Er skilvirkni virkilega fallegasta orðið?

Þingmaður Viðreisnar skrifar um fyrirliggjandi útlendingafrumvarp.

Auglýsing

Reglu­lega eru fréttum sögur fólks sem hefur leitað hingað til lands hefur leitað eftir að hafa verið á flótta. Því miður heyrum við þessar sögur oft í sam­hengi við að vísa á þessu fólki, kon­um, körlum og börnum úr landi. Við munum til dæmis mörg eftir fal­legri sam­kennd­inni sem nem­endur Haga­skóla sýndu skóla­systur sinni Zainab Zaf­ari sem íslensk stjórn­völd höfðu ákveðið að senda til Grikk­lands. Sam­staða barn­anna vakti aðdáun þjóð­ar­innar en afstaða stjórn­valda vakti um leið undrun og reiði. Þessi sam­staða og sam­kennd varð til þess að Zainab og bróður hennar Amir og móður þeirra bauðst að vera hér áfram. Sú nið­ur­staða að vísa 15 ára stelpu, bróður hennar og mömmu í ömur­legar aðstæð­urnar sem biðu þeirra í Grikk­landi gekk ein­fald­lega gegn því sem við viljum segja um okkur sem þjóð. Sú nið­ur­staða fór gegn rétt­læt­is­kennd fólks. Við­brögð almenn­ings og mót­mæli skil­uðu árangri í það sinn.

Nú er aftur til með­ferðar á Alþingi frum­varp dóms­mála­ráð­herra um útlend­inga­mál sem felur í sér marg­vís­legar breyt­ing­ar, flestar því miður þannig að þær skerða vernd og rétt­ar­stöðu fólks eins og fjöl­skyldu Zainab. Í stuttu máli má segja að mögu­leikar stjórn­valda á að neita fólki um vernd verða miklir með þessu frum­varpi en mögu­leikar fólks á vernd á Íslandi verða litl­ir.

Í heim­inum öllum eru tugir millj­ónir manna  á flótta í heim­inum en engu að síður eru það sög­urnar af ein­stak­lingum sem snerta okkur mest. Frétta­flutn­ingur hefur verið af sorg­legum sögum fólks, full­orð­inna og barna, sem hefur sótt skjól á Íslandi og svo af ákvörð­unum Útlend­inga­stofn­un­ar. Ábyrgðin er hins vegar stjórn­valda, því það eru stjórn­völd sem hafa samið reglu­verkið í þessum mála­flokki.

Viljum við senda fólk til Grikk­lands?

Fólk sem hefur fengið alþjóð­lega vernd ann­ars staðar mun lítið skjól eiga hér verði frum­varp dóms­mála­ráð­herra að lög­um. Ekki skiptir máli í hvaða löndum sú vernd hefur boð­ist, sem er þó það atriði sem öllu máli skiptir því við vitum að það er eng­inn sem til dæmis óskar sér þess að fara til Grikk­lands þar sem aðstæður fólks á flótta hafa vakið heims­at­hygli. Rök­stuðn­ing­ur­inn er sá að fólk sem hefur þegar fengið vernd í öðru landi sé ekki í hópi fólks sem er í „raun­veru­legri þörf“ fyrir vernd hér­lend­is. Í umsögn Rauða kross­ins  benda sam­tökin á að það sé óal­gengt að fólk sem veitt hefur verið alþjóð­lega vernd í ríkjum norður Evr­ópu sæki um vernd á Íslandi. „Stærsti hóp­ur­inn kemur frá Grikk­landi, Ítalíu og Ung­verja­landi, þar sem aðstæður flótta­fólks eru óvið­un­and­i.“

Auglýsing
Frumvarp dóms­mála­ráð­herra boðar skil­virkni og ein­fald­ari máls­með­ferð. Það er sann­ar­lega mik­il­vægt að stytta máls­með­ferð­ar­tíma en það er hins vegar ekki skil­virknin sem hefur sem hefur truflað almenn­ing þegar fólki hefur verið vísað burt. Styttri máls­með­ferð­ar­tími er nefni­lega ekki stóri sann­leik­ur­inn hér þegar nið­ur­staðan verður vond. Nem­endum Haga­skóla sárn­aði ekki skortur á skil­virkni, heldur skort­ur­inn á sam­kennd. Fólk átti erfitt með þá til­hugsun að senda börn út í ömur­legar aðstæð­ur. Í því sam­bandi er þögn barna­mála­ráð­herra í þessum mála­flokki áber­andi.

Sam­kennd er svarið

Auð­vitað er ekki hægt að gera allt fyrir alla og mat þarf að fara fram á aðstæðum fólks sem hingað leitar eftir vernd og það á að for­gangs­raða í þágu þeirra sem mest þurfa á að halda. Það er verk­efn­ið, og alls ekki ein­falt, að draga lín­una í þeim efn­um. Þar gætu stjórn­völd létt mjög á þessu kerfi ef aðrar leiðir væru tækar fyrir fólk að setj­ast hér að. Það myndi fækka umsækj­endum ef auð­veld­ara væri fyrir útlend­inga utan Evr­ópu að koma hingað og búa vegna vinnu.

Grein­ar­gerð með frum­varpi er oft eins og speg­ill á laga­setn­ing­una. Þessi grein­ar­gerð birtir skýrt hvað átt er við með ein­fald­ari máls­með­ferð og skil­virk­ari. Þar er boðað að við megum eiga von sé fleiri sögum eins og sögu Zainab Zaf­ari, af fólki sem senda á til Grikk­lands. Veik­ari staða fólks á flótta heitir í grein­ar­gerð­inni: ein­föld og skil­virk máls­með­ferð. Máls­með­ferðin er sögð eiga að vera skýr­ari en áður og gagn­sæ. Það er póli­tíkin að baki mál­inu því miður líka: Skýr og gegn­sæ. Við höfum sem þjóð glaðst yfir sam­stöðu og sam­kennd á erf­iðum tímum og í því ljósi er sorg­legt að á Alþingi liggur fyrir stjórn­ar­frum­varp sem stendur fyrir hið gagn­stæða.

Höf­undur er þing­maður Við­reisn­ar. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðmundur Kristjánsson, forstjóri og stærsti eigandi Brims.
Guðmundur í Brimi keypti þrjú þúsund bækur til að gefa í grunn- og leikskóla landsins
Útgáfufélag sem er meðal annars í eigu viðskiptaritstjóra Morgunblaðsins og eiginkonu hans gefur út bækur sem Brim hefur ákveðið að færa öllum leik- og grunnskólum á Íslandi.
Kjarninn 9. desember 2021
Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands.
Skuldir fyrirtækja hafa dregist umtalsvert saman en skuldir heimila aukist skarpt
Rúmur þriðjungur skulda íslenskra fyrirtækja er í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum. Styrking hennar gerði það að verkum að skuldir þeirra drógust verulega saman á síðastliðnu ári.
Kjarninn 9. desember 2021
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar