Takmarka þarf notkun á reiðufé í spilakössum til að stöðva peningaþvætti

Í aðgerðaráætlun gegn peningaþvætti er lagt til að lögum verði breytt þannig að nafnlausir spilarar í spilakössum geti ekki sett háar fjárhæðir í þá, tekið þær síðan út sem vinninga og látið leggja þær inn á sig sem löglega vinninga.

spilakassar.jpg
Auglýsing

Nafn­lausir spil­arar í spila­kössum hér­lendis geta búið til „falska vinn­inga“ með því að hlaða allt að eitt hund­rað þús­und krónum í kass­ana í einu og í stað þess að spila fyrir féð þá prenta þeir ein­fald­lega strax út vinn­ings­miða. Hann er síðan hægt að inn­leysa og fá fjár­hæð­ina sem um ræðir milli­færða inn á reikn­ing vinn­ings­hafa. Þar með er búin til lög­mæt slóð fjár­muna. 

Ef upp­haf­legu fjár­mun­irnir voru ólög­lega fengn­ir, til að mynda vegna þess að þeir voru ávinn­ingur af fíkni­efna­sölu eða fé sem búið var að svíkja undan skatti, þá hefur ofan­greint atferli það í för með sér að pen­ing­arnir verða þvætt­að­ir. Fjár­munir sem aflað er ólög­lega fá lög­mæti og sá sem afl­aði þeirra getur notað þá að vild ann­ars staðar en í svarta hag­kerf­inu.

Þetta er meðal þeirra veik­leika sem til­greindir eru á pen­inga­þvætt­is­vörnum hér­lendis þegar kemur að notkun spila­kassa sem pen­inga­þvætt­is­véla í aðgerð­ar­á­ætlun gegn pen­inga­þvætti sem birt var á mánu­dag.

Auglýsing
Í áætl­un­inni er lagt að lögum verði breytt strax á næsta ári þannig að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa verði gert að inn­leiða áfyll­an­leg spila­kort sem tengd séu kenni­tölu og banka­reikn­ingi eða greiðslu­korti hvers spil­ara. Ef heim­ila eigi reiðufé áfram þá þurfi að tak­marka fjár­hæð veru­lega, til dæmis við 1500 krón­ur.

Mikil ógn

Íslandi stafar mikil ógn af margs­konar leiðum til að þvætta pen­inga sam­kvæmt áhættu­mati sem emb­ætti rík­is­lög­reglu­stjóra fram­kvæmdi og birti í apríl síð­ast­liðn­um. 

Aðgerð­ar­á­ætl­unin sem birt var í upp­hafi viku byggir á því áhættu­mati en einnig á fjöl­mörgum aðfinnslum Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) um óvið­un­andi pen­inga­þvætt­is­varnir á Ísland­i. 

Í áætl­un­inni kemur fram að áhætta tengd bingói, happa­drætti og lottói sé metin lít­il. Pen­inga­þvætti sem fram getur farið í gegnum spila­kassa er hins vegar auð­velt og ógnin sem íslensku sam­fé­lagi stafar af því mik­il.

Tveir aðilar reka spilakasa hér­lend­is, ann­ars vegar Íslands­spil ehf., sem er í 64 pró­sent eigu Rauða kross­ins á Íslandi, 26,5 pró­sent eigu Slysa­varna­fé­lags­ins Lands­bjargar og 9,5 pró­sent í eigu SÁÁ. Hins vegar er Happa­drætti Háskóla Íslands, sem rekur Gull­námu­kass­anna, en hagn­aður af þeirri starf­semi renn­ur, að frá­dregnu 150 milljón króna leyf­is­gjaldi til rík­is­ins, til nýbygg­inga á vegnum Háskóla Íslands og við­halds á eldri bygg­ingum hans. 

Heild­ar­velta árið 2017 í spila­kössum var 11,74 millj­arðar króna og útgreiddir vinn­ingar sama ár námu 8,1 millj­örðum króna. Því er um afar umfangs­mikla starf­semi að ræða.

Margir veik­leikar

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni kemur fram að veik­leik­arnir sem séu með pen­inga­þvætt­is­eft­ir­liti í gegnum spila­kassa séu marg­ir. Þar segir að algjör skortur hafi verið á eft­ir­liti með starf­sem­inni og að eng­inn til­greindur aðili hafi haft eft­ir­lit með þeim áður en að pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit rík­is­skatt­stjóra tók við því 1. jan­úar 2019 í sam­ræmi við ný heild­ar­lög um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka, sem tóku þá gildi. Fum­varp af þeim lögum var lagt fram í fyrra eftir að FATF hót­aði að setja Ísland á lista yfir ósam­vinnu­þýð ríki í kjöl­far þess að sam­tökin höfðu gefið pen­inga­þvætt­is­vörnum Íslands algjöra fall­ein­kunn í úttekt sem birt var í apríl 2018. Síðan þá hafa íslensk stjórn­völd verið á fullu við að bæta ráð sitt til að lenda ekki á þeim lista. 

Í áætl­un­inni kemur einnig fram að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa virt­ust skorta þekk­ingu á því með hvaða hætti starf­semi þeirra gat verið mis­notuð sem end­ur­spegl­að­ist meðal ann­ars í því að algjör skortur var á til­kynn­ingum frá þeim til skrif­stofu fjár­mála­grein­inga lög­reglu um mögu­legt pen­inga­þvætt­i. 

Auglýsing
Aðgengi að spila­kössum og vinn­ingsmiðum var líka talið upp sem veik­leiki sem og skortur á því að rekstr­ar­að­ila geri kröfur til orð­spors þeirra sem reka spila­staði.

Alvar­leg­asti veik­leik­inn er hins vegar fólgin í því að hægt sé að setja allt að 100 þús­und krónur í spila­kass­ana, taka þær strax út, fá þær lagðar inn á banka­reikn­ing við­kom­andi og þar með veita pen­ing­unum lög­mæt­i. 

Breyta lögum og tak­marka reiðufé

Fjöl­margar aðgerðir eru lagðar fram til að taka á ofan­greindum veik­leik­um. Hefja þurfi áhættu­miðað eft­ir­lit, gefa út fræðslu­efni um hættu­merki og aðferðir við mis­notkun fyrir spila­kassa og að hefja sam­tal við rekstr­ar­að­ila spila­kassa um að gera ein­göngu samn­inga við spila­staði þar sem gott orð­spor er tryggt ekki seinna en í sept­em­ber 2019.

Mik­il­væg­asta breyt­ingin sem lögð er til snýst þó um að breyta lögum með það í huga að tak­marka reiðufjár­notk­un. Í til­lög­unni felst að gera kröfu um að rekstr­ar­að­ilar spila­kassa inn­leiði áfyll­an­leg spila­kort sem  tengd séu kenni­tölu og banka­reikn­ingi eða greiðslu­korti við­kom­andi spil­ara. Ef heim­ila eigi reiðufé áfram þá þurfi að tak­marka fjár­hæð veru­lega, til dæmis við 1500 krón­ur.

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er lagt til að dóms­mála­ráðu­neytið hefji und­ir­bún­ing að frum­varpi vorið 2020 og að það verði lagt fram haustið 2020 þar sem tryggt verði sér­stakt sól­ar­lags­á­kvæði um inn­leið­ingu spila­korta, en slíkt myndi krefj­ast þess að kortin væru komin í fulla notkun fyrir til­greinda dag­setn­ing­u. 

 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jón Ásgeir Jóhannesson.
Segir peningamarkaðssjóði ekki svikamyllu heldur form af skammtímafjármögnun
Fyrrverandi aðaleigandi Glitnis neitar því að peningamarkaðssjóðir bankanna hafi verið notaðir til að „redda“ eigendum þeirra fyrir hrun. Ríkisbankar þurftu að setja 130 milljarða króna inn í sjóðina en samt tapaði venjulegt fólk stórum fjárhæðum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Jón Ásgeir segir Guðlaug Þór hafa tekið á sig sök í styrkjamálinu
Stjórnendur FL Group tóku ákvörðun um að veita háan styrk til Sjálfstæðisflokksins í lok árs 2006 og kvittun fyrir greiðslunni var gefin út eftir á. Þetta segir Jón Ásgeir Jóhannesson. Hann telur Geir H. Haarde hafa staðið á bakvið málið.
Kjarninn 21. janúar 2021
Norðurlöndin og Eystrasaltslöndin biðja AGS um að meta áhættu á peningaþvætti
Ríkisstjórn Íslands, ásamt ríkisstjórnum hinna Norður- og Eystrasaltslandanna, hefur beðið Alþjóðagjaldeyrissjóðinn um að greina ógnir og veikleika í tengslum við peningaþvætti í löndunum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Stórt hlutfall lána í frystingu er líkleg útskýring lágs hlutfalls fólks á vanskilaskrá
Vanskil aldrei verið minni en í fyrra
Samkvæmt Creditinfo voru vanskil með minnsta móti í fyrra. Líklegt er að það sé vegna fjölda greiðslufresta á lánum í kjölfar faraldursins.
Kjarninn 21. janúar 2021
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Telur greinargerð ráðherra og kynningar á bankasölu ekki standast stjórnsýslulög
Stjórnarþingmenn í fjárlaganefnd taka undir með félögum sínum í efnahags- og viðskiptanefnd og vilja selja allt að 35 prósent í Íslandsbanka. Formaður Flokks fólksins segir að verið sé að einkavæða gróðann eftir að tapið var þjóðnýtt.
Kjarninn 21. janúar 2021
Um 60 prósent Garðbæinga geta ekki nefnt að minnsta kosti þrjá bæjarfulltrúa á nafn
Um 20 prósent íbúa Garðabæjar telja að ákvarðanir við stjórn sveitarfélagsins séu teknar ólýðræðislega. Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 60 prósent fylgi í sveitarfélaginu en ánægja með meirihluta hans og bæjarstjóra er minni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 31. þáttur: Keisari undirheimanna
Kjarninn 21. janúar 2021
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Vilja selja allt að 35 prósent hlut í Íslandsbanka
Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar vill selja rúmlega þriðjung í Íslandsbanka í hlutafjárútboði í sumar. Hann vill setja þak á þann hlut sem hver fjárfestir getur keypt. Stjórnarandstaðan er sundruð í afstöðu sinni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar