagði dómsmálaráðherrann að Trump hefði tengst tíu atvikum sem mögulega hindruðu framgang réttvísinnar, en hann teldi sjálfur að fælu ekki í sér glæpi.
Kjarninn 18. apríl 2019
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lífskjarasamningarnir: Rykið sest
Kjarninn 18. apríl 2019
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar – Galdrahöfundur tveggja tungumála
Kjarninn 18. apríl 2019
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forsetinn sem varð til í beinni útsendingu á RÚV og þjóðin elskar
Á meðan að traust hríðfellur gagnvart Alþingi og borgarstjórn, og mælist undir 20 prósent, er einn þjóðkjörinn fulltrúi sem flestir landsmenn eru ánægðir með. Það er forseti landsins sem nýtur trausts 83 prósent landsmanna.
Kjarninn 18. apríl 2019
WOW skuldaði Isavia tvo milljarða í lok febrúar
Isavia gerði samkomulag við WOW air í september í fyrra um hvernig flugfélagið gæti greitt himinháa skuld sína við ríkisfyrirtækið. Á grundvelli þess samkomulags gat Isavia haldið vél frá WOW air á Keflavíkurflugvelli sem veði fyrir greiðslu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forstjóri Boeing: Max vélarnar verða þær öruggustu
Boeing vinnur nú að því að uppfæra hugbúnaðinn í 737 Max vélunum. Forstjórinn biðst afsökunar.
Kjarninn 18. apríl 2019
Björn Óli Hauksson.
Forstjóri Isavia hættur
Björn Óli Hauksson, sem stýrt hefur ríkisfyrirtækinu Isavia í áratug, er skyndilega hættur störfum. Hann hættir samstundis.
Kjarninn 17. apríl 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar