Loftslagsbreytingar mesta ógnin við mannréttindi

Rósa Björk Brynjólfsdóttir telur að við eigum að hlustum á, styðja við en ekki síst, bregðast við kröfum ungs baráttufólks um allan heim fyrir róttækari aðgerðum til að hindra enn frekari loftslagsbreytingar.

Auglýsing

„Heim­ur­inn hefur aldrei orðið vitni að við­líka ógn við mann­rétt­ind­i,“ sagði Michelle Bachel­et, mann­rétt­inda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna og yfir­maður Mann­réttinda­ráðs SÞ í opn­un­ar­er­indi sínu við upp­haf 42. fundar Mann­réttinda­ráðs­ins í sept­em­ber­byrj­un.

Ógnin sem Bachelet vísar í eru lofts­lags­breyt­ing­ar. Þau eru orðin ein aðal upp­spretta borg­ara­stríða og átaka. Rétt­indi frum­byggja til lífs og við­ur­væris er ógnað hvort sem er með skóg­ar­eldum í Amazon-­skóg­unum eða bráðnun íss við Norð­ur­skaut­ið. Umhverf­is­vernd­ar­sinnar búa við stöðugt meiri ógn­anir og jafn­vel árás­ir, sér­stak­lega í Suð­ur­-Am­er­íku og opin­ber umræða sem nið­ur­lægir ungt fólk sem hefur áhyggjur af lofts­lag­inu, fram­tíð sinni og kom­andi kyn­slóða er orðin algeng­ari. Fleiri felli­byljir og fjölgun aftaka­veðra á borð við það sem gerð­ist nýlega á Baham­a-eyj­um, eyjum sem liggja lágt yfir sjáv­ar­yf­ir­borði, drepur ekki bara íbúa heldur neyðir fólk til að flýja heim­kynni sín.

Fólk er líka að flýja vegna veðra­breyt­inga í kringum hið víð­áttu­mikla Sahel steppu­svæði Afr­íku við suð­ur­jaðar Sahara-eyði­merk­ur­inn­ar, þar sem sífelld harðn­andi lífs­bar­átta vegna vax­andi þurrka hefur meiri áhrif á stjórn­mála­ó­vissu og flótta íbúa frá svæð­inu en áður. Fjöldi flótta­fólks sem flýr í leit að betra lífi með oft von­lausum og ömur­legum árangri yfir sjálft Mið­jarð­ar­haf­ið, hefur þá þegar flúið yfir sjálfa Sahara-eyði­mörk­ina. Þetta eru ekki auð­veldar hindr­anir á vegi fólks sem er að flýja óbæri­legt líf vegna lofts­lags­breyt­inga en sýnir neyð­ina sem fólk býr við. Reyndar hafa millj­ónir manna í heim­inum nú þegar þurft að flýja heim­kynni sín vegna afleið­inga lofts­lags­breyt­inga hvort sem það eru alvar­legri þurrkar en áður, sífellt fleiri og kraft­meiri aftaka­veð­ur, flóð, fleiri og umfangs­meiri felli­byljir en áður eða skóg­ar­eldar sem geisa bæði vegna þurrka og hita en líka af manna­völd­um. Ef það er ekki neyð­ar­á­stand, hvað í ósköp­unum er þá neyð­ar­á­stand?

Auglýsing

Nýlega veittu mann­rétt­inda­sam­tökin Amnesty International loft­lags­að­gerða­sinn­anum Gretu Thun­berg og loft­lags­bar­áttu­hreyf­ing­unni „Fri­days for fut­ure“ verð­laun fyrir að vekja athygli á og krefj­ast þess að rót­tæk­ari opin­berar aðgerðir þarf til að koma í veg fyrir enn meiri hlýnum loft­lags­ins. Og hér á Íslandi, veitti Íslands­deild Amnesty fjórum sam­tökum ungs fólks verð­laun fyrir bar­áttu sína fyrir rót­tæk­ari aðgerðum gegn ham­fara­hlýn­um. Þessi verð­laun virtra alþjóð­legra mann­rétt­inda­sam­taka stað­festa enn frekar hin nánu tengsl lofts­lags­breyt­inga og mann­rétt­inda­bar­áttu. Og á vett­vangi Evr­ópu­ráðs­þings­ins, einnar öfl­ug­ustu alþjóða­stofn­unar á sviði mann­rétt­inda sem Ísland á aðili að, eru mann­rétt­indi út frá lofts­lags­breyt­ingum stöðugt fyr­ir­ferð­ar­meiri í álykt­unum og þing­mál­um.

Stríðs­á­tök vegna lofts­lags­breyt­inga

Lofts­lags­breyt­ingar eru líka að verða nátengd­ari stríðs­á­tökum og afleið­ingum þeirra. Fólk flýr heim­kynni sín vegna lofts­lags­breyt­inga og mik­illa breyt­inga á veð­ur­fari en líka átak­anna í kjöl­farið á veð­ur­fars­breyt­ing­um. Rekja má 40 pró­sent af öllum vopn­uðum átökum und­an­farin ár og ára­tuga í heim­inum til lofts­lags­breyt­inga og afleið­inga þeirra sam­kvæmt nýj­ustu tölum Sam­ein­uðu þjóð­anna. Og því miður er það langoft­ast fátæk­ustu og við­kvæm­ustu íbúar heims, konur og börn, sem eru helstu fórn­ar­lömb átaka sem orsakast af enn grimmi­legri bar­áttu um þverr­andi auð­lindir og hrað­ari lofts­lags­breyt­inga. Ríkar þjóðir hafa því miður brotið á þeim fátæk­ari með því að ýta meng­andi starf­semi til þró­un­ar­ríkja og stuðlað þar með að víta­hring meng­unar og ójöfn­uðar sem ýtir íbúum þessa ríkja á flótta og ver­gang. Stríðs­rekstur er því bæði afleið­ing bar­áttu um þverr­andi auð­lindir en veldur því líka að stríðs­hrjáðar þjóðir og sam­fé­lög eru engan vegin í stakk búin til að takast á við afleið­ingar lofts­lags­breyt­inga, eins og sjá má t.d. í stríðs­hrjáðu Afganistan, Sýr­landi og mörgum þró­un­ar­ríkj­um.

Styðjum og bregð­umst við kröfum ungs bar­áttu­fólks

„Sú póli­tík sem við þurfum á að halda til að taka á þessu hættu­á­standi er ekki til staðar í dag,“ segir Greta Thun­berg. „Það er ástæða þess að hvert og eitt okkar verður að þrýsta á þá sem bera ábyrgð­ina frá öllum mögu­legum stöðum og fá fólk til að bregð­ast við.“

Tökum þessi orð til okkar allra. Hlustum á, styðjum við en ekki síst, bregð­umst við kröfum ungs bar­áttu­fólks um allan heim fyrir rót­tæk­ari aðgerðum á hvar­eina í sam­fé­lagi okk­ar, bæði hér heima og í alþjóða­starfi, til að hindra enn frek­ari lofts­lags­breyt­ing­ar. Það er ekk­ert um annað að velja.

Höf­undur er þing­maður og vara­for­seti Evr­ópu­ráðs­þings­ins.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sumarið er tími malbikunarframkvæmda.
Nýja malbikið víða tilbúið í hefðbundinn hámarkshraða
Hámarkshraði hefur verið lækkaður á þeim vegarköflum sem eru nýmalbikaðir en nú eru þær takmarkanir brátt á enda víða á höfuðborgarsvæðinu. Upplýsingafulltrúi Vegagerðarinnar segir hraðann ekki hækkaðan fyrr en viðnám sé orðið ásættanlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
Ætlast til þess að samfélagslegir hagsmunir ráði för en ekki hagsmunir peningaaflanna
Forseti ASÍ segir fjölmörg verkefni sem stjórnvöld gáfu loforð um í tengslum við núgildandi kjarasamninga út af standa. Þá segir hún að „sumargjöf“ Icelandair til flugfreyja muni lita þau verkefni sem fram undan eru hjá verkalýðshreyfingunni.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Það eina sem er alveg öruggt“ er að meiri útbreiðsla þýðir meira af alvarlegum veikindum
Vonbrigði. Áfall. Erfið staða. „Það er aldrei hægt að leggja of mikla áherslu á það að í þessari baráttu er veiran óvinurinn,“ sagði Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn á upplýsingafundi þar sem okkur voru fluttar þungar fréttir.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Einn sjúklingur á gjörgæslu og í öndunarvél
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir upplýsti um það á upplýsingafundi almannavarna í dag að einn sjúklingur liggur nú á gjörgæslu vegna COVID-19. Hann er á fertugsaldri og í öndunarvél.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
Víðir: Faraldur skollinn á að nýju
Mögulega verða einhverjir lagðir inn vegna COVID-19. Annað hópsmitið hefur verið rakið til veitingastaðar í Reykjavík. Tæplega 50 manns eru í sóttkví í Vestmannaeyjum vegna smits sem greindist hjá einstaklingum sem þar voru um verslunarmannahelgina.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Ráðherra boðar til samráðs lykilaðila vegna COVID-19
Heilbrigðisráðherra hefur ákveðið að boða til samráðsvettvangs í formi vinnustofu þann 20. ágúst. Þar verður rætt hvernig móta megi aðgerðir og stefnu til lengri tíma litið með tilliti til faraldurs COVID-19.
Kjarninn 7. ágúst 2020
109 virk smit – 914 í sóttkví
Sautján ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og þrjú í landamæraskimun. 109 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Stórir lífeyrissjóðir hafa ekki farið vel út úr fjárfestingu í Icelandair
Aðkoma stærstu hluthafa Icelandair, sem hafa það hlutverk að ávaxta lífeyri landsmanna, að félaginu síðastliðinn áratug hefur ekki skilað mikilli arðsemi, og í tveimur tilfellum miklu tapi. Þessir sömu sjóðir munu á næstu dögum þurfa að taka ákvörðun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar