Takmarka þarf notkun á reiðufé í spilakössum til að stöðva peningaþvætti

Í aðgerðaráætlun gegn peningaþvætti er lagt til að lögum verði breytt þannig að nafnlausir spilarar í spilakössum geti ekki sett háar fjárhæðir í þá, tekið þær síðan út sem vinninga og látið leggja þær inn á sig sem löglega vinninga.

spilakassar.jpg
Auglýsing

Nafn­lausir spil­arar í spila­kössum hér­lendis geta búið til „falska vinn­inga“ með því að hlaða allt að eitt hund­rað þús­und krónum í kass­ana í einu og í stað þess að spila fyrir féð þá prenta þeir ein­fald­lega strax út vinn­ings­miða. Hann er síðan hægt að inn­leysa og fá fjár­hæð­ina sem um ræðir milli­færða inn á reikn­ing vinn­ings­hafa. Þar með er búin til lög­mæt slóð fjár­muna. 

Ef upp­haf­legu fjár­mun­irnir voru ólög­lega fengn­ir, til að mynda vegna þess að þeir voru ávinn­ingur af fíkni­efna­sölu eða fé sem búið var að svíkja undan skatti, þá hefur ofan­greint atferli það í för með sér að pen­ing­arnir verða þvætt­að­ir. Fjár­munir sem aflað er ólög­lega fá lög­mæti og sá sem afl­aði þeirra getur notað þá að vild ann­ars staðar en í svarta hag­kerf­inu.

Þetta er meðal þeirra veik­leika sem til­greindir eru á pen­inga­þvætt­is­vörnum hér­lendis þegar kemur að notkun spila­kassa sem pen­inga­þvætt­is­véla í aðgerð­ar­á­ætlun gegn pen­inga­þvætti sem birt var á mánu­dag.

Auglýsing
Í áætl­un­inni er lagt að lögum verði breytt strax á næsta ári þannig að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa verði gert að inn­leiða áfyll­an­leg spila­kort sem tengd séu kenni­tölu og banka­reikn­ingi eða greiðslu­korti hvers spil­ara. Ef heim­ila eigi reiðufé áfram þá þurfi að tak­marka fjár­hæð veru­lega, til dæmis við 1500 krón­ur.

Mikil ógn

Íslandi stafar mikil ógn af margs­konar leiðum til að þvætta pen­inga sam­kvæmt áhættu­mati sem emb­ætti rík­is­lög­reglu­stjóra fram­kvæmdi og birti í apríl síð­ast­liðn­um. 

Aðgerð­ar­á­ætl­unin sem birt var í upp­hafi viku byggir á því áhættu­mati en einnig á fjöl­mörgum aðfinnslum Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) um óvið­un­andi pen­inga­þvætt­is­varnir á Ísland­i. 

Í áætl­un­inni kemur fram að áhætta tengd bingói, happa­drætti og lottói sé metin lít­il. Pen­inga­þvætti sem fram getur farið í gegnum spila­kassa er hins vegar auð­velt og ógnin sem íslensku sam­fé­lagi stafar af því mik­il.

Tveir aðilar reka spilakasa hér­lend­is, ann­ars vegar Íslands­spil ehf., sem er í 64 pró­sent eigu Rauða kross­ins á Íslandi, 26,5 pró­sent eigu Slysa­varna­fé­lags­ins Lands­bjargar og 9,5 pró­sent í eigu SÁÁ. Hins vegar er Happa­drætti Háskóla Íslands, sem rekur Gull­námu­kass­anna, en hagn­aður af þeirri starf­semi renn­ur, að frá­dregnu 150 milljón króna leyf­is­gjaldi til rík­is­ins, til nýbygg­inga á vegnum Háskóla Íslands og við­halds á eldri bygg­ingum hans. 

Heild­ar­velta árið 2017 í spila­kössum var 11,74 millj­arðar króna og útgreiddir vinn­ingar sama ár námu 8,1 millj­örðum króna. Því er um afar umfangs­mikla starf­semi að ræða.

Margir veik­leikar

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni kemur fram að veik­leik­arnir sem séu með pen­inga­þvætt­is­eft­ir­liti í gegnum spila­kassa séu marg­ir. Þar segir að algjör skortur hafi verið á eft­ir­liti með starf­sem­inni og að eng­inn til­greindur aðili hafi haft eft­ir­lit með þeim áður en að pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit rík­is­skatt­stjóra tók við því 1. jan­úar 2019 í sam­ræmi við ný heild­ar­lög um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka, sem tóku þá gildi. Fum­varp af þeim lögum var lagt fram í fyrra eftir að FATF hót­aði að setja Ísland á lista yfir ósam­vinnu­þýð ríki í kjöl­far þess að sam­tökin höfðu gefið pen­inga­þvætt­is­vörnum Íslands algjöra fall­ein­kunn í úttekt sem birt var í apríl 2018. Síðan þá hafa íslensk stjórn­völd verið á fullu við að bæta ráð sitt til að lenda ekki á þeim lista. 

Í áætl­un­inni kemur einnig fram að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa virt­ust skorta þekk­ingu á því með hvaða hætti starf­semi þeirra gat verið mis­notuð sem end­ur­spegl­að­ist meðal ann­ars í því að algjör skortur var á til­kynn­ingum frá þeim til skrif­stofu fjár­mála­grein­inga lög­reglu um mögu­legt pen­inga­þvætt­i. 

Auglýsing
Aðgengi að spila­kössum og vinn­ingsmiðum var líka talið upp sem veik­leiki sem og skortur á því að rekstr­ar­að­ila geri kröfur til orð­spors þeirra sem reka spila­staði.

Alvar­leg­asti veik­leik­inn er hins vegar fólgin í því að hægt sé að setja allt að 100 þús­und krónur í spila­kass­ana, taka þær strax út, fá þær lagðar inn á banka­reikn­ing við­kom­andi og þar með veita pen­ing­unum lög­mæt­i. 

Breyta lögum og tak­marka reiðufé

Fjöl­margar aðgerðir eru lagðar fram til að taka á ofan­greindum veik­leik­um. Hefja þurfi áhættu­miðað eft­ir­lit, gefa út fræðslu­efni um hættu­merki og aðferðir við mis­notkun fyrir spila­kassa og að hefja sam­tal við rekstr­ar­að­ila spila­kassa um að gera ein­göngu samn­inga við spila­staði þar sem gott orð­spor er tryggt ekki seinna en í sept­em­ber 2019.

Mik­il­væg­asta breyt­ingin sem lögð er til snýst þó um að breyta lögum með það í huga að tak­marka reiðufjár­notk­un. Í til­lög­unni felst að gera kröfu um að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa inn­leiði áfyll­an­leg spila­kort sem  tengd séu kenni­tölu og banka­reikn­ingi eða greiðslu­korti við­kom­andi spil­ara. Ef heim­ila eigi reiðufé áfram þá þurfi að tak­marka fjár­hæð veru­lega, til dæmis við 1500 krón­ur.

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er lagt til að dóms­mála­ráðu­neytið hefji und­ir­bún­ing að frum­varpi vorið 2020 og að það verði lagt fram haustið 2020 þar sem tryggt verði sér­stakt sól­ar­lags­á­kvæði um inn­leið­ingu spila­korta, en slíkt myndi krefj­ast þess að kortin væru komin í fulla notkun fyrir til­greinda dag­setn­ing­u. 

 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fimm metin mjög vel hæf í stöðu varaseðlabankastjóra
Tíu sóttu upphaflega um stöðu varaseðlabankastjóra, á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 10. desember 2019
João de Barros, sonur angólska ráðherrans, Antonio, ráðgjafi sama ráðherra, Tamson Hatuikulipi, Þorsteinn Már Baldvinsson, þá forstjóri Samherja, James Hatuikulipi og Sacky Shanghala í Hafnarfjarðarhöfn í nóvember 2013.
Bankareikningar frystir í Angóla út af Samherjamálinu
Bankareikningar fyrrverandi sjávarútvegsráðherra Angóla og fjölskyldumeðlima hennar hafa verið frystir. Þau liggja undir grun um að hafa þegið mútur frá Samherja sem greiddar voru til þess að komast yfir ódýran kvóta.
Kjarninn 10. desember 2019
Svanhildur Hólm Valsdóttir ásamt Bjarna Benediktssyni.
Svanhildur Hólm vill verða útvarpsstjóri
Aðstoðarmaður fjármála- og efnahagsráðherra hefur staðfest að hún hafi sótt um að verða næsti útvarpsstjóri.
Kjarninn 10. desember 2019
Kjartan Jónsson
Hvað getur útgerðin greitt?
Kjarninn 10. desember 2019
41 sækir um útvarpsstjórastöðu RÚV
Stjórn RÚV stefnir að því að ganga frá ráðningu nýs útvarpsstjóra í lok janúar 2020.
Kjarninn 10. desember 2019
Vindorka henti vel sem þriðja stoðin í orkubúskap Íslands
Umhverfis- og auðlindaráðherra vill breyta rammaáætlun svo hún henti betur vindorkukostum og hægt verði að móta skýra stefnu í vindorkumálum. Ráðherra telur að skynsamleg uppbygging vindorku fari vel saman við vaxandi raforkuþörf samfélagsins
Kjarninn 10. desember 2019
Trump verður ákærður af Bandaríkjaþingi
Donald Trump verður ákærður af fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir brot í starfi. Honum er gefið að hafa misbeitt valdi sínu og fyrir að reyna að torvelda rannsókn þeirra sem eiga að veita honum aðhald.
Kjarninn 10. desember 2019
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Fjölmiðlafrumvarpið er ekki lengur á dagskrá þingsins
Til stóð að mæla fyrir frumvarpi Lilju Alfreðsdóttur um stuðningsgreiðslur til einkarekinna fjölmiðla í gær. Það komst ekki á dagskrá og er hvergi að finna á dagskrá dagsins í dag. Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið andsnúinn frumvarpinu.
Kjarninn 10. desember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar