Eins og að byggja Kodak filmuverksmiðju þegar snjallsíminn er að hefja innreið sína

Benedikta Guðrún Svavarsdóttir skrifar fyrir hönd félagasamtakanna VÁ sem berjast gegn opnu sjókvíaeldi við Seyðisfjörð.

Auglýsing

Íbúar á Seyð­is­firði hafa ýmsar ólíkar áherslur fyrir mót­mælum sínum gegn því að 10 þús­und tonna opið sjó­kvía­eldi verði sett ofan í fjörð­inn en það sem sam­einar hóp­inn er þetta: 

# Full­komið sam­ráðs­leysi fyr­ir­tæk­is­ins við bæj­ar­yf­ir­völd, við íbúa og aðra hags­muna­að­ila er málið varða.

# Að fyr­ir­tækið túlki óskýra hafn­ar­lög­gjöf­ina þannig að höfn­in/bæj­ar­yf­ir­völd fyrir hönd íbúa hafi ekk­ert skipu­lags­vald á sínu hafn­ar­svæði árið 2021. 

Það eru mikil von­brigði að Múla­þing taki ekki alvar­lega að 55 % íbúa hafi skrifað undir yfir­lýs­ingu gegn öllu sjó­kvía­eldi í firð­in­um. Þetta er þvert á gefin fyr­ir­heit í nýaf­stöðnu sam­ein­ing­ar­ferli þar sem lof­orð um íbúa­lýð­ræði og að hver bæj­ar­kjarni haldi sinni sér­stöðu var haldið á lofti. Eina leiðin hér á Seyð­is­firði var því að stofna félaga­sam­tökin VÁ! Félag um vernd fjarðar og ráða lög­fræð­ing til þess að finna og leiða í ljós fjöl­marga galla sem voru í frum­mats­ferli Fisk­eldis Aust­fjarða. Því miður bendir flest til þess að meiri­hluti sveit­ar­stjórnar ætli að freista þess að koma þessum áformum í gegn og halda áfram sér­stakri hags­muna­gæslu fyrir sjó­kvía­eld­is­fyr­ir­tæk­in, sem unnu sann­ar­lega í kvóta­lottói íslenska rík­is­ins, frekar en að standa vörð um hags­muni íbúa á Seyð­is­firði.

Ekki und­ir­staða atvinnu

Sjó­kvía­eldi er gagn­rýnt meðal fjöl­marga vís­inda­manna og er starf­semin skil­greind meng­andi. Ef nátt­úran hefur ein­hvern tím­ann átt að fá að njóta vafans - þá er það núna. Fram­tíð iðn­að­ar­ins er ekki í opnu sjó­kvía­eldi með til­heyr­andi áhrifum á nátt­úru, fiski­stofna og lífs­við­ur­væri fjarða. Þetta eru upp­lýs­ingar sem má lesa frá iðn­að­inum sjálf­um. Sú mikla fram­leiðslu­aukn­ing sem er fyr­ir­séð í land­eldi á næstu árum mun breyta lands­lag­inu í þessum iðn­aði var­an­lega. Rekstur sjó­kvía­eldis á svæðum þar sem starf­semin er kostn­að­ar­söm og flutn­ingur eld­is­lax­ins á markað er flók­inn, verður í vand­ræðum innan næsta ára­tug­ar. Það er ekki til­viljun að norskir fjár­festar eru víð­ast hvar í aðal­hlut­verkum í land­eldis upp­bygg­ing­unni, allt frá Japan til Banda­ríkj­anna. Þetta er fólk sem þekkir inn­viði kerf­is­ins, hefur langa reynslu af lax­eldi og áttar sig á þeim mögu­leikum sem fel­ast í því að þurfa ekki að fljúga laxinum um langan veg þangað sem á að selja hann.

Auglýsing
Þau sem halda því fram að sjó­kvía­eldi geti verið und­ir­staða í byggðum á Íslandi til lengri tíma eru annað hvort ekki að fylgj­ast með þró­un­inni á þessum mark­aði, eða hafa sína eigin per­sónu­legu hags­muni í huga. Það síð­ar­nefnda er því miður lík­legri skýr­ing. Eins hafa ýmsar tækninýj­ungar þegar litið dags­ins ljós, skip sem sýgur fisk­inn úr eld­inu og siglir með afl­ann lif­andi nær mark­aðn­um. Þannig spar­ast tími og mann­afla­þörf á landi við sjó­kvía­eldið verður hverf­andi. Góð sam­lík­ing sem heyrð­ist á fundi félags­ins VÁ! á dög­unum í Tehús­inu á Egils­stöðum var að þetta lík­ist því að byggja Koda­k-filmu­verk­smiðju þegar snjall­sím­inn var að hefja inn­reið sína. 

Víti til varn­aðar fyrir vestan

Vert er að skoða í þessu sam­bandi sið­ferð­is­vit­und stór­fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi á Íslandi. Það vafð­ist ekki fyrir sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækjum að leggja af útgerð og vinnslu í hverju þorp­inu á fætur öðru til þess að geta aukið við arð­greiðslur eig­anda sinna. Það var ekki horft til byggð­ar­lag­anna og fram­tíð þeirra þá. Skila­boð sjó­kvía­eld­is­fyr­ir­tækj­anna í dag eru að nú sé björg­un­in til þess­ara sömu þorpa komin - nema hvað að leik­borðið er alveg eins upp­sett, meira að segja aðeins verra. En það verða aftur örfáir sem taka arð­inn til sín og það sem verra er að fyr­ir­tækin eign­ast bæj­ar­fé­lög­in. Setja upp sín verð og sínar kröfur þegar völdin eru orðin nægi­leg, til þeirra þarf að sækja hvers kyns styrki og guð hjálpi þér ef þú ætlar ekki að spila með. Nið­ur­staðan er óheil­brigður sam­fé­lagsstrúktur þar sem fáir ráða ríkjum án þess að fólk átti sig endi­lega á því. Við höfum séð þetta raun­ger­ast á Vest­fjörðum þar sem þegar er hafið dóms­mál vegna van­gold­inna efnda í greiðslu til sveit­ar­fé­lags­ins. Það er merki­legt að þeir sýna sitt rétta and­lit svona fljótt og áður en öll leyfi eru komin til fram­kvæmda. Það ætti að geta orðið okkur víti til varn­að­ar.

Nú spretta upp jákvæðar umfjall­anir um mik­il­vægi sjó­kvía­eldis fyrir efna­hags­bú­skap þjóð­ar­inn­ar. Þá er mik­il­vægt að muna aftur eftir þess­ari sið­ferð­is­vit­und fyr­ir­tækja. Ennþá hefur eng­inn tekju­skattur verið greiddur af grein­inni og jú vissu­lega mikil upp­bygg­ing og aukn­ing að eiga sér stað. Þegar kemur að því að taka út arð­inn þá verður mjög auð­velt að greiða háar fjár­hæðir á móti útflutn­ings­tekjum í hvers kyns ráð­gjöf, fóður og tækja­kostnað - og taka arð­inn út þar sem það er hag­kvæmara. Horfið á hverjir eru á bak­við fisk­eldið og hvernig þeir komust þang­að. Þetta eru yfir­leitt menn sem eru nátengdir póli­tík­inni og eru sann­ar­lega komnir á feitan spena fyrir því að liðka til á réttum stöð­um. Það er búið að láta sjó­kvía­eld­isk­vóta þjóð­ar­innar í hendur örfárra aðila fyrir lítið brot af því sem greiða þyrfti fyrir hann í Nor­egi. Af hverju fær þetta að ger­ast í miðri bar­áttu fyrir breytingum á auð­linda­á­kvæðum stjórn­ar­sátt­mál­ans?

Það er ekki hægt að stilla því þannig upp að þar sem Seyð­firð­ingar setji sig upp á móti opnu sjó­kvía­eldi með þessum yfir­gangi sé sam­fé­lagið á móti atvinnu­upp­bygg­ingu. Þvert á móti hefur verið upp­bygg­ing á und­an­förnum árum og mikil trú á fram­tíð­ina með kröft­ugu fólki sem hér býr.  Á Seyð­is­firði er núna auð­ugur jarð­vegur og margir sprotar hafa sprottið upp á heil­brigðum hraða. Það er nóg eftir af fræjum og við viljum veðja á þau. Við veðjum ekki á skamm­tíma­gróða sem þegar heild­ar­myndin er skoðuð er mjög fáum til fram­dráttar og umfram allt er nátt­úr­unni hættu­leg­ur.

Allir sem vilja styðja rödd okkar geta skráð sig á heima­síðu félags­ins: www.va-­felag.is

Höf­undur er með­limur í félaga­sam­tök­unum VÁ.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Peningum á Íslandi er áfram sem áður stýrt af körlum
Áttunda árið í röð framkvæmdi Kjarninn úttekt á því hver kynjahlutföll séu á meðal þeirra sem stýra peningum á Íslandi. Fyrirtækjunum sem úttektin náði til fjölgaði lítillega á milli ára og samsetning þeirra breyttist aðeins.
Kjarninn 21. apríl 2021
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Tæknivarpið - Apple kynnir skífur fyrir utangátta, nýjan iMac og iPad Pro
Kjarninn 21. apríl 2021
Stefán Jón Hafstein
Óttast um Elliðaárnar
Kjarninn 21. apríl 2021
Sigríður Á. Andersen sagði af sér sem dómsmálaráðherra vegna málsins
Enn ekki upplýst um kostnað ríkislögmanns vegna ólöglegrar skipunar dómara í Landsrétt
Kostnaður ríkissjóðs vegna þess að þáverandi dómsmálaráðherra sinnti ekki rannsóknarreglu stjórnsýslulaga þegar hún lagði fyrir Alþingi lista yfir dómara sem ætti að skipa við Landsrétt var 141 milljónir króna í lok síðasta árs. Hann er enn að aukast.
Kjarninn 21. apríl 2021
Armin Laschet og Annalena Baerbock. Telja má nánast öruggt að annað þeirra verði næsti kanslari Þýskalands.
Armin eða Annalena?
Sextugur karl og fertug kona eru talin þau einu sem möguleika eiga á að taka við af Angelu Merkel og verða næsti kanslari Þýskalands. Græningjar með Önnulenu Baerbock í fararbroddi eru á flugi í skoðanakönnunum.
Kjarninn 20. apríl 2021
Heimild verði til að skikka alla frá áhættulöndum í sóttvarnahús
Ríkisstjórnin leggur til lagabreytingu sem felur í sér að heimilt verði að skikka alla frá áhættusvæðum í sóttvarnarhús við komuna til landsins og einnig að hægt verði að banna ferðalög frá löndum þar sem faraldurinn geisar hvað mest.
Kjarninn 20. apríl 2021
Jóhann Sigmarsson
Ef það er ekki vanhæfi þá heiti ég Júdas
Kjarninn 20. apríl 2021
Myndir af nokkrum fórnarlömbum þjóðarmorðsins í Rúanda.
„Franska ríkisstjórnin var hvorki blind né meðvitundarlaus“
Frönsk stjórnvöld „gerðu ekkert“ til að stöðva blóðbaðið í Rúanda á tíunda áratug síðustu aldar. Eftir voðaverkin reyndu þau svo að hylma yfir þátt sinn sem m.a. fólst í því að veita gerendum vernd.
Kjarninn 20. apríl 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar