Mynd: Bára Huld Beck Drífa Snædal

Forseti ASÍ fékk umboð til að undirrita tvenns konar yfirlýsingar

Eftir umræður á aukafundi miðstjórnar ASÍ í gærmorgun var ákveðið að leggja til atkvæða yfirlýsingu um samkomulag við Icelandair sem myndi binda enda deilur sambandsins við fyrirtækið. Yfirlýsingin var með lítillega breyttu orðalagi frá þeirri sem upphaflega var lögð fyrir fundinn en forseta var einnig gefinn slaki „til að undirrita yfirlýsinguna samkvæmt því sem var birt upphaflega“.

Í gærmorgun, nánar tiltekið klukkan 8 að morgni, hófst aukafundur miðstjórnar Alþýðusambands Íslands (ASÍ). Fundurinn hafði verið boðaður með skömmum fyrirfara og fór fram í gegnum fjarfundabúnað. Fundurinn stóð yfir í klukkutíma og 21 mínútu. 

Tilefni fundarins var að Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair Group, hafði haft samband og óskað eftir fundi með Drífu Snædal, forseta ASÍ, og Berglindi Hafsteinsdóttur, formanni Flugfreyjufélags Íslands (FFÍ). Samkvæmt fundargerð aukafundarins, sem Kjarninn hefur undir höndum, hafði verið ljóst af þeim fundi að Icelandair vildi síður ganga í gegnum hlutafjárútboð sitt, sem hófst klukkutíma eftir aukafund ASÍ, nema að „sátt ríkti um stöðu félagsins á vinnumarkaði“.

Sú sátt sem þyrfti að nást snýst um ákvörðun Icelandair að segja upp flugfreyjum og -þjónum félagsins 17. júlí síðastliðinn, í miðri kjaradeilu. Auk þess gaf Icelandair það út í kjölfarið að það hygðist semja við annað stéttarfélag en FFÍ. ASÍ hafði sagt að bæði Icelandair og Samtök atvinnulífsins (SA), sem studdu ákvörðun Icelandair, yrði stefnt fyrir Félagsdóm vegna málsins.

Auglýsing

Í grein sem birt­ist í Morg­un­blað­inu á þriðjudag kall­aði Drífa upp­sagnir flug­þjóna og -freyja eina „gróf­­­ustu aðför að rétt­indum vinn­andi fólks hér á landi á síð­­­ari tím­um, aðför sem er þegar skráð á spjöld sög­unn­­ar“. 

Þurftu að gangast við því að hafa brotið leikreglur

Forseti ASÍ gerði þær skýru kröfur í samtalinu við forstjóra Icelandair að bæði félagið og SA þyrftu að hafa gengist við því að hafa brotið leikreglur á vinnumarkaði. Úr varð að sett voru saman drög að sameiginlegri yfirlýsingu. Kjarninn greindi frá innihaldi hennar í gærmorgun.

Í yfirlýsingunni sem lögð var fyrir fundinn sagði að aðilar væru sam­mála um að lög­mæt og rétt við­brögð atvinnu­rek­enda og stétt­ar­fé­laga í erf­iðum og lang­dregnum kjara­deilum ættu að fara eftir þeim leik­reglum og lögum sem gildi í sam­skiptum aðila vinnu­mark­aðar sam­kvæmt lög­um. 

Síðan sagði: „Það við­brögð Icelandair, þegar félagið taldi von­laust um frek­ari árangur í við­ræðum við Flug­freyju­fé­lag Íslands, að segja upp öllum starf­andi flug­freyjum og flug­þjónum þann 17.7.2020 eru hörmuð enda brutu þau í bága við góðar sam­skipta­reglur sem aðilar vinnu­mark­að­ar­ins vilja við­hafa. Icelandair telur nauð­syn­legt fyrir fram­tíð félags­ins að virða stétt­ar­fé­lög og sjálf­stæðan samn­ings­rétt starfs­fólks síns sem tryggir frið um starf­semi félags­ins á gild­is­tíma kjara­samn­inga og á meðan leitað er lausna í kjara­við­ræð­um. Aðilar munu leggja sig fram um að halda góðu sam­starfi og munu leggja sitt af mörkum til þess að end­ur­vinna og efla traust sín á milli.“

Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, var eini miðstjórnarmaðurinn sem kaus gegn tillögunni.
Mynd: Bára Huld Beck

Með yfir­lýs­ing­unni, yrði hún send út, áttu aðilar hennar að vera sam­mála um að „með henni ljúki öllum deilum þeirra á milli um þá atburði sem áttu sér stað í sam­skiptum þeirra þann 17.7.2020 og mun hvor­ugur aðila gera kröfur á hinn vegna þeirra“.

Verið að veita Icelandair „gott veður“

Á fundinum í gærmorgun las Drífa Snædal yfirlýsinguna upp og opnaði síðan á umræður. Í fundargerð fundarins segir að skiptar skoðanir hafi verið á meðal miðstjórnarmanna um hvort rétt væri að samþykkja yfirlýsinguna og veita Icelandair þar með „gott veður“ í hlutafjárútboði félagsins.

Þar tókust á sjónarmið sem voru annars vegar þau að með yfirlýsingunni væru Icelandair og SA að gangast við því að hafa gengið gegn leikreglum á vinnumarkaði og komið illa fram við starfsfólk sitt. „Slæmt gæti verið fyrir launafólk ef Icelandair færi í þrot og í staðinn kæmu hingað eingöngu lággjaldaflugfélög með enga gilda kjarasamninga og sem eru þekkt fyrir að keyra niður laun starfsfólks.“ 

Auglýsing

Hins vegar kom fram það sjónarmið að með yfirlýsingu væri verið að veita Icelandair einhvers konar syndaaflausn. „Eðlilegra væri að fara með málið fyrir Félagsdóm. Eina ástæðan fyrir því að Icelandair kæmi nú til verkalýðshreyfingarinnar væri að fjárfestar vildu ekki taka þátt í hlutafjárútboðinu og því væri eina von félagsins að reiða sig á eftirlaunasjóði launafólks.“

Vildu sterkara orðalag

Í umræðunum var minnt á að erfitt væri að segja til um hvernig málarekstur fyrir Félagsdómi myndi enda. Verkalýðshreyfingin gæti allt eins tapað málinu og með yfirlýsingunni fengist ákveðin viðurkenning á afstöðu hennar. 

Einhverjir fundarmanna töldu að orðalagið í yfirlýsingunni þyrfti að  vera sterkara og að Icelandair þyrfti að gangast við því að hafa brotið lög í henni, í stað þess að hafa hagað sér „í bága við góðar sam­skipta­reglur sem aðilar vinnu­mark­að­ar­ins vilja við­hafa“. Samkvæmt fundargerðinni sagði lögfræðingur ASÍ að orðalag yfirlýsingarinnar næði yfir lögbundnar og ólögbundnar reglur og hefðir og venjur. 

Ragnar Þór Ingólfsson telur að hlutafjárútboð Icelandair standi mjög tæpt og að það útskýri sáttarhönd félagsins í deilu þess við verkalýðsforystuna.
Mynd: Bára Huld Beck

Drífa sagði, eftir umræður um hvort að yfirlýsingin sem Icelandair var tilbúið að senda út tengdist hlutafjárútboði félagsins sem hófst í gærmorgun og mögulegri þátttöku lífeyrissjóða í því, að það væri rétt.

Yfirlýsingin kæmi til núna vegna hlutafjárútboðsins. Í fundargerðinni er haft eftir forseta ASÍ að hún ætlaði ekki að skipta sér af því sem lífeyrissjóðir gera, enda væri það ekki hennar hlutverk. „Það væri hennar mat að dómstólaleiðin sé alltaf áhættusöm og rétt að leita lausna í samskiptum og samningum og síður fyrir dómstólum. Þá greindi hún frá því að hún hefði verið í sambandi við formann LÍV/VR [Ragnar Þór Ingólfsson, sem sagði sig úr miðstjórn ASÍ fyrr á þessu ári] og upplýst hann um stöðuna og hann væri sammála því að freista þess að fá sameiginlega yfirlýsingu.“

Umboð til að ganga frá báðum yfirlýsingunum

Að því loknu voru greidd atkvæði um lítillega breytta yfirlýsingu. Helstu breytingarnar voru þær að SA yrðu gerð meðsek Icelandair í orðalagi hennar og að í stað orðalagsins „góðar samskiptareglur sem aðilar vinnumarkaðarins vilja viðhafa“ myndi koma „reglur um samskipti aðila vinnumarkaðarins“.

Sá fyrirvari var þó settur á þær breytingar að forseti ASÍ myndi freista þess að ná þeim í gegn en að hún hefði „slaka til að undirrita yfirlýsinguna samkvæmt því sem var birt upphaflega“. Því voru báðar yfirlýsingarnar samþykktar og forseta ASÍ veitt umboð til þess að ganga frá undirritun á annarri hvorri.

Tíu miðstjórnarmenn samþykktu tillögu Drífu, tveir sátu hjá og eitt atkvæði var greitt á móti. Annar þeirra sem sat hjá var Finnbogi Sveinbjörnsson, formaður Verkalýðsfélags Vestfjarða. Hann gerði grein fyrir því að „hann sæti hjá eingöngu þar sem hann vildi að textinn frá miðstjórn væri endanlegur en ekki hægt að ganga til baka í fyrri texta“.

Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, var sú eina sem greiddi atkvæði á móti tillögunni og óskaði sérstaklega eftir því að því yrði komið á framfæri við Icelandair að hún sem 2. varaforseti ASÍ og formaður Eflingar væri ekki samþykk.

Reglu­legur mið­stjórn­ar­fundur innan ASÍ fór síðan fram eftir hádegið í gær. Samkvæmt heimildum Kjarnans var mikill hiti á þeim fundi vegna þess að yfirlýsingin sem lögð var fram á aukafundinum um morguninn hefði lekið út. Þar var rætt hvort miðstjórnarmeðlimir myndu kjósa aftur um yfirlýsinguna, en samkvæmt heimildum Kjarnans verður ekki af því. Því er umboð forseta ASÍ um að ganga frá þeim á forsendum morgunfundarins enn í fullu gildi.

Enn sem komið er hefur hvorug yfirlýsingin verið undirrituð, hvorki sú upprunalega né sú breytta. 

Tilbúnir að ganga lengra þegar þá vantar pening

Hluta­fjár­út­boð Icelandair Group, þar sem félagið ætlar að safna að minnsta kosti 20 millj­örðum króna í nýtt hluta­fé, hófst í gærmorg­un. Á meðal þeirra fjár­festa sem helstar vonir eru bundnar við að taki þátt í útboð­inu eru líf­eyr­is­sjóður verzlunarmanna og Gildi líf­eyr­is­sjóð­ur. Stétt­ar­fé­lögin VR og Efl­ing skipa stjórn­ar­menn í báða sjóð­ina, en for­svars­menn þeirra beggja hafa gagn­rýnt Icelandair harð­lega und­an­far­ið. 

Auglýsing

Lífeyrissjóðirnir sem um ræðir funduðu í gær og í morgun til að taka ákvörðun um hvort þeir myndu taka þátt í útboðinu eða ekki. Ekkert hefur verið opinberað um afstöðu þeirra enn sem komið er. 

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, fagnaði lendingu í málum ASÍ og Icelandair í samtali við Kjarnann í gær. VR skipar helming stjórnarmanna í stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna og er með stjórnarformennsku þar sem stendur. 

Ragnar Þór sagði að hluta­fjár­út­boð Icelandair stæði mjög tæpt og það útskýrði sáttarhönd Icelandair í deilunni. „Það hlýtur að vera lýsandi fyrir stemn­ing­una innan félags­ins og meðal stjórn­enda. Maður skynjar það og les úr þess­ari miklu óvissu sem er í kringum hluta­fjár­út­boðið og í kringum fram­tíð félags­ins. Allajafna hefði ég ekki talið – miðað við fram­gang félags­ins og stjórn­enda Sam­taka atvinnu­lífs­ins hingað til – að við ættum von á þessum mikla sátta­tón. En svo þegar vantar pen­inga þá eru menn til­búnir til að ganga lengra en þeir væru ann­ars lík­legir til að ger­a.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar