Hvernig verndum við andlega líðan ungmenna á tímum COVID-19 faraldursins?

Margir samverkandi þættir, m.a. samkomutakmarkanir og áhyggjur af því að smitast, hafa haft slæm áhrif á líðan bæði drengja og stúlkna, skrifa sálfræðingarnir Þórhildur Halldórsdóttir og Ingibjörg Eva Þórisdóttir.

Auglýsing

Hjá sál­fræði­deild Háskól­ans í Reykja­vík og Rann­sóknum og grein­ingu hefur verið mark­visst fylgst með líðan ung­menna á tímum COVID-19. Við birtum nýverið grein í Lancet Psychi­atry sem byggði á svörum allra 13-18 ára ung­menna á lands­vís­u.(1) Nið­ur­stöð­urnar stað­festu grun margra um að van­líðan hjá ung­mennum hefur aukist, þá sér­stak­lega meðal stúlkna.

Í fram­hald­inu af þessum nið­ur­stöðum köf­uðum við dýpra í hvað það er við far­ald­ur­inn sem hefur mest áhrif á líðan 16-17 ára ung­menna.(2) Nið­ur­stöð­urnar benda til þess að margir sam­verk­andi þættir tengdir COVID-19 hafi haft slæm áhrif á líðan bæði drengja og stúlkna. Margt af því teng­ist sam­komu­tak­mörk­un­um, en þar má einna helst nefna breyt­ingar á dag­legri rútínu og skóla­starfi, að hitta ekki vini í eigin per­sónu og að eyða löngum stundum heima fyr­ir. Það er hins vegar athygl­is­vert að það eru ekki ein­ungis sam­komu­tak­mark­anir sem hafa slæm áhrif á líð­an. Áhyggjur af því að fólk smit­ist af veirunni og að veikj­ast sjálf voru einnig meðal helstu þátta sem höfðu slæm áhrif á líðan ung­menna.

Í ljósi þess­ara nið­ur­staða fögnum við yfir­lýs­ingum stjórn­valda um að stefnt sé að því var­an­legri sam­komu­tak­mark­anir miði að því að ung­menni geti haldið sem mest í dag­lega rútínu sem stuðlar að heilsu og vellíðan eins og að mæta í skóla og eiga í félags­legum sam­skiptum sem og stunda íþróttir og tóm­stunda­starf. En nú þegar skóla­starf er að hefj­ast og veiran herjar á sam­fé­lagið í stærstu COVID-19 bylgj­unni til þessa virð­ist þó óhjá­kvæmi­legt að það verði tak­mark­anir á skóla­starfi þegar nem­endur og starfs­fólk verða settir í sótt­kví. Hvað getum við gert þá til að stuðla að vellíðan ung­menna?

Auglýsing

Þar sem við þurfum að læra að lifa með veirunni, þá er tíma­bært að rann­saka leiðir til að stuðla að vellíðan ung­menna undir hvers konar tak­mörk­unum sem kunna að verða inn­leidd­ar. Sumir af þessum þáttum sem ung­menni bentu helst á í tengslum við and­lega van­líðan er hægt að vinna með óháð gild­andi tak­mörk­un­um. Það er til að mynda hægt að hvetja til og aðstoða ung­menni við að halda svip­aðri dag­legri rútínu (t.d. vakna á svip­uðum tíma, að tann­bursta sig og klæða sig, vera með ákveðið náms­svæði, við­halda reglu­legum mat­máls­tím­um) hvort sem þau eru í stað­námi eða tíma­bundnu fjar­námi. Við spurðum einnig ung­menni hvort að ein­hverjar breyt­ingar í hegðun þeirra hafði átt sér stað með til­komu far­ald­urs­ins og könn­uðum svo hvort að þessar hegð­un­ar­breyt­ingar tengd­ust van­líð­an. Þar nefndu ung­menni helst minni félags­leg sam­skipti í netheim­um, til dæmis minni tími í net­tölvu­leikjum með öðrum, minni sam­skipti við fjöl­skyldu í gegnum snjall­tæki og aukn­ingu í óvirkri sam­fé­lags­miðla­notkun (þ.e. að vera áhorf­andi frekar en að taka virkan þátt í miðl­in­um). Annar mögu­legur vett­vangur sem er óháður sam­komu­tak­mörk­unum líð­andi stundar til þess að bæta líðan ung­menna er að hvetja til og virkja ung­mennin okkar til félags­legra sam­skipta í netheim­um.

Við spurðum ung­menni einnig hvort það væri eitt­hvað tengt far­aldr­inum sem hefði haft góð áhrif á and­lega líð­an. Þá nefndu ung­menni einna helst þætti eins og meiri tími fyrir svefn og að vera með fjöl­skyld­unni, til að slaka á og að sinna áhuga­málum og minni streita vegna náms. Vissu­lega er það streitu­vald­andi fyrir fjöl­skyldur að vera í sótt­kví en það geta verið jákvæðar hliðar einnig sem hægt er að leggja áherslu á meðan á því stend­ur.

Það er aug­ljóst að við þurfum að við verðum að halda áfram að vera á varð­bergi varð­andi líðan ung­menna í far­aldr­inum og finna sem bestar leiðir til að lifa með veirunni sem stuðla að vellíðun þeirra. Við í LIFECOURSE rann­sókn­arteym­inu viljum sér­stak­lega þakka öllum ung­mennum og fjöl­skyldum þeirra sem tóku sér tíma til að taka þátt í rann­sókn­inni. Við viljum einnig vekja athygli á því að við munum halda áfram að meta líðan ung­menna og næsta fyr­ir­lögn spurn­inga­lista er nú í haust. Við hvetjum því öll ung­menni fædd 2004 og fjöl­skyldur þeirra til að kynna sér rann­sókn­ina á lifecour­se.is og taka þátt.

Um höf­unda: Þór­hildur Hall­dórs­dótt­ir, PhD í klínískri barna­sál­fræði, lektor við Háskól­ann í Reykja­vík, (thor­hild­ur­h@ru.is) og Ingi­björg Eva Þór­is­dótt­ir, PhD í sál­fræði, sér­fræð­ingur hjá Rann­sóknum og grein­ingu, (inga­eva@pla­netyout­h.org).

Um rann­sókn­ina: + LIFECOURSE rann­sóknin er lang­tíma­rann­sókn sem hlaut styrk frá evr­ópska rann­sókna­ráð­inu, undir for­ystu Ingu Dóru Sig­fús­dótt­ur, pró­fess­ors við Háskól­ann í Reykja­vík, Col­umbia Háskóla í New York og Karol­inska Háskóla í Stokk­hólmi. Núver­andi fram­halds­rann­sókn hefur hlotið styrk frá Rannís og er leidd af Þór­hildi Hall­dórs­dótt­ur, lektor við HR ásamt Ingu Dóru Sig­fús­dótt­ur, pró­fessor við HR.

Heim­ildir

(1) Thoris­dottir et al. (2021). Depressive symptoms, mental well­being, and substance use among ado­lescents before and during the COVID-19 pandemic in Iceland: a longitu­dinal, population-ba­sed stu­dy. Lancet Psychi­atry, 8(8): 663-672. https://doi.org­/10.1016/S2215-0366(21)00156-5

(2) Hall­dors­dottir et al. (2021). Ado­lescent well-being amid the COVID-19 pandem­ic: Are girls struggl­ing more than boys? JCPP Advances. https://doi.org­/10.1002/jcv2.12027

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Eldgosið í Meradölum er mikið sjónarspil, en nú bannað börnum yngri en 12 ára.
Umboðsmaður Alþingis vill fá skýringar frá lögreglustjóra á barnabanninu við eldgosið
Umboðsmaður Alþingis hefur sent bréf á lögreglustjórann á Suðurnesjum með ósk um útskýringar á umdeildu banni við umferð barna yngri en 12 ára upp að gosstöðvunum í Meradölum. Lögreglustjóri hefur sagt ákvörðunina reista á ákvæðum almannavarnarlaga.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Ekki allur munurinn á að kaupa af bankanum eða byggja jafn dýrt hinu megin við götuna
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að þegar upp sé staðið þá haldi hann að nýjar höfuðstöðvar Landsbankans, á dýrasta stað í borginni, muni vel geta staðið undir sér. Hann sjái þó ekki neina rökbundna nauðsyn á því að höfuðstöðvar bankans rísi þar.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar