Leggja til að heimilt verði að setja einstaklinga í atvinnurekstrarbann

Starfshópur sem skoðað hefur undirboð og brotastarfsemi á íslensku vinnumarkaði segir að brýnasta verkefnið sé að taka á kennitöluflakki. Hópurinn leggur því til að í ákveðnum til­vikum verði unnt að setja ein­stak­linga í atvinnu­rekstr­ar­bann.

Viðskipti
Auglýsing

Sam­starfs­hóp­ur, sem skip­aður var Ás­mundi Ein­ari Daða­syni, félags- og barna­mála­ráð­herra, hefur skilað af sér skýrslu með til­lögum um hvernig megi sporna gegn félags­leg­um und­ir­boðum og brota­starf­semi á ís­lenskum vinnu­mark­aði. Að mati hóps­ins er brýn­asta verk­efnið að taka mark­visst á kenni­tölu­flakki. 

Hóp­ur­inn leggur til að rík­is­skatt­stjóra fái heim­ildir til þess að svipta þá ein­stak­linga sem telj­ast van­hæfir, vegna óverj­andi við­skipta­hátta og rök­studds grunar um refsi­verði hátt­semi í tengslum við at­vinnu­rekst­ur, tíma­bundið heim­ild sinni til að taka þátt stjórn félags. Auk þess telur hóp­ur­inn það mik­il­vægt að komið verði upp föstum sam­ráðs­hópi stjórn­valda og aðila vinnu­mark­að­ar­ins sem beri ábyrgð á sam­eig­in­legri stefnu­mótun um aðgerðir gegn brota­starf­semi á vinnu­mark­aði.

Engin stofnun safnar tölu­legum upp­lýs­ingum um kenni­tölu­flakk

 ­Kenni­tölu­flakk er ein birt­ing­ar­mynd skatt­und­an­skota og birt­ist einna helst í mis­notkun á félaga­formum sem byggja á tak­mark­aðri ábyrgð hlut­hafa. Kenni­tölu­flakk felst meðal ann­ars í stofnun fyr­ir­tækis í sama atvinnu­rekstri og það félag sem hefur verið úrskurðað gjald­þrota til að losa und­ir­liggj­andi rekstur undan fjár­hags­legum skuld­bind­ingum en halda eign­um. 

Í dag safnar engin stofnun á Íslandi tölu­legum upp­lýs­ing­um um eign­­ar­hald á félögum og hverjir standa þar að baki. Þór­­dís Kol­brún R. Gylfa­dótt­ir, ferða­­mála-, iðn­­aðar og nýsköp­un­­ar­ráð­herra, sagði í svari við fyr­ir­spurn þing­manns fyrr í mán­uð­inum að á meðan slíkar upp­­lýs­ingar liggi ekki fyrir sé erfitt að meta umfang kenn­i­­tölu­flakks hér á landi. 

Auglýsing


Ótrú­legt sinnu­leysi stjórn­valda gagn­vart brota­starf­semi á vinnu­mark­aði

Sam­starfs­hóp­ur­inn leggur því til að rík­is­skatt­stjóri fái heim­ild til að setja for­svars­menn fyr­ir­tækja í tíma­bundið bann við þátt­töku í stjórnun félaga, með tak­mark­aða ábyrgð við til­teknar aðstæð­ur. Í skýrsl­unni segir jafn­framt að lyk­il­at­riðið sé að komið sé á svipt­ingu rétt­inda með skjót­virkum hætti, að slík mál verði ekki með­höndluð með sama hætti og saka­mál. For­ráða­mönnum rekstrar sem sætir til­mælum eða stöðvun ætti ekki að vera heim­ilt að færa rekst­ur­inn yfir á aðra kenni­tölu á meðan á því stendur og halda þar áfram rekstri. 

Halldór Grönvold, aðstoðarframkvæmdastjóri ASÍ.

„Það hefur verið alveg ótrú­leg þol­in­mæði stjórn­valda og sinnu­leysi gagn­vart þessum hlut­um. Að mörgu leyti hafa aðilar skellt skolla­eyrum við því sem við höfum verið að segja  og upp­lýsa. Sér­stak­lega varð­andi kenni­tölu­flakk­ið. Þar sem við erum að tala um að rík­is­sjóður verður af millj­arða­tugum á hverju ári vegna þess að aðilar eru ein­fald­lega að nota hluta­fé­lög og einka­hluta­fé­lög til þess að ræna pen­ingum af sam­fé­lag­in­u,” sagði Hall­dór Grön­vold aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Alþýðu­sam­bands Íslands í við­tali við Morg­un­út­varpið í vik­unni, en hann var hluti af sam­starfs­hópn­um.

Rík­is­sjóður fari á mis við millj­arða vegna skatt­und­an­skota á ári hverju

Á end­anum ber almenn­ingur nefni­lega tjónið af völdum kenni­tölu­flakks, hvort sem það er í formi hærri skatta, minni opin­berrar þjón­ustu eða með öðrum hætt­i. ­Upp­lýs­ingar liggja ekki fyrir hversu miklum skatt­tekjum rík­is­sjóður hefur orðið af vegna kenni­tölu­flakks eða hvert árlegt tap rík­is­sjóðs­ins sé vegna þess. Hins vegar segir í umfjöllun Tíund­ar, frá jan­úar 2016, að áætl­­að sé að rík­­­is­­­sjóður fari á mis við 80 millj­­­arða króna vegna skatt­und­an­­­skota á ári hverju og að kenn­i­­­tölu­flakk sé hluti vand­ans.

Mynd: Bára Huld Beck

Greint hefur verið frá því að atvinn­u­­vega- og nýsköp­un­­ar­ráðu­­neyt­ið, fjár­­­mála- og efna­hags­ráðu­­neytið og dóms­­mála­ráðu­­neytið stefna að því að leggja fram frum­varp um kenn­i­­tölu­flakk á Alþingi síðar í þessum mán­uði. Frum­varpið er afrakstur ráðu­­neyt­anna eftir að hafa und­an­farin mis­s­eri haft til skoð­unar til­­lögur Sam­­taka atvinn­u­lífs­ins og Alþýð­u­­sam­­bands Íslands um leiðir til að sporna við kenn­i­­tölu­flakki í atvinn­u­­rekstri. 

Vilja að beitt verði þving­unar­úr­ræðum á þau ­fyr­ir­tæki ­sem ítrekað brjóta kjara­lög

Í skýrslu starfs­hóps­ins eru fleiri til­lögur reif­að­ar­ til að sporna gegn brota­starf­semi á vinnu­mark­aði. Hóp­ur­inn segir að til þess að fyr­ir­byggja alvar­leg og ítrekuð brot gegn starfs­mönnum þurfi að útvíkka refsi­á­byrgð lög­að­ila og fyr­ir­svars­manna. ­Stjórn­völdum væri þá veittar laga­heim­ildir til að beita þving­unar­úr­ræðum og stjórn­valds­sektum gegn aðilum sem brjóta kjara­lög ítrek­að. Hóp­ur­inn lagði meðal ann­ars að stofnuð yrði eins­konar sér­sveit, ­skipuð fólki frá lög­regl­unni, Rík­is­skatt­stjóra, Vinnu­eft­ir­lit­inu og Vinnu­mála­stofn­un, sem hefur það eina mark­mið að hafa eft­ir­lit með vinnu­mark­aðnum og grípa inn í. Slík sveit er meðal ann­ars starf­rækt í Nor­eg­i. 

Menn við vinnu Mynd: Birgir Þór

Enn fremur leggur hóp­ur­inn mikla áherslu á að bætt verði veru­lega upp­lýs­inga­gjöf til erlendra starfs­manna, þar á meðal með stofnun ráð­gjaf­ar­stofu og auk­inni upp­lýs­inga­gjöf á vef. Einnig verði skipu­lögð upp­lýs­inga­gjöf til atvinnu­rek­enda um starfs­kjör. Hóp­ur­inn lagði auk þess áherslu á að stjórn­völd beiti sér fyr­ir­ því að koma í veg fyrir brota­starf­semi á vinnu­mark­aði undir for­merkjum starfs­náms eða sjálf­boða­liða­starf­semi og mark­aður skýr rammi um hvað skuli heim­ilað undir þeim ­for­merkj­um.

Í skýrsl­unni fjallar hóp­ur­inn einnig um að end­ur­skoða þurfi skil­grein­ingu á mansali, að sett verði í lög­ ­bann við nauð­ung­ar­vinnu og refsi­á­kvæði til að tryggja skil­virka fram­kvæmd. Auk þess verði tryggð verði við­eig­andi aðstoð og vernd fyrir fórn­ar­lömb vinnumansals og nauð­ung­ar­vinn­u. 

Fastur sam­ráðs­hópur stjórn­valda og aðila vinnu­mark­aðs­ins

Hóp­ur­inn leggur jafn­framt til að komið verði á form­legu sam­starfi rík­is­stjórn­ar, stjórn­valda og aðila vinnu­mark­að­ar­ins um ­stefnu­mótun og upp­lýs­inga­skipti um brota­starf­semi á vinnu­mark­aði, sam­ráðs­hópi sem hafi það hlut­verk að hafa yfir­sýn yfir svið­ið, móta stefnu og vera rík­is­stjórn til ráð­gjaf­ar. Í sam­ráðs­hópi skuli ­sitja full­trúar for­sæt­is-, dóms­mála-, fjár­mála-, ­fé­lags­mála- og atvinnu­vega­ráðu­neyt­anna, ákæru­valds, heild­ar­sam­taka stétt­ar­fé­laga Alþýðu­sam­bands Íslands­, ­Banda­lags háskóla­manna, BSRB, o.s.frv. Sam­taka atvinnu­lífs­ins, stærstu sveit­ar­fé­laga og Sam­bands ­ís­lenskra sveit­ar­fé­laga og hugs­an­lega fleiri aðila. 

„Sam­ráðs­hóp­ur­inn skal móta til­lögur til rík­is­stjórnar um á­herslur og aðgerðir og komi þær til end­ur­skoð­unar á minnst tveggja ára fresti og sé jafn­framt til 11 ­eft­ir­lits og stefnu­mót­unar gagn­vart þeim stjórn­völdum sem sinna mála­flokkn­um. Eðli­legt er að þetta ­sam­starf verði undir for­ystu for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins.“ segir í skýrsl­unni.

Fór með afsagnarbréf í vasanum á alla fundi í Hvíta húsinu
Birting á 448 síðna skýrslu saksóknarans Rupert Mueller er mál málanna í bandarískum fjölmiðlum í dag. Ekki er um neitt annað talað í sjónvarpsfréttum. Er þetta góð eða slæm skýrsla fyrir Bandaríkjaforseta?
Kjarninn 19. apríl 2019
Ísland með langminnst fjölmiðlafrelsi á Norðurlöndunum
Ísland fellur enn á árlegum lista yfir vísitölu fjölmiðlafrelsis. Súrnun í samskiptum stjórnmálamanna og fjölmiðla nefnd sem ástæða. Hin Norðurlöndin eru öll á meðal þeirra fimm landa sem njóta mest fjölmiðlafrelsis.
Kjarninn 18. apríl 2019
Haukur Arnþórsson
Umferðin eykst með sjálfkeyrandi bílum
Kjarninn 18. apríl 2019
Rannsókn Mueller snérist að uppistöðu um hvort að Rússar hefðu beitt sér í forsetakosningunum 2016, sem Donald Trump vann.
Mueller fann tíu dæmi um mögulega hindrun á framgang réttvísinnar
Skýrsla Roberts Mueller verður afhend þingmönnum í Bandaríkjunum í dag. Á blaðamannafundi sagði dómsmálaráðherrann að Trump hefði tengst tíu atvikum sem mögulega hindruðu framgang réttvísinnar, en hann teldi sjálfur að fælu ekki í sér glæpi.
Kjarninn 18. apríl 2019
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lífskjarasamningarnir: Rykið sest
Kjarninn 18. apríl 2019
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar – Galdrahöfundur tveggja tungumála
Kjarninn 18. apríl 2019
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forsetinn sem varð til í beinni útsendingu á RÚV og þjóðin elskar
Á meðan að traust hríðfellur gagnvart Alþingi og borgarstjórn, og mælist undir 20 prósent, er einn þjóðkjörinn fulltrúi sem flestir landsmenn eru ánægðir með. Það er forseti landsins sem nýtur trausts 83 prósent landsmanna.
Kjarninn 18. apríl 2019
Meira eftir höfundinnBirna Stefánsdóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar