Þú ert nasistasvín

Rasmus Paludan, umdeildasti stjórnmálamaður Danmerkur, á yfir höfði sér málaferli vegna ummæla um fyrrverandi ráðherra í dönsku ríkisstjórninni. Nasistasvín var orðið sem hann notaði.

Rasmus Paludan, stofnandi Stram Kurs
Rasmus Paludan, stofnandi Stram Kurs
Auglýsing

Rasmus Palu­dan er vafa­lítið umdeild­asti stjórn­mála­maður Dan­merk­ur. Og ekki að á­stæðu­lausu. Hann hefur marg­sinnis hlotið dóm, einkum fyrir ummæli sem hann hefur látið sér um munn fara. Danskir fjöl­miðlar kalla hann hægri öfga­mann, ras­ista, hat­urstrú­boða og nas­ista. Hann er 37 ára, lög­fræð­ingur að mennt og hefur um ára­bil haft afskipti af stjórn­mál­um.

Sem ungur maður tók Rasmus Palu­dan þátt í starfi nokk­urra stjórn­mála­flokka en fest­i hvergi ræt­ur. Árið 2017 stofn­aði hann stjórn­mála­flokk­inn Stram Kurs, Stranga ­Stefnu. Helsta bar­áttu­mál flokks­ins hefur frá byrjun verið bar­átta gegn múslímum í Dan­mörku. Öllum sem játa trú múslíma vill flokk­ur­inn gera útlæga úr D­an­mörku, og helst af öllu afmá múslíma af yfir­borði jarðar hvar sem er í heim­in­um. Flokk­ur­inn vill líka að öllu fólki sem ekki er af vest­rænum upp­runa verði bannað að koma til Danmerkur.

Auglýsing

Í kosn­inga­bar­átt­unni fyrir þing­kosn­ing­arnar fyrr í þessum mán­uði (5.júní) fór Rasmus Palu­dan, sem er allt í öllu hjá Stram Kurs, mik­inn og var nær dag­lega um hann fjallað í dönskum fjöl­miðl­um. Sumir þeirra sögðu Rasmus Palu­dan eins­kon­ar blöndu af Mog­ens Glistrup og Don­ald Trump. Sam­komur, sem flokk­ur­inn stóð fyr­ir­, voru iðu­lega haldnar á götum og torg­um, ekki síst á svæðum þar sem fólk af er­lendu bergi brotið býr. Þar lét for­mað­ur­inn móðan mása, hædd­ist að Kór­an­in­um, ­sem hann kall­aði Stóru skækju­bók­ina (Den store luder­bog) og hvatti við­stadda til að míga á þetta helsta trú­ar­rit múslíma. Sjálfur hélt Rasmus Palu­dan iðu­lega á Kór­an­inum á fundum sín­um, hrækti á hann og kveikti svo í. Sömu­leið­is hædd­ist hann að fólki af afrískum upp­runa, burt­séð frá trú­ar­brögð­um, sagði það litlum gáfum gætt. Hvíti mað­ur­inn hefði haft vit á að fara frá Afr­íku en heimsk­in­gj­arn­ir, þeir þeldökku, setið eft­ir. Allt vakti þetta mikla athygli og rataði í fjöl­miðl­ana. Á þessum sam­kundum voru stuðn­ings­menn oft fámenn­ari en ­mót­mæl­end­urn­ir. Lög­reglan hafði því í nógu að snú­ast til að gæta örygg­is­ ­flokks­for­manns­ins, meira um það síðar í þessum pistli.

Kall­aði Mimi Jak­ob­sen nas­isa­svín

Mimi Jakobsen, fyrrverandi ráðherra og þingmaður Centrum – Demokraterne. Mynd: EPAÞeg­ar Stram Kurs flokk­ur­inn var stofn­aður árið 2017 lýsti Rasmus Palu­dan því yfir að ­stefnt yrði að fram­boði næst þegar kosið yrði til þings. Til að geta boðið fram þarf að skila 20 þús­und með­mæl­endum og það tókst flokkn­um. Dönskum fjöl­miðl­u­m ber að gæta jafn­ræð­is, geta til dæmis ekki snið­gengið full­trúa til­tek­inna ­flokka sem bjóða fram. Rasmus Palu­dan tók þátt í ótal umræðu­þáttum í útvarpi og ­sjón­varpi og spar­aði þar ekki stóru orð­in. 9. maí kom hann ásamt fleirum fram í þætt­inum Aftens­howet á aðal­rás danska sjón­varps­ins, DR1. Meðal gesta þar var Mimi Jak­ob­sen, fyrr­ver­andi ráð­herra og þing­maður Centrum – Demokra­ter­ne, Mið – demókrata. Hún sat á þingi á árunum 1977 – 2001, þar af rúm­lega tíu ár sem ráð­herra, en hefur nú hætt afskiptum af stjórn­mál­um. Í áður­nefndum þætti tók­u­st þau, hún og Rasmus Palu­dan, harka­lega á. Hann sagði að Mimi Jak­ob­sen minnti sig ­mest á Adolf Hitler, og bætti svo um betur og kall­aði hana nas­ista­svín. Ekki einu sinni heldur tvisvar.

Ætlar að höfða mál

Mim­i Jak­ob­sen lýsti því síðar yfir að hún sætti sig ekki við að vera köll­uð nas­ista­svín og hún myndi kæra þessi ummæli til lög­regl­unn­ar. Ummæli af þessu tagi er hins­vegar ekki hægt að kæra til lög­reglu og þess vegna hyggst Mimi Jak­ob­sen höfða einka­mál gegn Rasmus Palu­d­an. Sú máls­höfðun er nú í und­ir­bún­ingi. Eng­inn full­trúi Stram Kur­s ­náði kjöri í kosn­ing­unum 5. Júní sl, til þess hefði flokk­ur­inn þurft að fá 2% ­at­kvæða en fékk 1.8% (63.537 atkvæð­i). Danskar reglur um stuðn­ing við ­stjórn­mála­flokka gera ráð fyrir árlegum fjár­styrk sem reikn­aður er út miðað við ­fylgi flokks í nýliðnum kosn­ingum fram til næstu kosn­inga. Burt­séð frá því hvort við­kom­andi flokkur náði full­trúum á þing eða ekki. Stram kurs fær, ­sam­kvæmt þessum reglum árlegt fram­lag úr rík­is­sjóði, fram­lagið nemur 2.1 milljón danskra króna ( 40 millj­ónum íslenskum). Rasmus Palu­dan hefur í við­tölum lýst yfir að þótt flokknum hafi ekki tek­ist að ná full­trúum á þing í þess­ari atrennu haldi flokks­starfið áfram og það komi dagur eftir þenn­an, eins og hann orðar það.

Kostn­að­ar­söm örygg­is­gæsla

Lög­um ­sam­kvæmt er það hlut­verk dönsku lög­regl­unnar að gæta öryggis stjórn­mála­manna. Sú örygg­is­gæsla bygg­ist á sér­stöku mati og í til­viki Rasmus Palu­dan hef­ur þörfin fyrir slíka gæslu verið rík. Og kostar sitt. Það sem af er þessu ári hefur kostn­aður lög­reglu vegna þessa eina stjórn­mála­manns numið vel á ann­að hund­rað millj­óna danskra króna( vel á þriðja millj­arð íslenskra). Þetta er ­miklu meiri kostn­aður en vegna ann­arra stjórn­mála­manna, en það er mat lög­regl­unnar að sér­stök ástæða sé til að hafa umfangs­mikla gæslu þegar þessi ­um­deildi stjórn­mála­maður á í hlut. Margir hafa undr­ast að manni með jafn­ af­drátt­ar­lausar og umdeildar skoð­anir hafi tek­ist að safna nægum fjölda ­með­mæl­enda til að geta boðið fram. Það hefur vakið umræður um lög­in, bæð­i varð­andi fjölda með­mæl­enda og enn­fremur þrösk­uld­inn svo­nefnda.

Lögin

Eins og ­nefnt var fyrr í þessum pistli þarf flokkur sem hyggst bjóða fram í þing­kosn­ing­um í Dan­mörku að hafa að minnsta kosti 20 þús­und með­mæl­end­ur. Sú regla hefur leng­i verið óbreytt. Í umfjöllun dag­blaðs­ins Berl­ingske um þetta mál lýstu nokkrir ­gam­al­grónir stjórn­mála­menn ( sem ekki eru lengur í eld­lín­unni) þeirri skoð­un sinni að rétt­ast væri að hækka tölu með­mæl­enda upp í 40 þús­und. Með því yrð­i komið í veg fyrir að flokkar í fram­boði yrðu allt of margir sem hefði í för með­ ­sér að þús­undir atkvæða féllu dauð (stemmespild). Margir eru hins­veg­ar and­snúnir þess­ari hug­mynd, segja að þá yrði hug­sjóna­fólki gert erf­ið­ara um vik að reyna að hafa áhrif á stjórn lands­mál­anna. Skoð­anir eru líka skiptar um hvort rétt sé að hækka þrösk­uld­inn svo­nefnda. Í dag eru regl­urnar þannig að til­ að ,,sleppa inn“ þarf 2% greiddra atkvæða. Flokkur sem rétt skríður yfir­ ­þrösk­uld­inn fær fjóra þing­menn. Það er í sam­an­burði við margar aðrar þjóð­ir fremur lágur þrösk­uld­ur. And­stæð­ingar hærri þrösk­uldar segja að það að ­þrösk­uld­ur­inn skuli ekki vera hærri tryggi meiri fjöl­breytni á þingi. Í D­an­mörku er löng hefð fyrir margra flokka stjórn­um, og minni­hluta­stjórn­um, og þar hafa fámennir þing­flokkar oft skipt miklu máli.

Þessa dag­ana standa stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræður yfir í Dan­mörku. Þótt stjórn­mála­menn hafi talað oft og lengi um breyt­ingar á kosn­inga­fyr­ir­komu­lag­inu er það ekki efst í huga þeirra núna.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meryl Streep er ein af aðalleikurum myndarinnar.
Mossack Fonseca kærir Netflix
Mossack Fonseca, lögmannsstofan alræmda, hefur kært Netflix vegna kvikmyndar streymisveitunnar um Panamaskjölin.
Kjarninn 17. október 2019
Fimmtungur Íslendinga býr við leka- og rakavandamál
Hlutfall þeirra sem telja sig búa við leka- og/eða rakavandamál hér á landi er þrefalt hærra hér en í Noregi.
Kjarninn 17. október 2019
Boris Johnson, forsætisráðherra Breta.
Nýr Brexit-samningur samþykktur
Boris Johnson, forsætisráðherra Bretlands, og Jean-Clau­de Juncker, for­seti fram­kvæmda­stjórn­ar Evrópusambandsins, tilkynntu í morgun að nýr útgöngusamningur milli Bretlands og Evrópusambandsins væri í höfn.
Kjarninn 17. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Ríkið sem vildi ekki sjá peningaþvættið heima hjá sér
Kjarninn 17. október 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Sex í sveit
Kjarninn 17. október 2019
Lögmenn bera mun meira traust til dómstóla
Lögmenn og ákærendur bera mun meira traust til dómstóla heldur en almenningur. Yfir 80 prósent lögmanna og ákærenda voru sammála því að dómarar og starfsmenn dómstóla ynnu störf sín af heilindum, virðingu og heiðarleika.
Kjarninn 17. október 2019
Heiða Sigurjónsdóttir
Alþjóðadagur málþroskaröskunar 18. október 2019
Leslistinn 17. október 2019
Segir Bandaríkin og Bretland vilja Ísland á lista yfir ósamvinnuþýð ríki
Það mun skýrast í lok viku hvort Íslandi muni takast að forðast það að lenda á lista með ríkjum með vafasamt stjórnarfar vegna lélegra varna landsins gegn peningaþvætti. Nánast ekkert var í lagi hérlendis í þeim vörnum áratugum saman.
Kjarninn 17. október 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar