Sjálfstæðisflokkurinn hafnar reyndum konum og lætur aðrar berjast

Konur sem sóttust eftir forystuhlutverki hjá Sjálfstæðisflokknum í prófkjörum helgarinnar guldu afhroð. Fjórar konur sitja í baráttusætum á framboðslistum flokksins. Einungis tvær eru með öruggt þingsæti og ein leiðir framboðslista.

Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, hefur ákveðið að taka ekki sæti á lista Sjálfstæðisflokks í komandi kosningum. Eftir að hafa leitt flokkinn í Suðurkjördæmi í tveimur kosningum tapaði hún í prófkjöri, fyrir þremur körlum.
Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, hefur ákveðið að taka ekki sæti á lista Sjálfstæðisflokks í komandi kosningum. Eftir að hafa leitt flokkinn í Suðurkjördæmi í tveimur kosningum tapaði hún í prófkjöri, fyrir þremur körlum.
Auglýsing

Próf­kjör Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Suð­vest­ur- og Suð­ur­kjör­dæmi um helg­ina reynd­ust konum í flokknum hörð lexía. Þar eru karl­ar, flestir um og yfir miðjum aldri, í öllum efstu sætum á fram­boðs­list­um. Einu kon­urnar sem gætu átt mögu­leika á að kom­ast á þing sitja í bar­áttu­sæt­um. Enn á eftir að stað­festa fram­boðs­list­anna í mið­stjórn og þótt að lyk­il­fólk í for­ystu Sjálf­stæð­is­flokks­ins - þar á meðal flokks­for­mað­ur­inn Bjarni Bene­dikts­son - hafi lýst yfir áhyggjum vegna þeirrar stöðu sem er komin upp er ljóst að and­staða við breyt­ingar á nið­ur­stöð­um próf­kjara er einnig mik­il. Í Stak­steinum Morg­un­blaðs­ins eru kynja- og ald­urskvótar í próf­kjörum til að mynda harð­lega gagn­rýndir og sagt að það sé „tíma­bært að hætta þessum kynja- og ald­urskvótum og treysta kjós­endum til að raða listum á lýð­ræð­is­legan hátt.“

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur í dag 19 þing­menn. Þá fékk hann 26,7 pró­sent atkvæða. Í nýj­ustu kosn­inga­spá Kjarn­ans mælist fylgi hans 26,3 pró­sent og því má ætla, hald­ist sú staða, að þing­manna­fjöldi flokks­ins verði svip­aður að loknum kosn­ingum í októ­ber. Ef Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn myndi halda öllum sömu þing­sæt­unum og hann fékk árið 2013 yrði fjöldi kvenna í þing­manna­hópnum sá sami og hann var að loknum þeim kosn­ing­um, þær yrðu sex en karl­arnir 13. Á kjör­tíma­bil­inu bætt­ist reyndar ein kona, Sig­ríður Á. And­er­sen, við þing­manna­hóp­inn þegar Pét­ur Blön­dal lést. Því yrði staða kvenn­anna verri en hún er í dag ef allt færi á sama veg.

Það þarf þó lítið út af að bregða til að kynja­hlut­föll í þing­manna­hópi Sjálf­stæð­is­manna verði afleit. Fjórar þeirra kvenna sem eiga góðan mögu­leika á þing­sæti sitja nefni­lega í bar­áttu­sætum á listum í sínum kjör­dæm­um, þ.e. síð­asta sæt­inu sem skil­aði Sjálf­stæð­is­flokknum manni á þing í kosn­ing­unum 2013. Tapi Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn þing­sætum í þeim fjórum kjör­dæmum fækkar kon­unum í þing­manna­lið­inu úr sex í tvær. En karl­arnir verða áfram 13.

Auglýsing

Kon­urnar berjast, karl­arnir öruggir

Þær konur sem eru í bar­áttu­sætum eru Bryn­dís Har­alds­dóttir (fimmta sæti í Suð­vest­ur­kjör­dæmi), Sig­ríður Á. And­er­sen (þriðja sætið í öðru hvor Reykja­vík­ur­kjör­dæm­in­u), Unnur Brá Kon­ráðs­dóttir (vænt­an­lega í fjórða sæti í Suð­ur­kjör­dæmi) og Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir (í öðru sæti í Norð­vest­ur­kjör­dæmi).

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir er lík­ast til nokkuð örugg með þing­sæti þar sem hún mun sitja í öðru sæti í öðru hvoru Reykja­vík­ur­kjör­dæm­inu hjá Sjálf­stæð­is­flokkn­um. Fjórar konur sitja þar í efstu átta sæt­unum í höf­uð­borg­inni og þrjá þeirra eiga raun­hæfa mögu­leika á að ná inn á þing. Fram­boðs­listi flokks­ins í Reykja­vík­ur­kjör­dæm­unum hefur samt sem áður legið undir gagn­rýni fyrir eins­leitni. Þannig eru nefni­lega sjö af átta efstu lög­fræð­ingar eða í lög­fræði­námi. Eina und­an­tekn­ingin er Guð­laugur Þór Þórð­ar­son, sem er stjórn­mála­fræð­ingur og mun leiða annað Reykja­vík­ur­kjör­dæm­ið.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir gagnrýndi stöðu kvenna innan flokksins í viðtali í fyrra. Nú ætlar hún í framboð fyrir annan flokk, Viðreisn.Í Suð­vest­ur­kjör­dæmi var Elínu Hir­st, sitj­andi þing­manni, ræki­lega hafnað og fjórum körlum raðað í efstu fjögur sætin á lista flokks­ins. En kvenna­leysið í efstu sætum á lista Sjálf­stæð­is­flokks­ins er ekki eina kyn­bundna áfallið sem flokk­ur­inn hefur orðið fyr­ir. hin þraut­reynda Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, sem var vara­for­maður flokks­ins og ráð­herra fyrir hann, hefur nefni­lega ákveðið að bjóða sig fram í kjör­dæm­inu fyrir Við­reisn. Það gerir henni án efa auð­veld­ara að marka sér nýja stöðu með nýjum flokki að engin kona situr í efstu sæt­unum í hennar gamla flokki. Af­staða Þor­gerðar Katrínar til stöðu kvenna innan Sjálf­stæð­is­flokks­ins, áður en hún yfir­gaf hann, á ekki að hafa far­ið fram hjá ­nein­um. Í við­tali við Frétta­blaðið í októ­ber í fyrra sagði hún:„Flokk­ur­inn, í ljósi sög­unn­ar, hefur alltaf látið sér nægja að hafa ein­hverja eina kon­u ein­hvers stað­ar­ ­sem ákveðna fjar­vist­ar­sönnun fyrir því að það sé bara allt í lag­i.“

Ein kona leiðir

Þá liggur fyrir að ein­ungis ein kona mun leiða lista Sjálf­stæð­is­manna í kosn­ing­unum 2016, vara­for­mað­ur­inn Ólöf Nor­dal sem mun sitja í fyrsta sæti í öðru hvor Reykja­vík­ur­kjör­dæm­inu. Í hinum kjör­dæm­unum fimm verða odd­vit­arnir Bjarni Bene­dikts­son (Suð­vest­ur­kjör­dæmi), Páll Magn­ús­son (Suð­ur­kjör­dæmi), Har­aldur Bene­dikts­son (Norð­vest­ur­kjör­dæmi) og Krist­ján Þór Júl­í­us­son (Norð­aust­ur­kjör­dæmi). Í kosn­ing­unum 2013 voru kon­urnar sem leiddu tvær: Hanna Birna Krist­jáns­dóttir sat í fyrsta sæti í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi Suður og Ragn­heiður Elín Árna­dóttir í Suð­ur­kjör­dæmi. Hanna Birna hefur þegar ákveðið að hætta í stjórn­málum og sömu sögu er að segja af Ragn­heiði Rík­harðs­dótt­ur, sem var í öðru sæti á fram­boðs­lista flokks­ins í Krag­anum 2013. 

Ragn­heiður Elín, sem setið hefur sem ráð­herra, galt afhroð í próf­kjöri flokks­ins í Suð­ur­kjör­dæmi um helg­ina. Hún sótt­ist eftir fyrsta sæt­inu að nýja en lenti í því fjórða, á eftir þremur körl­um. Í gær til­kynnti Ragn­heiður Elín svo að hún ætl­aði sér ekki að þiggja sætið og að hún muni stíga út úr stjórn­málum að loknum næstu kosn­ing­um.



Tveimur öðrum þing­konum Sjálf­stæð­is­flokks var hafnað í nýlegum próf­kjörum og karlar settir í þau sæti á listum sem geta mögu­lega skilað þing­sæt­um. Það eru  Val­gerður Gunn­ars­dóttir í Norð­aust­ur­kjör­dæmi og Unnur Brá Kon­ráðs­dóttir í Suð­ur­kjör­dæmi.

Þegar er byrjað að ræða mögu­legt hægri­s­innað kvenna­fram­boð í kjöl­far þeirrar nið­ur­stöðu sem opin­beruð var um helg­ina. Helga Dögg Björg­vins­dótt­ir, for­maður Lands­sam­bands sjálf­stæð­iskvenna, sagði slíkt fram­boð hugs­an­legt í við­tali við morg­un­út­varp Rásar 2 í morg­un. Elín Hirst tók undir með henni á sam­fé­lags­miðl­um.



Eldra fólk kýs Sjálf­stæð­is­flokk, yngra fólk síður

Þótt höfnun kvenna og gott gengi mið­aldra karla í próf­kjörum Sjálf­stæð­is­flokks­ins hafi komið mörgum í opna skjöldu þá kemur hún ekki að öllu leyti á óvart. Sam­kvæmt könn­un MMR á fylgi flokka frá því í fyrra, þar sem fylgið var greint eftir aldri, kyni og ýmsu öðru, kom í ljós að færri konur styðja Sjálf­stæð­is­flokk­inn en karl­ar. Á þeim tíma, þegar fylgi flokks­ins mæld­ist aðeins lægra en það mælist í dag, sögð­ust um fjórð­ungur karla kjósa Sjálf­stæð­is­flokk­inn en rúm­lega fimmt­ungur kvenna.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir náði góðum árangri í prófkjöri Sjálfstæðismanna í Reykjavík.Þá kom í ljós að þorri fylgis Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins kemur frá­ ­fólki yfir fimm­tugu. Þar sögð­ust um 60 pró­­sent ætla að kjósa flokk­inn. Hann er hins vegar í greini­legum vand­ræðum við að ná til ungs fólks því að fylgi Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins hjá fólki á aldr­inum 18-29 ára mælist mæld­ist ein­ungis 12,5 pró­­sent.

Fyrr­ver­andi von­ar­stjarna reynd­ist sann­spá

Margir innan flokks virð­ast hafa séð þá þróun sem varð í próf­kjörum helg­ar­innar fyr­ir. Einn þeirra er Ásdís Halla Braga­dótt­ir.

Hún var á sínum tíma mikil von­ar­stjarna í flokkn­um, var bæj­ar­stjóri í Garðabæ og oft­sinnis orðuð við for­ystu­hlut­verk á lands­vísu. Af því varð aldrei og fyrir ára­tug steig hún út úr póli­tík og ein­beitti sér að frama í við­skipt­um.

Ásdís Halla tjáði sig um stöðu flokks síns í stöðu­upp­færslu á Face­book um helg­ina. Þar sagði hún að nú yrði fróð­legt að sjá hvort nið­ur­stöður í próf­kjörum Sjálf­stæð­is­flokks­ins sem þá fóru fram yrðu í takti við þau sem er lok­ið, og þá sér­stak­lega með til­liti til árang­urs kvenna. „Spurn­ingin sem er efst í mínum huga er hvort að það verði stað­fest að flokk­ur­inn sé og verði alltaf bara ,einnar konu’ flokk­ur? Það eru flokkar sem velja til for­ystu eina reynda konu en inn á milli eru ungar og efni­legar konur til að ásýndin verði ekki eins karllæg. Um leið og efni­legu kon­urnar eru komnar með meiri reynslu og gera til­kall til frek­ari áhrifa eða emb­ætta er þeim ýtt til hliðar – og nýjar ungar konur valdar í þeirra stað. Ég geri alls ekki lítið úr efni­legu kon­unum – ég hef verið ein af þeim, bjart­sýn, kraft­mikil og kjörk­uð. Ég hef mikla trú á þeim, ég styð þær og vona inni­lega að þær nái sem mestum árangri – en ótt­ast að fáar þeirra verði lang­lífar innan flokks­ins ef ekki verður breyt­ing á menn­ing­unn­i.“



Hún rakti svo nið­ur­stöður í próf­kjörum Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík og Norð­vest­ur­kjör­dæmum, þar sem tvær ungar konur fengu braut­ar­gengi en reyndri stjórn­mála­konu var ýtt neðar á lista. Það hafi líka gerst í Norð­aust­ur­kjör­dæmi þar sem Val­gerður Gunn­ars­dóttir lenti í þriðja sæti, en karlar í tveimur sætum fyrir ofan hana, sem leiðir vænt­an­lega til þess að Val­gerður detti af þingi. Eina reynda þing­konan í þessum fjórum kjör­dæmum sem sé örugg með þing­sæti sé Ólöf Nor­dal. Hinar sem gætu kom­ist inn séu „ungar og efni­leg­ar“.

Ásdís Halla spáði því svo fyrir að Elín Hirst myndi ekki ná öruggu þing­sæti í próf­kjöri um helg­ina og lýsti yfir áhyggjum sínum af stöðu tveggja reyndra þing­kvenna, Ragn­heiðar Elínar og Unnar Brá, í Suð­ur­kjör­dæmi. „Hart er sótt að Ragn­heiði og svo virð­ist vera sem í genum flokks­ins brjót­ist um það óþol að varla sé hægt að vera með of margar reyndar konur í áhrifa­stöð­um. Miklu nær sé að velja til for­ystu karl, fjöl­miðla­mann, án reynslu af póli­tík, til að fækka hugs­an­legum kven­ráð­herr­um.

Hvað ger­ist á laug­ar­dag verður fróð­legt að sjá.

Fá Ragn­heiður og Unnur Brá þá glæsi­legu kosn­ingu sem þær eiga skil­ið? Eða er ósýni­lega höndin svo sterk að ,einnar konu’ lög­málið verður enn og aftur ofan á?“

Nið­ur­staðan varð sú síð­ar­nefnda.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fiskurinn úr sjónum skilar tæpum 20 milljörðum krónum meira
Frá byrjun október í fyrra og út september síðastliðinn jókst aflaverðmæti íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja um 15,4 prósent miðað við sama tímabil árið áður. Virði þess afla sem fluttur var til útlanda til verkunar jókst um 40 prósent.
Kjarninn 8. desember 2019
Jólahryllingssögur
Ingi Þór Tryggvason hefur skrifað bókaseríu um jólahrylling. Fyrsta sagan fjallar um strák sem horfir á Grýlu taka kærustu sýna og ákveður fara á eftir tröllinu og reyna bjarga stelpunni. Hann safnar fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 8. desember 2019
Þórarinn Hjaltason.
Endurskoðuð áhrif Borgarlínu á umferð
Kjarninn 8. desember 2019
Stefnir í áframhaldandi samdrátt fjórflokksins
Fylgi fjórflokksins, bakbeinsins í íslenskum stjórnmálum, hefur dregist hratt saman á skömmum tíma. Fylgið hefur minnkað umtalsvert í síðustu þremur kosningum og kannanir sýna að sú þróun virðist ekki á undanhaldi. Þvert á móti.
Kjarninn 8. desember 2019
Sjávarútvegsfyrirtæki áttu 709 milljarða um síðustu áramót
Frá hruni hefur hagur allra sjávarútvegsfyrirtækja landsins batnað um hátt í 500 milljarða króna. Eigið fé þeirra hefur tífaldast frá árinu 2010 og það jókst um 28,8 milljarða króna í fyrra. Veiðigjöld hafa hins vegar lækkað.
Kjarninn 8. desember 2019
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None