Mynd: Birgir Þór Harðarson

Það sem gerðist árið 2017: Staðfest að Wintris greiddi ekki skatta í samræmi við lög

Í úrskurði yfirskattanefndar var staðfest að aflandsfélag fyrrverandi forsætisráðherra greiddi ekki skatta í samræmi við lög og reglur á Íslandi. Þar var einnig staðfest að óskað var eftir því að skattframtöl Wintris yrðu leiðrétt mörg ár aftur í tímann. Ekki hefur verið greint frá því hversu mikið eigendur Wintris þurftu að greiða vegna hækkaðra skattgreiðslna.

Hvað gerðist?

Aflandfélagið Wintris varð eitt frægasta slíka félagið í heiminum vorið 2016 þegar upplýst var um það í umfjöllun um Panamaskjölin að það hefði verið í eigu þáverandi forsætisráðherra íslensku þjóðarinnar, Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, og eiginkonu hans, Önnu Sigurlaugar Pálsdóttur. Enn fremur var upplýst að félagið hefði verið kröfuhafi í bú föllnu bankanna og að inni í því væru geymdar eignir upp á á annan milljarð króna. Sigmundur Davíð hafði ekki upplýst um tilvist félagsins í hagsmunaskráningu og laug þegar hann var spurður um það í frægu viðtali sem fór eins og eldur í sinu um heiminn í apríl 2016. Afleiðingarnar urðu þær að fjölmennustu mótmæli Íslandssögunnar fór fram og Sigmundur Davíð neyddist til að segja af sér sem forsætisráðherra. Sigmundur Davíð og Anna Sigurlaug hafa alla tíð haldið því fram að allir skattar hafi verið greiddir af eignum Wintris.

Í september 2017 birtist úrskurður yfirskattanefndar í máli hjónanna opinberlega. Í honum kom fram að þann 13. maí 2016 skrif­aði umboðs­maður hjón­anna bréf til rík­is­skatt­stjóra. Þar óskaði hann eftir því að skatt­fram­töl hjón­anna fyrir árin 2011 til 2015 yrðu leið­rétt. Í bréf­inu sagði umboðs­mað­ur­inn orð­rétt að ekki væri „úti­lokað að rétt­ara hefði verið að haga skatt­skilum kærenda gjald­árið 2011 og síðar eftir efni 57. gr. a laga nr. 90/2003, sbr. 3. gr. laga nr. 46/2009, og reglu­gerðar nr. 1102/2013, um skatt­lagn­ingu vegna eign­ar­halds í lög­að­ilum á lág­skatta­svæðum (CFC-­regl­u­m). Væru skatt­stofnar kærenda gjald­árin 2011 til og með 2016 því leiddir fram í erind­inu í sam­ræmi við fram­an­greindar regl­ur.“

Þetta þýðir, til einföldunar, að endurskoðandi þeirra hjóna sendi bréf á skatt­yf­ir­valda þar sem hann til­kynnti þeim að hjónin hafi ekki gert upp í sam­ræmi við lög og regl­ur. Þetta þarf ekki að vera refsiverð háttsemi.

Þetta bréf í maí 2016 leiddi til þess að rík­is­skatt­stjóri ákvað að end­ur­á­kvarða auðlegðarskatt sem hjónin greiddu vegna áranna 2011 til 2014, að emb­ættið end­ur­mat hagnað vegna tekju­árs­ins 2010 og ákvað að hækka stofn til tekju­skatts og útsvars hjá eig­in­konu Sig­mundar Dav­íðs. Sam­hliða lækk­aði hann skatt­greiðslur á Sig­mund Davíð sjálf­an.

Öllu ofan­greindu una hjónin og gengust þar með við því að hafa ekki talið rétt fram um ára­bil. Vegna þessa hækk­uðu skatt­greiðslur þeirra um upp­hæð sem ekki hefur komið fram.

Í aðdrag­anda þess að þau til­kynntu rík­is­skatt­stjóra um það að þau hefðu ekki talið rétt fram þá létu hjónin gera árs­reikn­inga fyrir Wintris nokkur ár aftur í tím­ann. Þau ákváðu að hafa þessa árs­reikn­inga í íslenskum krónum. Þetta gerði þeim kleift að telja fram geng­is­tap vegna sveiflna á gengi íslensku krón­unn­ar, sem átti að nýt­ast sem upp­safnað tap gegn fram­tíðar skatt­greiðsl­um. Rík­is­skatt­stjóri taldi þetta ekki stand­ast lög og hafn­aði þessum breytta útreikn­ingi á geng­is­hagn­aði síð­ustu ára. Hann end­ur­á­kvarð­aði síðan á hjónin og þau greiddu þær við­bótar skatt­greiðsl­ur.

Auglýsing

Þau sættu sig hins vegar ekki við nið­ur­stöðu rík­is­skatt­stjóra varð­andi upp­gjörs­mynt Wintris. Þann lið kærðu þau til yfir­skatta­nefnd­ar sem komst að þeirri niðurstöðu 22. sept­em­ber síð­ast­lið­inn að hjónin hefðu mátt gera Wintris upp í íslenskum krón­um. Því hefðu þau ofgreitt skatta vegna þessa eina álagn­ing­ar­lið­ar.

Hvaða afleiðingar hafði það?

Sigmundur Davíð skrifaði grein í Fréttablaðið nokkrum dögum eftir að úrskurðurinn lá fyrir, þann 2. október, þar sem hann reifaði mál Wintris hjá ríkisskattstjóra að hluta.

Í greininni sagði hann m.a.: „Í ljósi umræðunnar ákváðum við þó, að eigin frumkvæði, að senda ríkisskattstjóra erindi þar sem mun ítarlegri grein var gerð fyrir umræddum eignum og tekjum af þeim en skattframtalsform gera ráð fyrir og gefa kost á. Ríkisskattstjóra var boðið að endurmeta þá aðferð sem lögð var til grundvallar skattlagningu.“

Sigmundur Davíð sagði að meðferð ríkisskattstjóra á málinu sýndi að engin skattaundanskot hafi átt sér stað þar sem ekkert álag sé ákvarðað á félagið eða eigendur þess. Sigmundur Davíð greinir þó frá því að skattstofn þeirra hjóna hafi verið hækkaður eftir meðferð ríkisskattstjóra en bendir á að þau hjónin, sem séu samsköttuð, hafi ofgreitt skatta í fyrra í samræmi við úrskurð ríkisskattstjóra. Í ljósi niðurstöðu yfirskattanefndar myndu þau fá þær ofgreiðslur til baka.

Sigmundur Davíð greindi ekki frá því hversu mikið hjónin þurftu að greiða í viðbótarskatt í kjölfar þess að skattstofn þeirra var hækkaður af ríkisskattstjóra í fyrra.

Fréttablaðið birti forsíðufrétt upp úr grein Sigmundar Davíðs og var í henni lagt út frá þeim skýringum sem hann setti fram, í stað þess að byggja umfjöllunina á úrskurði yfirskattanefndar, sem var þá þegar opinber á internetinu.

Kjarninn birti sama morgun fréttaskýringu um málið sem byggði á úrskurðinum. Hana má lesa hér.

Þar var m.a. dregið saman að fyrir lægi að for­sæt­is­ráð­herra­hjónin fyrr­ver­andi höfðu ekki ofgreitt skatta áður en að fjöl­miðlar opin­ber­uðu Wintrismálið í fyrra­vor. Það lægi heldur ekk­ert fyrir um hversu mikla við­bót­ar­greiðslur þau greiddu vegna viðbótarauðlegðarskatts, end­ur­mati á hagn­aði tekju­árs­ins 2010 og hækk­unar á skatt­stofni til tekju­skatts og útsvars.

Eina sem lægi fyrir væri að hjónin ofgreiddu skatta af breyttum útreikn­ingi á geng­is­hagn­aði eftir nið­ur­stöðu rík­is­skatt­stjóra í des­em­ber síð­ast­liðn­um.

Sig­mundur Davíð brást sjálfur við þeirri fréttaskýringu í stöðu­upp­færslu á Facebook í  Þar beinir hann aug­ljós­lega orðum sínum til m.a. Kjarn­ans. Þar segir hann ýmsa ekki láta sig stað­reyndir máls­ins varða og bætir við orð­rétt: „Þegar allt liggur nú fyrir með form­legum hætti eru þeir hinir sömu lang­leitir mjög, skilja ekki neitt í neinu en reyna að klippa setn­ingar sundur og sam­an, snúa út úr og spinna.

Og tví­skinn­ung­ur­inn er aldrei langt und­an. Fremstir fara þeir sem öðrum fremur töl­uðu máli vog­un­ar­sjóða og menn eins og þeir sem skrif­uðu um mig grein undir fyr­ir­sögn­inni „Óvinur númer 1“ fyrir að tala fyrir skulda­leið­rétt­ingu. Já, og eru jafn­vel fjár­magn­aðir af þeim sem staðnir hafa verið að því að geyma eignir sínar í raun­veru­legum skatta­skjól­u­m.“

Daginn eftir fór Sigmundur Davíð í viðtal við Morgunblaðið og sagðist vera að íhuga málsókn gegn þrem­ur ís­lensk­um fjöl­miðlum vegna um­fjöll­un­ar um fjár­mál hans og eig­in­konu hans í svo­nefndu Wintris-máli. Hann hefði yrir nokkru falið lög­fræðing­um að kanna grund­völl slíkr­ar mál­sókn­ar. Sigmundur Davíð nefndi miðlanna ekki á nafn en augljóst var að hann átti við Kjarnann, Stundina og RÚV.

Sigmundur Davíð sagði að málsóknin yrði að bíða fram yfir kosningar þótt undirbúningsvinnan væri hafin „Því það eru tak­mörk fyr­ir því hvað maður get­ur lengi setið und­ir hrein­um ósann­ind­um.“ Hann nefndi engin sértæk dæmi um ósannindi sem hefðu verið borin á hann.

Sigmundur Davíð fór aldrei í mál. Hann stofnaði hins vegar stjórnmálaflokkinn Miðflokkinn og náði besta árangri sem nýtt framboð hefur nokkru sinni náð í þingkosningunum þegar hann krækti í 10,9 prósent atkvæða og fékk sjö þingmenn kjörna.

Efnisflokkar:
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar