Stöðugleikaframlögin fara til félags undir fjármálaráðuneytinu

Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar leggur til að eignir sem ríkið fær vegna stöðugleikaframlags fari til félags sem heyri beint undir fjármála- og efnahagsráðuneytið. Nefndin vill meira gagnsæi og skýrari ábyrgð. Borgunarmálið hafði áhrif.

Frosti Sigurjónsson
Auglýsing

Þær eignir sem íslenska ríkið mun fá afhent sem ­stöð­ug­leika­fram­lag frá slita­búum föllnu bank­anna, utan Íslands­banka, munu ekki renna til félags í eigu Seðla­banka Íslands. Þess í stað munu þær fara til­ ­fé­lags sem mun heyra undir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­ið. Þetta kemur fram í nefnd­ar­á­lit­i ­meiri­hluta efna­hags- og við­skipta­nefndar við breyt­ing­ar­til­lögu á frum­varpi um ­stöð­ug­leika­fram­lag. Ein af ástæð­unum fyrir því að þrýst var á um þess­ar breyt­ingar var hið svo­kall­aða Borg­un­ar­mál, þar sem hlutur rík­is­s­bank­ans Lands­bank­ans í greiðslu­korta­fyr­ir­tæk­inu Borgun var seldur á bak­við luktar dyr til hóps stjórn­enda fyr­ir­tæk­is­ins og með­fjár­festa þeirra. Síðar kom í ljós að virð­i hlut­ar­ins var marg­falt meira en það var áætlað við söl­una.

Félagið sem stofnað verður mun fá til sín eignir sem metn­ar eru á bil­inu 60 til 80 millj­arða króna. Það á síðan að koma þeim eignum í verð og skila afrakstr­inum til rík­is­sjóðs. Það var því mat nefnd­ar­manna að tryggja ­þyrfti gagn­sæi og jafn­ræði þegar eign­irnar yrðu seld­ar, og eru breyt­ing­arn­ar ­sem boð­aðar eru í nefnd­ar­á­lit­inu meðal ann­ars til þess ætl­að­ar. Allir nefnd­ar­menn utan við einn skrifa undir álit­ið, en full­trúi Vinstri grænna í nefnd­inni gerði það með fyr­ir­vara.

Borg­un­ar­málið hafði klár áhrif

Auglýsing

Í nefnd­ar­á­lit­inu, sem birt var í dag, segir að „veiga­mik­il rök“ hafi komið fram fyrir því að félagið ætti ekki að vera á for­ræð­i ­Seðla­banka Íslands heldur að heyra beint undir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­ið.

Aðspurður um hvaða rök þetta séu segir Frosti Sig­ur­jóns­son, ­for­maður efna­hags- og við­skipta­nefnd­ar, að þau séu margs­kon­ar. „Það komu til að ­mynda ábend­ingar frá Seðla­bank­anum um að þetta félli ekki vel að starf­sem­i hans. Þá hefðu verið gerðar kröfur um fullt skað­leysi stjórn­enda og tölu­vert ­mikil leynd myndi hvíla yfir fulln­ustu eign­anna. Okkur þing­mönn­unum þótt ekki ­gott að það myndi mynd­ast ábyrgð­ar­tóma­rúm.“

Stöðugleikaframlögin munu renna til félags sem heyrir undir ráðuneyti Bjarna Benediktssonar.Frosti segir einnig að Borg­un­ar­málið hafi haft klár áhrif á með­ferð máls­ins. Það hafi sýnt fram á nauð­syn þess að vita hvar ábyrgð lægi, að það yrði alveg á hreinu að útboðs­skylda yrði á öllum eignum sem seldar yrðu og að hæfi stjórn­ar­manna sem skip­aðir yrðu yfir félagið myndi met­ast eftir skýrum skil­yrð­um. Hann segir einnig að félagið sem stofnað verður um umsýslu eign­anna muni falla undir upp­lýs­inga­lög. Því eiga fjöl­miðlar og almenn­ingur að geta ­kallað eftir upp­lýs­ingum um starf­semi þess ef vilji er til.

Verður risa­stórt félag

Um verður að ræða risa­stórt félag. Virði eign­anna sem mun­u renna inn í það, sem afhentar voru rík­inu í stöð­ug­leika­fram­lögum slita­bú­a ­föllnu bank­anna, verður á bil­inu 60 til 80 millj­arðar króna, að sögn Frosta. ­Fé­lagið sjálft mun ekki eiga eign­irnar heldur rík­ið. Það mun fulln­usta þær og þegar búið verður að umbreyta þeim í laust fé mun það und­an­tekn­ing­ar­laust renna inn á lok­aðan reikn­ing í Seðla­bank­an­um.

Allt hlutafé í Íslands­banka, sem er stærsta ein­staka stöð­ug­leika­fram­lag ­föllnu bank­anna, mun renna til Banka­sýslu rík­is­ins,ekki inn í hið fyr­ir­hug­aða ­eign­ar­um­sýslu­fé­lag. Aðrar eignir sem rík­inu verða afhentar munu hins vegar rata þang­að.

Frosti segir að góð ein­ing hafi verið um þessa leið inn­an­ ­nefnd­ar­inn­ar. „Eftir að hafa skoðað alla val­kosti, að hafa þetta inni í ráðu­neyt­inu, að setja þetta mögu­lega í syst­ur­fé­lag Banka­sýsl­unn­ar, nokk­ur­s ­konar eigna­sýslu, eða hafa þetta áfram inni í Seðla­bank­anum var ákveðið að þetta væri besta leið­in. Að hafa eigna­um­sýsl­una í sér­stöku félagi und­ir­ fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu. Þá verður ábyrgð­ar­keðjan skýr­ari. Það verð­ur­ líka til arms­lengd með því að ráð­herr­ann skipar stjórn félags­ins sem síð­an ræður starfs­fólk.“

Gert er ráð fyrir því að 150 millj­ónum króna verði varið í að stofna félag­ið, meðal ann­ars vegna ráð­gjafar í tengslum við mat, aug­lýs­ing­ar, lög­fræði­þjón­ustu „og þar fram eftir göt­un­um“.

Kúvend­ing á tveimur og hálfum mán­uði

Þetta er umtals­verð breyt­ing frá upp­runa­legri áætl­un ­stjórn­valda um hvernig ætti að fulln­usta stöð­ug­leika­fram­lögin. Þann 11. des­em­ber síð­ast­lið­inn lagði Bjarn­i Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, fram frum­varp til laga um breyt­ingu á lögum um Seðla­banka Íslands. Sú breyt­ing sem átti að gera var í raun ekki flók­in. Með henni átti Seðla­banka Ís­lands að verða gert kleift að stofna félag sem tæki við stöð­ug­leika­fram­lög­um ­föllnu bank­anna. Um yrði að ræða við­bót­ar­breyt­ingu á lögum við breyt­ingar sem ­gerðar voru sum­arið 2015, í kjöl­far þess að stjórn­völd kynntu áætlun sína um losun hafta.

Nokkrum dögum áður en ­þingi var slitið í des­em­ber síð­ast­liðn­um, þegar slita­búin voru hvert af öðru að ­gera sig til­búin til að greiða stöð­ug­leika­fram­lög­in, var lagt fram frum­varp sem hafði þann til­gang að skýra með ítar­legri hætti heim­ildir og skyldur þeirra sem að ferl­inu koma frá því að stöð­ug­leika­fram­lögin eru mót­t­tekin og þar til að þau eru seld eða þeim ráð­stafað með öðrum hætti.

Upphaflega áttu eignirnar að renna til félags sem heyrði undir Seðlabanka Íslands. Már Guðmundsson er seðlabankastjóri.Sam­kvæmt því átti félag í eigu Seðla­bank­ans að verða falið að „annast um­sýslu og að fulln­usta og selja eftir því sem við á verð­mæti sem Seðla­bank­inn ­tekur á móti í þeim til­gangi að draga úr, koma í veg fyrir eða gera kleift að bregð­ast við nei­kvæðum áhrifum á stöð­ug­leika í geng­is- og pen­inga­mál­um, í stað þess að ráð­herra sé heim­ilt að fela „sér­hæfðum aðila sem starfar í umboð­i ­bank­ans“ verk­efn­in.“

Sam­kvæmt breyt­ing­ar­til­lög­unni hefur verið fallið algjör­lega frá þess­ari áætl­un, sem lögð var fram fyrir rúmum tveimur og hálfum mán­uði síð­an.

„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Margrét Tryggvadóttir
Á sporbaug sem aldrei snertir jörðu
Leslistinn 20. september 2019
Icelandair gerir bráðabirgðasamning við Boeing um bætur
Kyrrsetningin á 737 Max vélunum frá Boeing hefur verið þung í skauti fyrir Icelandair.
Kjarninn 20. september 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None