Það kraumar í Venstre pottinum

Það ríkir ekki sátt og samlyndi innan þingflokks Venstre í Danmörku. Áhrifamaður í þingflokknum krefst afsagnar varaformanns flokksins og flokksformaðurinn Lars Løkke Rasmussen mætir andbyr. Á formanninum er hinsvegar ekkert fararsnið.

Lars Løkke Rasmussen
Auglýsing

Mörgum sem fylgj­ast með dönskum stjórn­málum er í fersku minni „bylt­ing­ar­til­raun­in“ á flokks­þingi Ven­stre árið 2014. Aðal­per­sónur þeirrar orustu voru þeir Lars Løkke Rasmus­sen og Krist­ian Jen­sen, sem þá eins og nú gegna for­mennsku og vara­for­mennsku í flokkn­um.

Ven­stre var á þessum tíma í stjórn­ar­and­stöðu, stjórn Helle Thorn­ing-Schmidt for­manns flokks Jafn­að­ar­manna tók við stjórn­ar­taumunum eftir kosn­ingar árið 2011. Ven­stre hafði þá setið óslitið í stjórn frá árinu 2001, síð­ustu tvö árin undir stjórn Lars Løkke Rasmus­sen.

Auglýsing
„Byltingartilraunin“ átti sér langan aðdrag­anda. Haustið 2013 var Lars Løkke dögum saman helsta umfjöll­un­ar­efni danskra fjöl­miðla. Ástæðan var að sam­tök sem styðja við efna­hags­upp­bygg­ingu í fátækum lönd­um, og Lars Løkke var í for­mennsku fyr­ir, höfðu borgað flug­miða og hót­elgist­ingu fyrir dóttur hans sem hafði ferð­ast með föður sín­um. Í tengslum við þetta mál hélt Lars Løkke lengsta frétta­manna­fund í sögu Dan­merk­ur. Fund­ur­inn, sem var sendur beint í sjón­varpi og útvarpi, stóð í þrjár og hálfa klukku­stund en frétta­menn og aðrir sem fylgd­ust með voru litlu nær.

Nær­buxna­mál­ið 

Skömmu eftir áður­nefndan frétta­manna­fund kom upp mál sem mikið var fjallað um í dönskum fjöl­miðlum og  sumir köll­uðu „nær­buxna­mál­ið“. Þá varð upp­víst að Ven­stre (sem þrátt fyrir nafnið er hægri miðju­flokk­ur) hefði borgað „allt frá hatti oní skó“, þar á meðal nær­buxur fyrir for­mann­inn. Dag­blöðin gerðu stólpa­grín að þessu máli og sögðu að oft liti Lars Løkke frekar út fyrir að hafa fengið lánuð jakka­föt af afa sínum en vera í splunku­nýju jakka­setti úr dýr­ustu verslun lands­ins.  Í kjöl­far þess­ara mála dvín­uðu vin­sældir Lars Løkke og hann, sem hafði verið vin­sæl­asti stjórn­mála­maður Dan­merk­ur, var skyndi­lega orð­inn sá óvin­sælasti, og það stytt­ist í kosn­ing­ar.

Bylt­ing­ar­til­raunin í Óðins­véum 

3. júní 2014 hélt mið­stjórn Ven­stre fund í Ráð­stefnu­höll­inni í Óðins­vé­um. And­stæð­ingar Lars Løkke hugð­ust nota þetta tæki­færi og velta honum úr sessi og gera vara­for­mann­inn Krist­ian Jen­sen að for­manni. Lars Løkke sagði síðar frá því að hann hafi verið þess full­viss að for­mann­s­tíð sinni lyki á þessum fundi. Litlir kær­leikar voru með honum og Krist­ian Jen­sen vara­for­manni og Lars Løkke mátti ekki til þess hugsa að sjá hann í for­manns­stóln­um. Ef til kæmi ætl­aði Lars Løkke að tefla fram Søren Gade fyrr­ver­andi varn­ar­mála­ráð­herra, hann hafði látið af þing­mennsku árið 2010. 

Auglýsing
Áður en að for­manns­kosn­ingu kom var gert hlé og þeir Krist­ian Jen­sen og Lars Løkke, ásamt Lars Krar­up, áhrifa­manni í flokknum rædd­ust við drjúga stund í kjall­ara­her­bergi í Ráð­stefnu­höll­inni. Eng­inn, utan þeirra þriggja veit hvað þar fór fram, en að loknum kjall­ara­fund­inum lýsti Krist­ian Jen­sen yfir stuðn­ingi við Lars Løkke til áfram­hald­andi for­mennsku. Þetta kom mörgum á óvart og Ekstra Blaðið sagði að Krist­ian Jen­sen hefði verið með lyga­merki á putt­un­um. Þannig lauk bylt­ing­ar­til­raun­inni, Krist­ian Jen­sen var áfram vara­for­mað­ur.

Løkk­es­stjórnin 2015 - 2019

Eftir þing­kosn­ing­arnar 2015 tók minni­hluta­stjórn Ven­stre við völdum og sat út kjör­tíma­bil­ið. Lars Løkke varð for­sæt­is­ráð­herra og Krist­ian Jen­sen fyrst utan­rík­is­ráð­herra og síðar fjár­mála­ráð­herra. Í upp­hafi var Ven­stre einn í stjórn­inni, en síðar gengu tveir minni flokkar til liðs við stjórn­ina, sem þó var áfram minni­hluta­stjórn. Á þessum árum var mik­ill upp­gangur í dönsku efna­hags­lífi en stjórnin var með „aft­ur­sæt­is­bíl­stjóra“ sem miklu réð­i. 

Þetta var Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn, sem eftir kosn­ing­arnar 2015 varð næst fjöl­menn­astur á þingi, stærri en Ven­stre, en vildi ekki eiga aðild að rík­is­stjórn. Í kosn­ing­unum 2019 galt Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn afhroð og þótt Ven­stre héldi fylgi sínu, og bætti raunar lít­il­lega við sig, féll rík­is­stjórn­in. Í aðdrag­anda kosn­ing­anna sagði Lars Løkke eitt­hvað á þá leið að kannski væri kom­inn tími til að hugsa dönsk stjórn­mál uppá nýtt. Til dæmis hvort hægt væri að mynda stjórn yfir miðj­una, eins og hann komst að orði. Hann gæti vel hugsað sér að kanna þann mögu­leika hvort Ven­stre og Jafn­að­ar­menn gætu staðið saman að rík­is­stjórn. Þetta vakti tak­mark­aða hrifn­ingu margra flokks­manna Ven­stre og Mette Frederik­sen leið­togi Jafn­að­ar­manna og núver­andi for­sæt­is­ráð­herra vís­aði slíkum hug­myndum á bug. 

Ólgan innan Ven­stre

Eftir kosn­ing­arnar sl. vor (2019) fannst ýmsum innan Ven­stre nauð­syn­legt að líta í eigin barm, meta stöðu og fram­tíð­ar­stefnu flokks­ins. Þegar upp­víst varð að flokks­for­mað­ur­inn Lars Løkke hefði gefið í skyn að hann gæti ef til vill hugsað sér starf hjá Evr­ópu­sam­band­inu mátu sumir flokks­menn það svo að kannski væri hans for­manns­tími brátt lið­inn. Þótt ekk­ert yrði úr þessum Evr­ópu­draumi Lars Løkke, eins og sumir danskir fjöl­miðlar komust að orði, varð þetta til þess að raddir um breyt­ingar urðu nú hávær­ari.

Síð­ast­lið­inn mánu­dag (5. ágúst) fór fram þing­flokks­fundur hjá Ven­stre. Fund­ar­efnið var kosn­ing í stjórn þing­flokks­ins. Lars Løkke lagði mikla áherslu á að Inger Støjberg fyrr­ver­andi ráð­herra inn­flytj­enda­mála fengi sæti í stjórn­inni, en henni var hafnað í kosn­ingu sem fram fór á fund­in­um. Þessi nið­ur­staða og ýmis­legt fleira varð til þess að opin­bera þann klofn­ing sem upp er kom­inn í flokkn­um. Ekki varð við­tal dag­blaðs­ins Berl­ingske við vara­for­mann­inn Krist­ian Jen­sen, tveim dögum eftir þing­flokks­fund­inn, til að bæta úr skák. Þar vís­aði hann hug­myndum flokks­for­manns­ins um hugs­an­lega stjórn með Jafn­að­ar­mönnum á bug og sagði þessa yfir­lýs­ingu hafa komið sér á óvart. Í við­tal­inu, sem vakti mikla athygli, sagði Krist­ian Jen­sen margt um flokk­starf­ið, mis­tök sem gerð hefðu verið og hvert bæri að stefna.

Auglýsing
Stjórnmálaskýrendur segja við­talið lítt dul­búna gagn­rýni á flokks­for­mann­inn Lars Løkke.

Fyrir tveim dögum var hald­inn annar þing­flokks­fundur hjá Ven­stre, svo­kallað sommermøde. Löng hefð er fyrir slíkum fundum þar sem línur flokks­ins varð­andi þing­störfin á kom­andi þingi eru lagð­ar. Af fregnum að dæma ríkti ekki sátt og sam­lyndi á þessum fundi. Claus Hjort Frederiksen, fyrr­ver­andi ráð­herra og einn helsti áhrifa­maður flokks­ins, sagði þar berum orðum að Krist­ian Jen­sen ætti að segja af sér sem vara­for­mað­ur. Það gengi ekki að vara­for­maður flokks­ins tal­aði með þessum hætti gegn for­mann­in­um. Krist­ian Jen­sen dró ekki yfir­lýs­ingar sínar til baka en sagði að kannski hefði hann átt að ræða þetta á flokks­fundum en ekki í blaða­við­tali. Og lýsti yfir stuðn­ingi við Lars Løkke sem flokks­for­mann. 

Stjórn­mála­skýrendur dönsku fjöl­miðl­anna segja Krist­ian Jen­sen hafa verið nið­ur­lægðan á fund­in­um. Hann eigi hins­vegar marga stuðn­ings­menn og margir innan Ven­stre telji að sá klofn­ingur sem greini­lega sé uppi innan flokks­ins eigi ein­ungis eftir að aukast. 

Ven­stre flokk­ur­inn sé nú í miklum vanda, klof­inn í herðar niður (orða­lag Berl­ingske) og lík­legt megi telja að nú fari í hönd upp­gjörs­tíma­bil í flokkn­um. Hluti af lausinni hljóti að fel­ast í að skipta um „karl­inn í brúnn­i“. Lars Løkke hefur hins­vegar ekki sýnt á sér neitt far­ar­snið. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Ásmundur Einar Daðason mun taka við málinu gegn Hafdísi Helgu Ólafsdóttur af Lilju Alfreðsdóttur. Hér eru þau saman á kosningavöku Framsóknarflokksins í september.
Ásmundur Einar tekur við málarekstri Lilju gegn Hafdísi
Nýr mennta- og barnamálaráðherra Framsóknarflokksins hefur fengið í fangið mál sem varðar brot forvera hans í embætti og samflokkskonu gegn jafnréttislögum. Það bíður hans að taka ákvörðun um hvort málarekstri fyrir Landsrétti skuli haldið til streitu.
Kjarninn 3. desember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar