Fimm ára gamall fiskútflytjandi velti 7,3 milljörðum árið 2020

Gunnar Valur Sigurðsson, framkvæmdastjóri fiskútflutningsfyrirtækisins Atlantic Seafood, segir að mikill vöxtur fyrirtækisins á árinu 2020 skýrist einna helst af COVID-19. Fyrirtækið er orðið eitt það stærsta í útflutningi á óunnum fiski frá Íslandi.

Á undanförnum árum hefur útflutningur á óunnum fiski frá Íslandi aukist allnokkuð.
Á undanförnum árum hefur útflutningur á óunnum fiski frá Íslandi aukist allnokkuð.
Auglýsing

Óhætt er að segja að fisk­út­flutn­ings­fyr­ir­tæk­inu Atl­antic Seafood hafi vaxið fiskur um hrygg frá stofnun þess árið 2016. Rekstr­ar­tekjur fyr­ir­tæk­is­ins árið 2020 voru, sam­kvæmt árs­reikn­ingi sem birt­ist í upp­hafi þessa mán­að­ar, 7,3 millj­arðar króna, sam­an­borið við 3,7 millj­arða árið 2019 og um 2 millj­arða árið 2018.

Á öðru starfs­ári fyr­ir­tæk­is­ins árið 2017 voru tekj­urnar 860 millj­ónir króna og síðan þá hefur fyr­ir­tækið um það bil tvö­faldað veltu sína ár frá ári. Hagn­aður af rekstri Atl­antic Seafood árið 2020, á fimmta starfs­ári félags­ins, nam 212 millj­ónum króna, en lyk­il­tölur úr rekstri félags­ins má sjá hér að neð­an.

Auglýsing

Félagið var stofnað af Gunn­ari Vali Sig­urðs­syni sem er jafn­framt fram­kvæmda­stjóri þess. Hann segir í sam­tali við Kjarn­ann að á rekstr­ar­ár­inu 2021 hafi velta fyr­ir­tæk­is­ins verið svipuð og árið 2020 og senni­lega ögn minni. Hraður vöxtur fyr­ir­tæk­is­ins virð­ist þannig hafa náð jafn­vægi á nýliðnu ári.

Gunnar Valur var skráður eig­andi alls hluta­fjár í félag­inu allt fram til árs­ins 2020 og eini stjórn­ar­maður þess, sam­kvæmt árs­reikn­ing­um. Við árs­lok 2020 var 35 pró­sent hlutur í félag­inu hins vegar kom­inn í eigu tveggja aðila, Elvars Þórs Alfreðs­sonar sem á 20 pró­senta hlut og danska félags­ins UpNorth Hold­ing, sem hélt á 15 pró­sent hlut.

Eig­andi danska félags­ins er Bjarne Bene­dikt Peder­sen, sem er sam­kvæmt danskri fyr­ir­tækja­skrán­ingu einnig stjórn­andi þar­lends félags sem ber nafnið Atl­antic Seafood A/S. Þar eru þeir Gunnar Valur og Elvar einnig stjórn­ar­menn.

Árið 2020 hafi verið óvenju­legt í útflutn­ingi

Sam­hliða örum vexti Atl­antic Seafood hefur verið vöxtur í útflutn­ingi á óunnum fiski frá Íslandi. Sam­kvæmt tölum Hag­stof­unnar voru tæp­lega 32 þús­und tonn af fiski flutt út óunnin í gámum árið 2016, en árið 2020 voru tonnin rúm­lega 57 þús­und tals­ins.

Hag­stofa Íslands tekur einnig saman tölur yfir heild­ar­út­flutn­ing á nýj­um, kældum eða ísvörðum heilum fiski og sam­kvæmt þeim voru flutt út rúm­lega 38 þús­und tonn af fiski í þeim flokki árið 2016. Árið árið 2020 nam útflutn­ing­ur­inn svo rúmum 66 þús­und tonn­um, ef horft er til þessa flokks.

Verð­mæti útflutn­ings á ferskum heilum fiski hefur sam­kvæmt tölum Hag­stof­unnar vaxið um níu millj­arða á þessu sama tíma­bili frá 2016, úr tæpum 10,6 millj­örðum upp í tæpa 19,4 millj­arða árið 2020.

Atl­antic Seafood virð­ist eiga nokkurn þátt í þess­ari aukn­ingu, sem hefur verið gagn­rýnd nokkuð á síð­ustu árum af aðilum sem vilja kaupa hrá­efni á fisk­mörk­uðum til að verka það hér­lend­is. „Þessir aðilar hækka bara þegar maður býður í og kaupa megnið af fisk­inum sem fer óunn­inn úr landi og skapar engin störf,“ var til dæmis haft eftir fisk­verkanda í frétt Vík­ur­frétta haustið 2020.

Gunnar Valur vill ekki meina að Atl­antic Seafood hafi verið að flækj­ast mikið fyrir þeim sem vilja vinna fisk hér á landi, þó hann segi að fyr­ir­tækið hafi reyndar keypt og flutt út tölu­vert mikið magn af þorski árið 2020, en það ár voru alls rúm 16 þús­und tonn af þorski flutt frá Íslandi óunn­in, um helm­ingi meira en árin þar á und­an.

„Þessar teg­undir sem menn vilja vinna hérna heima, eins og þorskur og ýsa, þetta hefur snar­minnkað í útflutn­ing,“ segir Gunnar Valur um þró­un­ina síðan þá. Hann bætir við að árið 2020 hafi verið óvenju­legt hvað þetta varðar og það hafi skýrst af kór­ónu­veiru­far­aldr­inum og skýtur á að árið 2021 hafi útflutn­ingur Atl­antic Seafood á þorski og ýsu dreg­ist saman um helm­ing frá fyrra ári. Aðrar teg­undir eins og stein­bítur og ufsi hafi komið í stað­inn.

Fimmtán kílóa ufsi

„Ég veit nú ekki hvort það sé alveg rétt,“ segir Gunnar Valur um það að útflytj­endur á borð við Atl­antic Seafood séu að gera íslenskum fisk­vinnslum erfitt fyrir með því að yfir­bjóða á fisk­mörk­uð­um. „Það er ekk­ert tekið eftir okkur þegar það er nægur fisk­ur, þá er öllum sama, en auð­vitað eru ein­hverjar vikur þar sem er minna af fiski og þá er það bara svo sem eðli­legt að það sé greitt yfir­verð fyrir vör­una, það er bara fram­boð og eft­ir­spurn,“ segir hann.

Hann segir að fyr­ir­tækið sé að kaupa mikið á fisk­mörk­uðum á sumr­in. Þá sé yfir­leitt meira af fiski og fram­boðið meira en eft­ir­spurn­in. „Við höfum oft verið að taka vöru sem er ógeðs­lega mikið til af og eng­inn áhugi hérna heima á að kaupa, eins og ufsa, stein­bít og skar­kola. Þetta er ekk­ert unnið hérna og við erum ekk­ert að trufla neinn sem er að vinna þessar teg­undir hérna heima. Ég get alveg slegið því fram,“ segir Gunnar Val­ur.

Auglýsing

Hann nefnir að stundum henti vör­urnar sem fyr­ir­tækið kaupi og flytji út ekki til vinnslu hér, eins og til dæmis ufs­inn á vissum árs­tíma, þegar hann geti orðið jafn­vel 15 kíló. „Þá eru aðilar eins og Brim og fleiri stórir sem bara geta ekk­ert unnið þetta. Það er of dýrt að vera með hand­flak­ara­her fyrir ein­hverja tvo mán­uði á ári,“ segir Gunnar Valur og bætir við að hann telji Atl­antic Seafood hafa gripið ýmis tæki­færi í skrítnum aðstæð­um.

Hvergi eru til opin­berar tölur um það hversu mikið magn hver og einn útflytj­andi óunn­ins afla flytur úr landi og Gunnar Valur var ekki með töl­urnar um umsvif fyr­ir­tæk­is­ins fyrir framan sig þegar Kjarn­inn náði af honum tali, en hann var staddur í fríi í Portú­gal.

Aðspurður hvort það væri rétt að Atl­antic Seafood væri orð­inn stærsti útflytj­and­inn á óunnum fiski frá Íslandi segir Gunnar Valur að félagið sé á meðal þeirra stærstu, ásamt reyndar 4-5 aðilum öðrum, en umsvif fyr­ir­tækj­anna rokki á milli ára. „Ástæðan fyrir því að við stækk­uðum svona ört árið 2020 var bara COVID. Það var fiskur sem var búinn að falla niður í 15-20 pró­sent af því sem eðli­legt verð­gildi var og eng­inn vissi hvað átti að gera við. Við bara tókum okkur stöðu og keyptum mikið á meðan allt var í lág­marki, það var svona upp­hafið að þessu,“ segir Gunnar Val­ur.

Hrá­efni til dýra­fóð­urs upp­hafið

Hann segir að hann og Elvar Þór, sem áður hafði rekið eigið fyr­ir­tæki í Hong Kong, hafi verið saman í við­skipt­unum hjá Atl­antic Seafood frá upp­hafi og að hagn­aður af sölu ódýrs dýra­fóð­urs til Nígeríu og til Kína hafi verið fjár­magnið sem kom þeim af stað. Síðan hafi þeir fært út kví­arnar í frek­ari útflutn­ingi. Auk þess að vera með starf­semi í Dan­mörku hafi þeir svo einnig verið með skrif­stofu í Hong Kong, en staðan á kín­verska mark­aðnum hafi hins vegar orðin snúin vegna COVID-19.

Gunnar Valur telur þá hingað til hafa hitt á réttan tíma með ákvarð­anir sem snúa að rekstr­inum og segir aðspurður að hann haldi að það væri „mjög erfitt“ að koma sér af stað í útflutn­ingi á fiski frá Íslandi í dag.

Spurður um fram­haldið seg­ist hann ekki sjá enda­laus vaxt­ar­tæki­færi framund­an. „Þetta er bara mjög stremb­inn mark­aður þegar allt er eðli­legt. Ég stór­efa að það sé hægt að stækka enda­laust í svona, alla­vega á íslenska mark­aðn­um. Sum tæki­færi verða bara hrein­lega tap,“ segir Gunnar Val­ur.

Blaða­maður nefnir þá að hagn­aður fyr­ir­tæk­is­ins hafi ekki auk­ist alveg í hlut­falli við stór­aukna veltu þess á und­an­förnum árum.

„Nei, alls ekki. Það er það sem er framund­an, að reyna frekar að minnka og hafa meira eft­ir,“ svarar fram­kvæmda­stjór­inn.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnArnar Þór Ingólfsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar