Loftslagsbreytingar mesta ógnin við mannréttindi

Rósa Björk Brynjólfsdóttir telur að við eigum að hlustum á, styðja við en ekki síst, bregðast við kröfum ungs baráttufólks um allan heim fyrir róttækari aðgerðum til að hindra enn frekari loftslagsbreytingar.

Auglýsing

„Heim­ur­inn hefur aldrei orðið vitni að við­líka ógn við mann­rétt­ind­i,“ sagði Michelle Bachel­et, mann­rétt­inda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna og yfir­maður Mann­réttinda­ráðs SÞ í opn­un­ar­er­indi sínu við upp­haf 42. fundar Mann­réttinda­ráðs­ins í sept­em­ber­byrj­un.

Ógnin sem Bachelet vísar í eru lofts­lags­breyt­ing­ar. Þau eru orðin ein aðal upp­spretta borg­ara­stríða og átaka. Rétt­indi frum­byggja til lífs og við­ur­væris er ógnað hvort sem er með skóg­ar­eldum í Amazon-­skóg­unum eða bráðnun íss við Norð­ur­skaut­ið. Umhverf­is­vernd­ar­sinnar búa við stöðugt meiri ógn­anir og jafn­vel árás­ir, sér­stak­lega í Suð­ur­-Am­er­íku og opin­ber umræða sem nið­ur­lægir ungt fólk sem hefur áhyggjur af lofts­lag­inu, fram­tíð sinni og kom­andi kyn­slóða er orðin algeng­ari. Fleiri felli­byljir og fjölgun aftaka­veðra á borð við það sem gerð­ist nýlega á Baham­a-eyj­um, eyjum sem liggja lágt yfir sjáv­ar­yf­ir­borði, drepur ekki bara íbúa heldur neyðir fólk til að flýja heim­kynni sín.

Fólk er líka að flýja vegna veðra­breyt­inga í kringum hið víð­áttu­mikla Sahel steppu­svæði Afr­íku við suð­ur­jaðar Sahara-eyði­merk­ur­inn­ar, þar sem sífelld harðn­andi lífs­bar­átta vegna vax­andi þurrka hefur meiri áhrif á stjórn­mála­ó­vissu og flótta íbúa frá svæð­inu en áður. Fjöldi flótta­fólks sem flýr í leit að betra lífi með oft von­lausum og ömur­legum árangri yfir sjálft Mið­jarð­ar­haf­ið, hefur þá þegar flúið yfir sjálfa Sahara-eyði­mörk­ina. Þetta eru ekki auð­veldar hindr­anir á vegi fólks sem er að flýja óbæri­legt líf vegna lofts­lags­breyt­inga en sýnir neyð­ina sem fólk býr við. Reyndar hafa millj­ónir manna í heim­inum nú þegar þurft að flýja heim­kynni sín vegna afleið­inga lofts­lags­breyt­inga hvort sem það eru alvar­legri þurrkar en áður, sífellt fleiri og kraft­meiri aftaka­veð­ur, flóð, fleiri og umfangs­meiri felli­byljir en áður eða skóg­ar­eldar sem geisa bæði vegna þurrka og hita en líka af manna­völd­um. Ef það er ekki neyð­ar­á­stand, hvað í ósköp­unum er þá neyð­ar­á­stand?

Auglýsing

Nýlega veittu mann­rétt­inda­sam­tökin Amnesty International loft­lags­að­gerða­sinn­anum Gretu Thun­berg og loft­lags­bar­áttu­hreyf­ing­unni „Fri­days for fut­ure“ verð­laun fyrir að vekja athygli á og krefj­ast þess að rót­tæk­ari opin­berar aðgerðir þarf til að koma í veg fyrir enn meiri hlýnum loft­lags­ins. Og hér á Íslandi, veitti Íslands­deild Amnesty fjórum sam­tökum ungs fólks verð­laun fyrir bar­áttu sína fyrir rót­tæk­ari aðgerðum gegn ham­fara­hlýn­um. Þessi verð­laun virtra alþjóð­legra mann­rétt­inda­sam­taka stað­festa enn frekar hin nánu tengsl lofts­lags­breyt­inga og mann­rétt­inda­bar­áttu. Og á vett­vangi Evr­ópu­ráðs­þings­ins, einnar öfl­ug­ustu alþjóða­stofn­unar á sviði mann­rétt­inda sem Ísland á aðili að, eru mann­rétt­indi út frá lofts­lags­breyt­ingum stöðugt fyr­ir­ferð­ar­meiri í álykt­unum og þing­mál­um.

Stríðs­á­tök vegna lofts­lags­breyt­inga

Lofts­lags­breyt­ingar eru líka að verða nátengd­ari stríðs­á­tökum og afleið­ingum þeirra. Fólk flýr heim­kynni sín vegna lofts­lags­breyt­inga og mik­illa breyt­inga á veð­ur­fari en líka átak­anna í kjöl­farið á veð­ur­fars­breyt­ing­um. Rekja má 40 pró­sent af öllum vopn­uðum átökum und­an­farin ár og ára­tuga í heim­inum til lofts­lags­breyt­inga og afleið­inga þeirra sam­kvæmt nýj­ustu tölum Sam­ein­uðu þjóð­anna. Og því miður er það langoft­ast fátæk­ustu og við­kvæm­ustu íbúar heims, konur og börn, sem eru helstu fórn­ar­lömb átaka sem orsakast af enn grimmi­legri bar­áttu um þverr­andi auð­lindir og hrað­ari lofts­lags­breyt­inga. Ríkar þjóðir hafa því miður brotið á þeim fátæk­ari með því að ýta meng­andi starf­semi til þró­un­ar­ríkja og stuðlað þar með að víta­hring meng­unar og ójöfn­uðar sem ýtir íbúum þessa ríkja á flótta og ver­gang. Stríðs­rekstur er því bæði afleið­ing bar­áttu um þverr­andi auð­lindir en veldur því líka að stríðs­hrjáðar þjóðir og sam­fé­lög eru engan vegin í stakk búin til að takast á við afleið­ingar lofts­lags­breyt­inga, eins og sjá má t.d. í stríðs­hrjáðu Afganistan, Sýr­landi og mörgum þró­un­ar­ríkj­um.

Styðjum og bregð­umst við kröfum ungs bar­áttu­fólks

„Sú póli­tík sem við þurfum á að halda til að taka á þessu hættu­á­standi er ekki til staðar í dag,“ segir Greta Thun­berg. „Það er ástæða þess að hvert og eitt okkar verður að þrýsta á þá sem bera ábyrgð­ina frá öllum mögu­legum stöðum og fá fólk til að bregð­ast við.“

Tökum þessi orð til okkar allra. Hlustum á, styðjum við en ekki síst, bregð­umst við kröfum ungs bar­áttu­fólks um allan heim fyrir rót­tæk­ari aðgerðum á hvar­eina í sam­fé­lagi okk­ar, bæði hér heima og í alþjóða­starfi, til að hindra enn frek­ari lofts­lags­breyt­ing­ar. Það er ekk­ert um annað að velja.

Höf­undur er þing­maður og vara­for­seti Evr­ópu­ráðs­þings­ins.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Nú þurfa Íslendingar að gyrða sig í brók“
Fíknigeðlæknir segir að nú þurfi Íslendingar að gyrða sig í brók svo að hið sama verði ekki upp á teningnum á Íslandi og í Bandaríkjunum varðandi ofnotkun ópíóíða.
Kjarninn 26. október 2021
Á meðal þeirra sakborninga sem setið hafa á bak við lás og slá í Nambíu frá því undir lok árs 2019 er Bernhard Esau, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra landsins.
Tvö mál orðin að einu í Namibíu
Í nýju ákæruskjali í sameinuðu sakamáli vegna Fishrot-skandalsins í Namibíu eru engir Íslendingar á meðal sakborninga, en alls eru 10 manns og 18 félög sökuð um margvísleg brot í tengslum við kvótaviðskipti Samherja í landinu.
Kjarninn 26. október 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Gamla höfnin í Reykjavík, örverur, kombucha og súrdeig
Kjarninn 26. október 2021
Gagnrýnir aðstöðuleysi fyrir ungmenni í Laugardalnum
Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins segir að ungmenni í Laugardal þurfi alvöru aðstöðu til íþróttaiðkunar „ekki fleiri vinnuhópa eða góðar hugmyndir á blaði“.
Kjarninn 26. október 2021
Stefán Jón Hafstein sendifulltrúi með orðið á veffundinum í dag.
Ísland lýsir yfir vilja til að halda áfram að styðja við úttekt FAO
Sendifulltrúi Íslands lýsti því yfir á veffundi Alþjóðamatvælastofnunarinnar (FAO) að Ísland vildi halda áfram að styðja við framkvæmd rannsóknarverkefnis sem lýtur að viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum.
Kjarninn 25. október 2021
Rósa Bjarnadóttir
Enn eitt stefnulaust ár
Kjarninn 25. október 2021
Skortur er á steypu í landinu þessa stundina, samkvæmt framkvæmdastjóra Sementsverksmiðjunnar.
Sementsskortur á landinu
Hrávöruskortur í Evrópu hefur leitt til þess að innflutningur á sementi hefur dregist mikið saman á síðustu vikum. Framkvæmdastjóri Sementsverksmiðjunnar segir að það sé áskorun fyrir fyrirtækið að standa við skuldbindingarnar sínar.
Kjarninn 25. október 2021
Aðalsteinn Kjartansson, blaðamaður á Stundinni, og Árni Guðmundsson, framkvæmdastjóri Gildis.
Framkvæmdastjóri Gildis neitar að mæta á fund um Init-málið
Framkvæmdastjóri Gildis hafði áður fallist á boð um að koma á fund Eflingar um Init-málið en samkvæmt stéttarfélaginu dró hann það til baka þegar honum var tilkynnt að Aðalsteinn Kjartansson blaðamaður yrði fundarstjóri.
Kjarninn 25. október 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar