Auglýsing

Full­veldi felur í sér fullt vald ríkis til að stjórna sjálfu sér. Full­valda ríki hefur vald til þess að eiga í misnánum sam­skiptum við erlend ríki og gera bind­andi samn­inga. Ísland er full­valda ríki. Og það gerði samn­ing um Evr­ópska efna­hags­svæðið (EES) sem felur í sér að Ísland skuld­bindur sig til að taka þátt í aðlögun þess innri mark­aðar sem þar þrífst.

Í stað­inn fær Ísland að mestu frjálst og hindr­un­ar­laust aðgengi að um 500 milljón manna mark­aði fyrir allar sínar vör­ur. Í stað­inn höfum við fengið stjórn­sýslu­lög, upp­lýs­inga­lög, mann­rétt­indi, neyt­enda­vernd, neyt­enda­úr­bætur og alveg ótrú­leg við­skipta­tæki­færi. Í stað­inn höfum við fengið hægt en bít­andi upp­brot á íslenska stroku­sam­fé­lag­inu sem var rekið úr rassvas­anum á örfáum körlum með þeirra hags­muni fyrst og fremst að leið­ar­ljósi.

Það þarf efna­hags­legt sjálf­stæði til að vera sann­ar­lega full­valda. Ekk­ert eitt veitir okkur meira slíkt sjálf­stæði en EES-­samn­ing­ur­inn og þau gæði sem hann tryggir okk­ur.

Þriðji orku­pakk­inn

Orka hefur alltaf verið hluti af innri mark­aði Evr­ópu, enda orka mark­aðsvara. Hún er fram­leidd og seld. Hér­lendis er þorri þeirrar orku sem er fram­leidd seld til erlendra stór­fyr­ir­tækja á smán­ar­verði svo þau geti búið til ál úr súráli.

Auglýsing
Vegna þess að orka er hluti af innri mark­aði Evr­ópu, sem við höfum verið hluti af frá byrjun árs 1994 vegna þess að við gerðum samn­ing um það, þá tökum við upp til­skip­anir varð­andi orku­mál. Nánar til­tekið raf­orku­til­skip­anir Evr­ópu­sam­bands­ins. Ísland hefur þegar inn­leitt tvo pakka af slíkum til­skip­un­um, fyrsta og annan orku­pakk­ann. Þeir leiddu meðal ann­ars af sér aðgrein­ingu á vinnslu og dreif­ingu á raf­orku. Á meðal þess sem upp­skipt­ing og mark­aðsvæð­ing raf­orku­mark­aðar hér hefur skilað er hærra verð á þeirri orku sem Lands­virkj­un, fyr­ir­tæki að öllu leyti í eigu rík­is­ins, fram­leiðir og sel­ur.

Þetta hefur gert Lands­virkjun kleift að greiða hratt niður skuldir og nú er fyr­ir­tækið að auka arð­greiðslur sínar í rík­is­sjóð. Þær verða 4,25 millj­arðar króna í ár. For­stjóri Lands­virkj­unar hefur sagt að þær geti farið í 10-20 millj­arða króna innan fárra ára. Hin tvö stóru orku­fyr­ir­tæki lands­ins, sem eru þó dverg­vaxin við hlið Lands­virkj­un­ar, eru Orku­veita Reykja­vík­ur, að langstærsti leyti í eigu Reykja­vík­ur­borg­ar, og HS Orka, sem í nán­ustu fram­tíð verður í eigu félags á vegum íslenskra líf­eyr­is­sjóða og bresks sam­starfs­að­ila sem þau hafa valið sér. Engin sæstrengur tengir Ísland við raf­orku­markað Evr­ópu og því er ómögu­legt að selja þá orku sem er fram­leidd hér, og er að uppi­stöðu í eigu opin­berra aðila eða almenn­ings í gegnum líf­eyr­is­sjóði, út fyrir land­stein­ana. Og ákvörðun um lagn­ingu slíks strengs verður auð­vitað aldrei tekin af öðrum en íslenskum stjórn­völd­um.

Samt er hér blásin upp umræða þar sem látið er sem að Ísland sé að gefa frá sér full­veldi sitt ef það sam­þykki það sem kallað er þriðji orku­pakk­inn. Að í honum felist hætta á því að landið afsali sér auð­lind­um. Allt þetta er rangt. Þvæla sem byggir á engu. Og þegar tals­menn þvælu eru hraktir út í horn með hana fara þeir að tala um að þetta sé allt gert fyrir börnin og barna­börn­in, þrátt fyrir að við blasi að þetta er allt gert fyrir þeirra eigin hégóma­girnd. Til að fóðra þeirra póli­tíska metnað og áhrifa­þrá.

En samt hefur þessum hópi tek­ist að hræða líf­tór­una úr fjölda fólks með áróðri um að inn­leiðsla á til­skipun sem snýst fyrst og síð­ast um aukna neyt­enda­vernd og virk­ari sam­keppni sé ein­hvers­konar full­veld­is­af­sal. Með ríða popúl­ískir stjórn­mála­menn á baki henti­stefnu­hrossum sín­um, til­búnir að beita Brex­it- og Trumpískum aðferðum sem í felst að smætta flókin mál­efni í upp­lognar upp­hróp­an­ir.

Tróju­hestur inn í meg­in­straum­inn

Þriðji orku­pakk­inn er þess vegna svo­kall­aður Tróju­hest­ur. Holur að innan en fullur af her­mönnum sem vilja kom­ast aftur inn fyrir borg­ar­múra meg­in­straumsum­ræðu. Þegar þangað er komið er stefnan sú að halda áfram að beita sömu með­öl­um, hálf­sann­leik, lygum og hræðslu­á­róðri til að sann­færa við­kvæma hópa sem finnst þeir hafa verið skildir eftir af alþjóða­væð­ing­unni og að vondir útlend­ingar séu að fara að hirða af þeim völd­in. Full­veld­ið. Sjálf­stæð­ið.

Auglýsing
Líkt og Guð­laugur Þór Þórð­ar­son utan­rík­is­ráð­herra sagði í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut í jan­úar þá liggur það „al­veg fyrir að það er alveg ljóst að menn eru oft að tala um allt aðra hluti heldur en þriðja orku­­pakk­ann þegar menn eru að ræða þessa hlut­i[...]Þetta er eitt­hvað sem við erum að fá frá Nor­egi, enda eru norskir útsend­­arar sem eru bara hér eins og gráir kettir frá norska Mið­­flokknum sem að hafa það á stefn­u­­skrá sinni að ganga út úr EES.“

Þeir sem þetta stunda telja að mun betra sé að þessi krúnu­djásn þjóð­ar­innar séu í höndum fárra manna sem hafa ofur­trú á sjálfum sér. Það sé tær­ari mynd lýð­ræðis að hand­fylli manna taki ákvarð­anir fyrir ein­angr­aða þjóð en að „djúp­rík­i“, and­lits­laust emb­ætt­is­manna­kerfi eða vondir útlend­ingar stjórni land­inu. Sér­fræði­þekk­ing er slæm, stað­reyndir eru áróður og and­staða er sam­særi.

Við vitum alveg hvert þetta mun leiða okkur á end­an­um. Það eru þegar flokkar á Alþingi sem hafa opnað á það í stefnu­skrám sínum að skoða mögu­leik­ann á því að segja sig frá EES-­samn­ingnum eða Schen­gen-­sam­starf­inu.

Þetta mun enda í útlend­inga­andúð. Og sá endir er raunar löngu haf­in.

Ótt­inn við hið óþekkta

Öll snýst þessi póli­tík enda um að ala á ótta við hið óþekkta, sér­stak­lega útlend­inga. Útlenska fjár­fest­ingu, útlenska land­eig­end­ur, útlenska reglu­gerð­ar­menn og á end­anum bara útlend­inga.

Þeir eru orðnir ansi margir hér­lend­is. Rúm­lega 45 þús­und í byrjun síð­asta mán­aðar og þeim hefur fjölgað um 50 pró­sent frá byrjun árs 2017. Um 113 pró­sent frá byrjun árs 2011. Nú búa fleiri Pól­verjar hérna á Íslandi en íbúar eru í Reykja­nesbæ eða á Akur­eyri.

Þessir for­dæma­lausu fólks­flutn­ingar hingað til lands eru afleið­ing af alþjóða­samn­ingum sem við höfum gert. Ein for­senda EES-­samn­ings­ins er frjáls för fólks sem gerir okkur kleift að elta draumanna í öðrum löndum svæð­is­ins án hind­r­ana ef við teljum að þeir búi þar. Á sama hátt verðum við val­kostur fyrir þá íbúa svæð­is­ins sem leita af betra lífi en þeim býðst heima fyr­ir.  

Á Íslandi hefur verið hag­vöxtur á hverju ári frá 2011. Árið 2016 var hann 7,4 pró­sent. Bara Ind­land upp­lifði meiri hag­vöxt það árið. Þessi vöxtur hefur skilað Íslend­ingum sem heild stór­auknum auði, þótt honum hafi síðan verið mis­skipt milli hópa sam­fé­lags­ins. Kraft­ur­inn á bak við þá þróun eru inn­flytj­endur sem fylla störf sem við eigum ekki fólk til að fylla og drífa þar með áfram hag­vöxt­inn.

Hér þrífst samt orð­ræða í völdum fjöl­miðlum sem virð­ast fyrst og síð­ast hafa tekið sér það hlut­verk að selja hlust­endum og les­endum sínum ranga mynd af gang­verki sam­fé­lags­ins. Þá mynd að þessi hópur liggi eins og mara á sam­fé­lag­inu. Þá hug­mynd að hag­tölur og stað­reyndir skipti ekki máli. Upp­lifun sé hinn eini sann­leik­ur. Við slíka afstöðu er nær ómögu­legt að eiga rök­ræðu.

Tæki­fær­is­sinnar

Inn í þessa orð­ræðu hafa ýmsir stjórn­mála­menn gengið með því að bjóða upp á skýra útlend­inga­andúð en telja sig síðan vera fórn­ar­lömb póli­tískrar rétt­hugs­unar þegar þeirra eigin orð eru heim­færð upp á þá og mátuð fyrir fyr­ir­liggj­andi hug­tök á borð við ras­isma.

Einn slíkur skrif­aði til að mynda grein nokkrum vikum fyrir kosn­ing­arnar 2017 þar sem hann sagði að sviðs­myndir sýndu að hæl­is­leit­endur á Íslandi gætu orðið tug þús­undir á næstu árum og að árlegur kostn­aður vegna þeirra gæti orðið 220 millj­arðar króna.

Annar hélt því fram í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga hæl­is­leit­endum væri mis­munað á kostnað eldri borg­ara. Eldri borg­­arar hefðu ekki ráð á því að leita sér lækn­is­hjálpar á sama tíma og hæl­­is­­leit­endur fái fría tann­lækna­­þjón­­ustu. Sú hélt því líka fram að hæl­is­leit­endur hér­lendis fái fría leigu­bíla­þjón­ust­u,hús­næði og fram­færslu.

Heild­ar­út­gjöld til útlend­inga­mála úr rík­is­sjóði í fyrra, með fram­lagi á fjár­auka­lög­um, var 4,2 millj­arðar króna. Það er lægri krónu­tala en fór í mála­flokk­inn árið 2017 og því fer kostn­að­ur­inn lækk­andi. Þetta er kostn­aður vegna flótta­manna. Þeir eru tvenns kon­ar. Ann­ars vegar þeir sem sækja hér um alþjóð­lega vernd, eða hæli. Slíkir voru 800 í fyrra, en 1.096 árið 2017 og 1.130 árið 2016. Þeim er því að fækka umtals­vert. Og nú erum við farin að borga flótta­mönnum fyrir að draga umsóknir sínar til baka og fara burt.

Auglýsing
Tannlæknaþjónusta hæl­is­leit­enda felst í því að rífa tennur úr fólki eða fá verkja­töflu. Þeir fá enga leigu­bíla­þjón­ustu. Hæl­is­leit­andi fær átta þús­und krónur á viku í fram­færslu­eyri og 2.700 krónur til við­bótar í vasa­pen­ing. Þeir mega bara vinna ef þeir hafa orðið sér úti um bráða­birgða- og dval­ar­leyfi en þá eiga þeir ekki lengur rétt á fram­færslu né hús­næði frá Útlend­inga­stofn­un. Fría hús­næðis er búsetu­úr­ræði á Ásbrú þar sem tveir og tveir eru saman í litlum her­bergj­um.

Hinn flótta­manna­hóp­ur­inn eru kvótaflótta­menn sem Flótta­­­manna­­­stofnun Sam­ein­uðu Þjóð­anna hefur óskað eftir að þjóðir heims taki á móti vegna stríðs­á­stands í heima­landi þeirra. Við höfum tekið við 695 slíkum frá árinu 1956 og ætlum að taka við 75 í ár. Í lok þessa árs höfum við því tekið á móti um tólf á ári frá því að við byrj­uðum að taka á móti þeim. Það er allt og sumt.

Klifað á ein­hverju sem ekki er

Hvað hefur þessi aukni fjöldi útlend­inga – inn­flytj­enda og flótta­manna – skilað okk­ur? Í fyrsta lagi gríð­ar­legum hag­vexti. Í öðru lagi þá fjölg­aði erlendum rík­­is­­borg­­urum sem greiddu skatta á Íslandi um 9.782 milli áranna 2016 og 2017, eða um 27,9 pró­­sent. Á sama tíma fjölg­aði þeim íslensku rík­­is­­borg­­urum sem greiða skatta­ hér­­­lendis um 1.166 tals­ins.

Alls greiddu 44.850 erlendir rík­­is­­borg­­arar skatta á Íslandi á árinu 2017 og voru þeir þá 15,1 pró­­sent allra skatt­greið­enda. Árið áður voru þeir 12,2 pró­­sent þeirra ein­stak­l­inga sem skráðir voru í skatt­grunn­­skrá.

Erlendum rík­­­is­­­borg­­­urum fjölg­aði því rúm­­­lega 60 sinnum hraðar og átta sinnum meira en íslenskum á skrá. Erlendir rík­­­is­­­borg­­­arar voru um 89,3 pró­­­sent fjölg­unar á skrá árið 2017.

Hvaða áhrif hefur þessi mikla fjölgun haft á íslenskt vel­­ferð­­ar­­kerfi? Hafa útlend­ing­­arnir sem hingað flytja lagst eins og mara á það? Ekk­ert bendir til þess.

Kjarn­inn greindi frá því í gær að tölur Hag­stofu Íslands sýni að inn­flytj­endur þiggi mun minna af félags­legum greiðslum en aðrir íbúar lands­ins. Auk þess hefur með­al­tal slíkra greiðslna lækkað á sama tíma og erlendum rík­is­borg­urum hefur fjölgað gríð­ar­lega og með­al­tals­greiðslur til ann­arra íbúa hækk­að.

Auk þess hafa greiðslur sveit­­ar­­fé­laga vegna félags­­­legrar fram­­færslu dreg­ist veru­­lega saman á und­an­­förnum árum, á sama tíma og útlend­ingum hefur fjölg­að. Árið 2015 greiddu þau 3,4 millj­­arða króna í húsa­­leig­u­bæt­­ur, félags­­­lega aðstoð og styrki. Á árinu 2017 var sú upp­­hæð 2,4 millj­­arðar króna.

En glæpa­tíðni? Fylgir aukn­ing hennar ekki þessum útlend­ing­um? Nei svo virð­ist sann­ar­lega ekki vera. Árið 2010 voru 55 hegn­ing­ar­laga­brot framin á hverja eitt þús­und íbúa höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Árið 2017 voru þau 42. Árið 2010 voru 34 auðg­un­ar­brot framin á hverja eitt þús­und íbúa höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Árið 2017 voru þau 22. Árið 2010 var eitt kyn­ferð­is­brot framið á hverja eitt þús­und íbúa höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Árið 2017 voru þau enn eitt á hverja þús­und íbúa.

Í byrjun árs 2018 voru 155 fangar að afplána refs­ingar í íslenskum fang­els­um. Lang­flestir sem sátu þá í íslenskum fang­elsum voru íslenskir rík­­is­­borg­­ar­­ar. Alls voru 20 erlendir rík­­is­­borg­­arar í afplánun á Íslandi 11. jan­úar 2018 auk þess sem 18 slíkir sátu í gæslu­varð­haldi, en fjöldi þeirra var óvenju­lega mikil á þeim tíma­punkti vegna fíkni­efna­inn­flutn­ings­mála sem upp höfðu kom­ið. Á árunum 2008 til 2016 voru erlendir rík­is­borg­arar í gæslu­varð­haldi að með­al­tali þrír til níu.

„Við“ og „þið“

En stað­reyndir skipta ekki máli á þeim tímum sem við lif­um. Upp­hróp­anir og til­finn­ingarök eru það sem trompar allt ann­að. Það að stjórn­mála­menn eru ekki lengur bara að hræra í þessum pottum heldur bein­línis að elda súp­una er mjög var­huga­verð þróun sem þarf að takast á við af alvöru.

Það má ekki verða þannig að póli­tík sem stillir hópum upp á móti hvorum öðrum verði ofan á í íslensku sam­fé­lagi líkt og hún hefur orðið í mörgum löndum í kringum okk­ur. Þar sem verða til skýrar línur milli „okk­ur“ og „þeirra“. „El­ítu“ og „þjóð­ar“. Þar sem öryrkjum og líf­eyr­is­þegum er stillt gegn inn­flytj­endum og flótta­mönn­um. Íslend­ingum gegn útlend­ing­um.

Skila­boðin í Brexit voru „Take back control“. Skila­boðin hjá Trump voru „Make Amer­ica great aga­in“. Báðar her­ferð­irnar gáfu til kynna að „hin­ir“ hafi tekið eitt­hvað frá „þér“. Og að þeir væru að draga úr lífs­gæðum þín­um.

Íslenska útgáfan verður sam­suða af báðu. Og þá reynir á stjórn­mála­menn og fjöl­miðla að standa í fæt­urna gagn­vart lyg­inni og ótt­an­um.

Meira úr sama flokkiLeiðari