Að hengja bílstjóra fyrir biskup!

Sverrir Mar Albertsson segir að ákveðin þróun hafi átt sér stað síðan árið 2006 sem hann telur vera „pólitískt rétthugsun“, það er að kalla eftir krónutöluhækkunum og bölva prósentuhækkunum.

Auglýsing

Ef svo heldur áfram sem horfir verður verka­fólk á Íslandi komið allt í einn launa­flokk um 2031 – eða að munur á milli launa­flokka verður það lít­ill að ekki tekur að tala um launa­flokka leng­ur. Þetta þýðir að byrj­andi á vinnu­mark­aði – 18 ára – með enga reynslu verður nán­ast á sömu launum og t.d. hóp­ferða­bíl­stjóri með 5 ára starfs­reynslu eða þaðan af meiri og sem er alvanur er ferðum yfir fjall­vegi og ber ábyrgð á lífi og limum tuga far­þega hverju sinni.

Á með­fylgj­andi mynd má sjá hvernig launa­flokka­þróun Starfs­greina­sam­bands­ins hefur verið síð­ustu 10 ár eða allt frá kjara­samn­ingum 2009. Gráa línan er efsti virki launa­flokkur SGS – efsta þrep eða launa­flokkur og þrep bíl­stjór­ans sem minnst er á að fram­an. App­el­sínugula línan er launa­flokkur við­van­ings­ins – lægsta mögu­lega kaup sem greitt er skv. kjara­samn­ingum SGS. Bláa línan sem kemur að ofan vinstra megin og fellur svo niður er hlut­falls­legur munur á þessum tveimur flokk­um. Ef sú lína er fram­lengd – stefnir í að munur á milli flokk­anna verði orð­inn óveru­legur 2031.

Launaflokkaþróun SGS í 10 ár og spá til 2030 Mynd: Aðsend

Auglýsing

Ljós­bláa línan er síðan laun í fjár­mála­kerf­inu – en við sjáum að 2015 hafa starfs­menn þar náð vopnum sínum í kringum 2015 og hafa tekið kúr­s­inn upp. Græna línan er síðan þróun neyslu­vísi­tölu á sama tíma.

Allt frá upp­hafi kjara­bar­áttu hafa ein­staka starfa­hópar reynt að bæta kjör sín með því að berj­ast fyrir við­ur­kenn­ingu á starfi sínu og eðli þess. Laun umfram lág­marks­laun hafa síðan annað hvort byggst á ein­hverju „rétt­læt­is­við­miði“ eða með því að ein­staka starfa­hópar hafa náð að beita þrýst­ingi með t.d. verk­falls­að­gerð­um.

Rétt­læt­is­við­mið byggir t.d. á menntun eða færni og svo ábyrgð. Þannig þykir eðli­legt að læknar hafi hærri laun en hjúkr­un­ar­fræð­ingar af því menntun þeirra er meiri og sömu­leiðis ábyrgð; að banka­stjóri hafi hærri laun en gjald­keri og þá af sömu ástæð­um.

Á sama hátt hefur launa­flokka­kerfi SGS þró­ast – starfs­reynsla og færni fólk hefur verið metin til launa. Þannig rað­ast þeir sem flokk­ast sem sér­þjálfaðir bygg­inga­starfs­menn hærra en við­van­ingur í bygg­ing­ar­vinnu. Sér­hæft fisk­vinnslu­fólk með tvö fisk­vinnslu­nám­skeið að baki – er raðað hærra en byrj­anda í fisk­vinnslu.

Innan hvers launa­flokks eru síðan starfs­ald­urs­þrep þannig að ára­fjöldi í starfi skilar og launa­hækk­un. Áður en yfir­stand­andi þróun hófst var ákveðið hlut­falls­bil á milli launa­flokka og þrepa – í töfl­unni 2008 voru ca 1,1% á milli bæði flokka og þrepa. Það ár var munur á launum bíl­stjóra í efsta þrepi og nýliða í neðsta flokki og þrepi – 209 kr. á tím­ann eða 20.8%. Í dag er mun­ur­inn 196 krónur eða 10,7%.

Þessi þróun er verk verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar sjálfrar en ekki utan­að­kom­andi and­stæð­inga. Í tíu ár hafa kröfur okkar sífellt verið að öll laun skuli hækka um sömu krónu­tölu því þannig sé rétt­lætið mest. Í þessi sömu tíu ár höfum við beitt þess­ari aðferð skipu­lega á okkar eigið fólk en verið áhrifa­lítil um launa­þróun ann­arra hópa. Þannig fram­fylgjum við harðri jafn­að­ar­stefnu innan raða Alþýðu­sam­bands­ins á meðan aðrir launa­þega­hópar fara sínu fram – með eða án hjálpar kjara­ráðs og kjara­dóms.

Orsök þess­arar kröfu okkar er að reglu­lega birt­ast fréttir um ofur­laun og ofur­launa­hækk­an­ir. Það eru þá banka­stjórar og for­stjór­ar, þing­menn og ráð­herrar og bisk­upar. Almenn­ingur stendur varn­ar­laus og magn­laus af reiði og hefur upp raust sína – allar hækk­anir skulu vera í krón­um. En af því við höfum engin ráð á að stjórna launum bisk­ups (eða allra hinna) þá hengjum við bíl­stjór­ana og sér­hæfða fisk­vinnslu­fólkið og alla aðra hópa sem með sam­stöðu náðu á sínum tíma að lyfta sér upp fyrir strípuð lág­marks­kjör og stefnum hratt að því að koma þeim aftur á lág­marks­kjör.

Það er ekki við nýgerða kjara­samn­inga eina að sakast – þessi þróun hefur verið allar götur síðan 2006. Það hefur verið „póli­tískt rétt­hugs­un“ allar götur síðan að kalla eftir krónu­tölu­hækk­unum og bölva pró­sentu­hækk­un­um. Í öllum við­horfskönn­unum AFLs síð­ustu ár hefur reiði og beiskja hópa á borð við tækja­stjórn­endur og bíl­stjóra farið vax­andi og skyldi eng­ann furða. Við höfum setið frekar varn­ar­laus gagn­vart reiði þeirra þar sem allir samn­ingar hafa bein­línis haft af þeim þann ávinn­ing sem þessar hópar hafa fengið í gegnum tíð­ina.

Höf­undur er fram­­­kvæmda­­­stjóri AFLs starfs­­­greina­­­fé­lags.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Viðskipti með hlutabréf lækkuðu um 60 prósent milli ára
Mest viðskipti voru með hlutabréf í Marel í nýliðnum mánuði en flest viðskipti voru með hlutabréf í Icelandair.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur segir „komið að stjórnvöldum“ að taka ákvarðanir
Við þurfum að læra að lifa með kórónuveirunni næstu mánuði og jafnvel ár og því er komið að hafa sjónarmið annarra en sóttvarnalæknis í ákvarðanatöku. „Ég held að það sé komið að stjórnvöldum að koma meira inn í það,“ segir Þórólfur Guðnason.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Það verður ekkert Reykjavíkurmaraþon í ár.
Reykjavíkurmaraþoni Íslandsbanka aflýst
Reykjavíkumaraþoni Íslandsbanka, sem fram átti að fara 22. ágúst, hefur verið aflýst. Allar skráningar í hlaupið verða færðar fram um eitt ár, en þeir sem þess óska geta fengið endurgreiðslu.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Víðir Reynisson og Þórólfur Guðnason sýna hér hvað tveir metrar eru um það bil langir.
Víðir: Rýmisgreind fólks er mismunandi
Meirihluti þeirra sem sýkst hefur af COVID-19 síðustu daga er ungt fólk. Landlæknir segir engan vilja lenda í því að sýkja aðra og biðlar til ungs fólks og aðstandenda þeirra að skerpa á sóttvarnarreglum.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Rannsókn á Lindsor-málinu í Lúxemborg lokið og því vísað til saksóknara
Tæpum tólf árum eftir að aflandsfélagið Lindsor Holding fékk lán frá Kaupþingi til að kaupa verðlítil skuldabréf, meðal annars af starfsmönnum bankans í Lúxemborg, er rannsókn á málinu lokið þar í landi.
Kjarninn 4. ágúst 2020
83 nú með COVID-19
Þrjú ný tilfelli COVID-19 greindust hér á landi í gær, tvö hjá sýkla- og veirufræðideild Landspítala og eitt hjá Íslenskri erfðagreiningu. 83 eru því með virk smit af kórónuveirunni og í einangrun.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Ketill Sigurjónsson
Lokun álversins í Tiwai Point og veikleikar stóru íslensku orkufyrirtækjanna
Kjarninn 4. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Ekki lengur aðeins sóttvarnamál
Baráttan við kórónuveiruna er ekki lengur aðeins sóttvarnamál heldur einnig pólitískt og efnahagslegt. „Það eru fleiri sem þurfa að koma að borðinu,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar