Ætla stjórnvöld að svíkja loforð sitt um skattalækkanir?

Stefán Ólafsson segir fjármálaráðherra hafa slegið ryki í augu fólks í kynningu á skattatillögum og blandað við þær áhrifum fyrirhugaðrar breytingar á heimild til samsköttunar hjóna.

Auglýsing

Í upp­hafi sam­ráðs við aðila vinnu­mark­að­ar­ins, sem stjórn­völd blésu til vegna yfir­stand­andi kjara­samn­inga, var mark­mið þeirra í skatta­málum skil­greint svona:

„Hafin verður end­ur­skoðun á tekju­skatts­kerf­inu með áherslu á lækkun skatt­byrði og mögu­legar breyt­ingar á fyr­ir­komu­lagi per­sónu­af­sláttar og sam­spili við bóta­kerfið sem ætlað er að styðja við tekju­lægri hópa (lág­tekjur og lægri milli­tekjur)”.

Í fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar um opin­ber fjár­mál fyrir árin 2019-2023 kemur fram að „heild­ar­end­ur­skoðun á tekju­skatts­kerf­inu sam­hliða end­ur­skoðun bóta­kerfa verði gerð með það að leið­ar­ljósi að auka sér­stak­lega ráð­stöf­un­ar­tekjur lág­tekju­hópa og þeirra sem eru með lægri milli­tekjur”.

Auglýsing

Þetta virð­ist allt saman skýrt og klárt.

Þetta er það sem verka­lýðs­hreyf­ingin hélt að væri mark­miðið með skatta­breyt­ing­unni.

Ekki var rætt um það á sam­ráðs­fund­unum að ofur­launa­hópar sem hafa fengið ofur­launa­hækk­anir á síð­ustu árum fengju líka skatta­lækk­an­ir.

Nei!

Ekk­ert var sagt um það – enda hefðu full­trúar launa­fólks þá vænt­an­lega gengið á dyr snemma í þessu sam­ráðs­ferli.

Það eru einmitt þessar ofur­launa­hækk­anir for­stjóra, banka­stjóra, ann­arra stjórn­enda, ráð­herra og þing­manna sem meðal ann­ars hafa valdið mik­illi ólgu á vinnu­mark­aði.

Til­lög­urnar eru ekki sér­stak­lega fyrir lægri tekju­hópa

En þegar fjár­mála­ráð­herra kynnti áform stjórn­valda um skatta­lækk­anir fyrir rúmri viku kom í ljós að allir fá sömu skatta­lækk­un­ina, um 6.750 krónur á mán­uði – háir jafnt sem lágir!

Hver er þörfin á því? Hver er skyn­semin í því?

Skúr­inga­konan sem ekki nær endum saman fær jafn mikið og for­stjórar stór­fyr­ir­tækja, banka­stjórar og ráð­herr­ar.

Til­laga stjórn­valda var vissu­lega langt undir vænt­ingum verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar.

En kynn­ing fjár­mála­ráð­herra á til­lög­unum var einnig mjög vill­andi (sjá t.d. glæru nr. 5 í kynn­ingu hans), svo fæstir átt­uðu sig á því að skatta­lækk­unin gengur í sömu krónu­tölu upp allan tekju­stig­ann.

Útfærsl­una á þessu má sjá á með­fylgj­andi mynd, sem sýnir sam­an­burð á skatta­til­lögu stjórn­valda og til­lögu verka­lýðs­fé­lag­anna (þ.e. ódýr­ustu til­lög­unni í skýrsl­unni Sann­gjörn dreif­ing skatt­byrðar.Samanburður á skattatillögum.

Súl­urnar sýna breyt­ingu á stað­greiðslu tekju­skatts, í krónum á mán­uði. Þegar súl­urnar fara niður fyrir 0-lín­una þá lækkar stað­greiðslan, en hækkar þegar þær fara yfir 0-lín­una.

Til­laga verka­lýðs­fé­lag­anna er um lækkun skatta fyrir alla sem eru með mán­að­ar­tekjur allt að 900 þús­und kr. – mest um 20 þús­und kr. lækkun á mán­uði. Um 90% fram­telj­enda fá umtals­verða skatta­lækkun sam­kvæmt þess­ari til­lögu – þeir tekju­lægstu fá mest.

Þeir sem eru með tekjur frá 900 til 1.300 þús. fá litla breyt­ingu á skatt­byrði sinni en skatta­hækk­anir koma á þá sem eru með yfir 1.300 þús­und króna mán­að­ar­tekj­ur.

Til­laga fjár­mála­ráð­herra er hins vegar sú sama fyrir alla – 6.750 þús., nema hvað þeir sem eru með tekjur frá 200 til 300 þús­und kr. á mán­uði fá minna en aðrir (t.d. margir líf­eyr­is­þeg­ar).

Þetta er sem sagt ekki til­laga um „auka sér­stak­lega ráð­stöf­un­ar­tekjur lág­tekju­hópa og þeirra sem eru með lægri milli­tekjur”. Alls ekki.

Fjár­mála­ráð­herra sló ryki í augu fólks í kynn­ingu sinni og bland­aði við þetta áhrifum fyr­ir­hug­aðrar breyt­ingar á heim­ild til sam­skött­unar hjóna. Það er hins vegar ein­skiptis aðgerð. Þegar hún er gengin yfir fá þeir sem sam­sköttun missa lægri skatt­byrði sem nemur 6.750 kr. á mán­uði, þ.e. lægri en þeir hefðu ella feng­ið.

Hjón sem bæði eru með tekjur yfir um 900 þús­und krónum fá þessa skatta­lækkun fjár­mála­ráð­herra til fulls – hvort um sig.

Fjár­mála­ráð­herra sóar svig­rúm­inu á ofur­launa­fólk

Fjár­mála­ráð­herra segir ekki svig­rúm til meiri skatta­lækk­unar en sem nemur 14,7 millj­örðum (svig­rúmið er að vísu miklu meira, sbr. hér).

Með því að sólunda hluta þessa svig­rúms á hátekju­fólk, sem hvorki þarf á þess­ari skatta­lækkun að halda né mun yfir höfuð taka eftir henni í buddu sinni, þá færir ráð­herr­ann lág­tekju- og milli­tekju­fólki minni kjara­bót en þetta svig­rúm ella leyf­ir.

Þessi fram­gangs­máti felur í sér aug­ljós svik á lof­orð­inu sem gefið var í sam­ráðs­ferl­inum sem staðið hefur í meira en ár í ráð­herra­bú­staðn­um.

Hvers lags fram­koma er þetta eig­in­lega?

Stjórn­völd geta auð­veld­lega gert mun betur

Ef stjórn­völd standa við lof­orðin sem þau gáfu og láta skatta­lækk­un­ina ein­ungis koma til þeirra sem eru með tekjur að 900 þús­und krónum á mán­uði þá geta þau fært lág­tekju- og milli­tekju­fólki mun meiri kjara­bót en þau hafa nú boð­ið.

Þetta gætu þau einnig gert án þess að hækka tekju­skatt­inn hjá þeim sem eru fyrir ofan 900 þús­und króna tekju­mark­ið.

Hitt er auð­vitað annað mál, að stjórn­völd gætu gert enn betur við lægri og milli tekju­hópana ef þau hækka skatt­inn á hæstu tekj­urnar hóf­lega.

Ef þau ganga enn lengra og hækka fjár­magnstekju­skatt­inn nær því sem tíðkast á hinum Norð­ur­lönd­unum og ráð­ast í þær umbætur sem við Ind­riði H. Þor­láks­son fyrr­ver­andi rík­is­skatt­stjóri leggjum til í skýrsl­unni Sann­gjörn dreif­ing skatt­byrðar,  þá geta þau almennt gert mun betur við allan þorra launa­fólks og líf­eyr­is­þega – og lagað inn­við­ina að auki.

Eins og staðan er í dag þá stefnir hins vegar í að stjórn­völd muni svíkja þau lof­orð sem þau gáfu aðilum vinnu­mark­að­ar­ins, um að láta lág­tekju- og lægra milli­tekju­fólk fyrst og fremst njóta breyt­inga á tekju­skatts­kerf­inu.

Er ofur­launa­þjóðin svo illa haldin að hún þurfi á 6.750 króna skatta­lækkun að halda – eftir að hafa fengið launa­hækk­anir sem telja í hund­ruðum þús­unda og jafn­vel millj­ónum króna á mán­uði? Hækk­anir sem stjórn­völd hafa sam­þykkt.

Sjá menn virki­lega ekki að það fé sem til taks er ætti að fara ein­göngu til þeirra hópa sem lofað var að yrðu í for­gangi?

Höf­undur er pró­fessor við HÍ og sér­fræð­ingur hjá Efl­ingu – stétt­ar­fé­lagi í hálfu starfi.

Telur að sjálvirknivæðingin verði góð fyrir Ísland
Lilja Alfreðsdóttir segir að þjóð eins og Ísland, sem skorti oftast vinnuafl, muni njóta góðs af því þegar tækniframfarir stuðli að aukinni sjálfvirkni.
Kjarninn 23. mars 2019
Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra.
Fæðingarorlof verði lengt í 12 mánuði
Félags- og barnamálaráðherra stefnir að því að lengja fæðingarorlof í 12 mánuði á næstu tveimur árum.
Kjarninn 23. mars 2019
Árni Már Jensson
Þjónslundin
Kjarninn 23. mars 2019
Vinsæl heilsusmáforrit deila persónuupplýsingum
Í nýlegri rannsókn voru skoðuð 24 heilsutengd smáforrit. Af þeim deildu 19 af 24 upplýsingum um notendur til alls 55 fyrirtækja sem fengu upplýsingarnar og meðhöndluðu gögnin á einhvern hátt.
Kjarninn 23. mars 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Viðtal við Sölva Tryggvason
Kjarninn 23. mars 2019
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra
Gerir ráð fyrir dýrum aðgerðum til að ná sátt á vinnumarkaði
Ríkisstjórnin hyggst fara í „kostnaðarsamar ráðstafanir“ til að stuðla að því að sátt náist í yfirstandandi kjaradeilum. Einnig býst hún við „myndarlegri aukningu“ í ríkisútgjöldum til að komast til móts við kólnandi hagkerfi.
Kjarninn 23. mars 2019
Lilja segir afsögn Sigríðar hafa verið rétta ákvörðun
Varaformaður Framsóknarflokksins ætlar ekki að taka endanlega afstöðu til þess hvort að það eigi að áfrýja niðurstöðu Mannréttindadómstóls Evrópu fyrr en að búið sé að framkvæma og fara yfir hagsmunamat.
Kjarninn 23. mars 2019
Már Guðmundsson Seðlabankastjóri við losun gjaldeyrishaftanna árið 2017.
Haftalosun til bjargar
Fjármagnshöftin eru svo gott sem úr sögunni með afléttingu bindiskyldunnar fyrr í mánuðinum. Aukið frelsi krónunnar eru góðar fréttir fyrir neytendur, en nú þegar hefur það stoppað af frekari vaxtahækkanir í bili.
Kjarninn 23. mars 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar