VR ætlar að fjármagna baráttuna gegn smálánum

Formaður VR mun leggja fram tillögu á stjórnarfundi í kvöld um að VR verði fjárhagslegur bakhjarl baráttunnar gegn smálánum. Verði tillagan samþykkt mun innheimtufyrirtæki verða stefnt og smálánatakar hvattir til að hætta að borga.

Ragnar Þór Ingólfsson heldur ræðu 1. maí 2018
Auglýsing

Á stjórn­ar­fundi í VR í kvöld verður lögð fram til­laga þess efnis að stétt­ar­fé­lagið ger­ist fjár­hags­legur bak­hjarl neyt­enda í bar­átt­unni gegn smá­lán­um. Í því mun fel­ast að VR, í sam­starfi með Neyt­enda­sam­tök­un­um, mun leggja út fyrir kostn­aði vegna lög­fræði­vinnu og dóms­mála sem þarf að höfða til að koma í veg fyrir að smá­lána­fyr­ir­tæki og þeir sem sinna inn­heimtu fyrir þau geti haldið áfram að inn­heimta okur­vexti frá lán­tök­um. 

Ragnar Þór Ing­ólfs­son, for­maður VR, segir mark­miðið með þess­ari ákvörðun VR að algjört stöðvun verði á greiðslum á öðru en höf­uð­stól til smá­lána­fyr­ir­tækja eða inn­heimtu­fyr­ir­tækja sem starfi fyrir þau. 

Auglýsing
Fyrstu skrefin verði að hvetja fólk til að hætta að greiða af lánum sem séu ólög­leg. Þá verði fyr­ir­tæk­inu Almennri inn­heimtu ehf., sem hefur séð um að rukka inn smá­lána­skuld­ir, og for­svars­mönnum þess stefnt. „Þetta verður ekki í fyrsta sinn sem við erum að fara í skít­verkin eftir að lög­gjaf­inn bregst. Fólkið sem er að lenda í klónum á þessum fyr­ir­tækjum fær að finna að það hefur ein­hvern bak­hjarl. Það mun breyta mjög miklu gagn­vart þeim.“

Vilja stöðva „glæpa­fyr­ir­tæki“

Hann segir að fyr­ir­tækið Almenn inn­heimta ehf., sem er í eigu lög­manns­ins Gísla Kr. Björns­son­ar, hafi þrá­ast við að sýna fram á sund­ur­lið­aðan kostnað af þeim kröfum sem gerðar hafi verið á lán­tak­endur smá­lána. „Við munum taka upp hansk­ann fyrir þetta fólk sem aðrir hafa brugð­ist og snúa við sönn­un­ar­byrð­inni þannig að hún fær­ist yfir á inn­heimt­una. Hún þarf að sýna fram á lög­mæt­ið. Við munum hvetja fólk til að greiða ekki af lán­unum nema að það verði sund­ur­lið­aður allur kostn­aður sem liggur að baki þeim.“ 

Slíkur kostn­aður hafi ekki fylgt kröf­unum hingað til en það hafi hins vegar ekki komið í veg fyrir að bankar lands­ins hafi spilað með í inn­heimtu fyr­ir­tækj­anna, sem Ragnar Þór kallar „glæpa­fyr­ir­tæki“.

Hann telur að Almenn inn­heimta ehf. sé í her­ferð við að ná inn sem mestu af útistand­andi meintum skuldum á næstu vikum áður en að nýtt frum­varp sem á að koma í veg fyrir starf­semi smá­lána­fyr­ir­tækja, sem verður lagt fram í haust, verður sam­þykkt.

Nær til allra smá­lána­taka

Málið hefur ekki átt sér langan aðdrag­anda en Ragnar Þór hefur fundað með for­svars­mönnum Neyt­enda­sam­tak­anna und­an­farna daga til að forma það. „Við höfum fylgst með bar­áttu Neyt­enda­sam­tak­anna og getu­leysi lög­gjafans viðað sporna við þessu, Bank­arnir virð­ast svo án athuga­semda skuld­færa af reikn­ingum þessa fólks þrátt fyrir mjög veikar laga­heim­ild­ir. Nú verður þetta stöðv­að.“

Auglýsing
Hann segir að stuðn­ingur VR muni ná til allra smá­lána­taka sem þurfi á honum að halda, ekki ein­ungis félags­manna VR. Verið sé að meta kostn­að­inn við aðgerð­ina en fyrir liggi ákveðna hug­myndir um kostnað við fyrstu skref og við að halda úti lög­manni til að taka við fyr­ir­spurnum frá þeim sem hyggj­ast nýta sér aðgerð­ina. 

Heild­ar­end­ur­greiðslur hærri en lög leyfa

Neyt­enda­sam­tökin hafa staðið í bar­áttu við smá­lána­fyr­ir­tæki hér­lendis árum sam­an, og hefur meiri þungi færst í hana á síð­ustu mán­uð­um. Þau sendu frá sér til­kynn­ingu í síð­asta mán­uði þar sem þau skor­uðu á Almenna inn­heimtu ehf. að stöðva taf­ar­laust inn­heimtu á smá­lána­skuldum sem byggðu á ólög­mætum lán­um. Fyrir lægi að vextir á smá­lánum væru marg­falt hærri en heim­ilt væri sam­­kvæmt lög­­­um. Þrátt fyrir það virð­ist ekk­ert fá stöðvað Almenna inn­­heimtu við að inn­­heimta þessi ólög­­legu lán.

Á Íslandi má kostn­aður vegna neyt­enda­lána, smá­lán falla undir þá skil­­grein­ingu, ein­ungis vera 50 pró­­sent ofan á stýri­vexti Seðla­­banka Íslands á árs­grund­velli. ­Neyt­enda­­sam­tökin hafa hins vegar undir höndum gögn sem sýna að heild­­ar­end­­ur­greiðslur lán­tak­enda eru mun hærri en lög leyfa, jafn­­vel þó miðað sé við hæstu lög­­­legu vexti. Þrátt fyrir það heldur Almenn inn­­heimta áfram inn­­heimtu sinni á ólög­­leg­um vöxtum og hót­­unum um skrán­ingu á van­skila­­skrá Credit­in­fo, sam­­kvæmt til­­kynn­ingu Neyt­enda­sam­tak­anna. 

Credit­info hefur stað­­fest að ekki verði skráð frek­­ari van­skil á fólk vegna smá­lána­skulda nema höf­uð­­stóll kröf­unnar sé í van­skil­­um. Því hvetja Neyt­enda­­sam­tökin þá ein­stak­l­inga sem eru á van­skila­­skrá vegna smá­lána­skuldar að sendu póst á Credit­info og fara fram á að vera tekin af skrá.

Bóta­skylda gæti hafa skap­ast

Neyt­enda­­sam­tökin hafa ­jafn­­fram­t beint þeim til­­­mælum til lán­tak­enda, sem greitt hafa hærri upp­­hæð til baka en sem nemur láns­­upp­­hæð, að fara fram á skýra sund­­ur­liðun frá Almennri inn­­heimtu ehf. Fyr­ir­tækið hefur hins vegar gefið sér allt að þrjá mán­uði til að veita þessar upp­­lýs­ingar sem neyt­enda­­sam­tökin segja að lán­tak­endur eiga rétt á. 

„Það vekur furðu að fyr­ir­tækið hafi ekki til­­tæka sund­­ur­liðun á kröfum sem það telur sér þó fært að inn­­heimta. Þá telja Neyt­enda­­sam­tökin í hæsta máta óeðli­­legt að inn­­heimta van­skila­­kostnað á kröfur sem byggja á ólög­­mætum lán­veit­ing­­um. Slíkt geti ekki verið lög­­­leg­t,“ segir í til­­kynn­ing­unni.

Auglýsing
Enn fremur hafa Neyt­enda­sam­tökin ítrekað komið ofan­greindu á fram­­færi við Almenna inn­­heimtu en engin við­brögð feng­ið. Sam­tökin telja að þar sem eig­end­um, stjórn og starfs­­mönnum Almennrar inn­­heimtu megi vera ljóst að kröfutil­­bún­­ing­­ur­inn stand­ist ekki lög, séu jafn­­vel líkur á að bóta­á­­byrgð hafi skapast, ekki síst í þeim til­­­fellum þar sem lán­tak­endur hafa verið settir á van­skila­­skrá að ósekju.

Nú eru Neyt­enda­sam­tökin komin með öfl­ugan fjár­hags­legan bak­hjarl sem getur fylgt slíkum málum eft­ir. 

Fleira ungt fólk í skulda­vanda

Kjarn­inn greindi frá því í júlí að á árinu 2019 hefðu borist 258 umsóknir um greiðslu­að­lögun til Umboðs­­manns skuld­­ar­a. Greiðslu­að­lögun er úrræði fyrir ein­stak­l­inga sem eiga í veru­­­legum greiðslu- og skulda­­­vanda. ­Mikil fjölgun hefur orðið í umsóknum um greiðslu­að­lögun hjá yngsta ald­­ur­s­hópn­um, 18 til 29 ára, en umsækj­endur úr þeim hópi voru 27 pró­­sent allra umsækj­enda í fyrra.

Í yngsta ald­­­ur­s­hópnum voru 79 pró­­­sent umsækj­enda með skyndilán og voru 22 pró­­­sent af heild­­­ar­skuldum umsækj­anda til­­komin vegna smá­lána á þessu ald­­ur­s­bili.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorbjörn Guðmundsson
Er íslenska velferðarkerfið ekki lengur griðarstaður þeirra sem minnst hafa?
Kjarninn 11. janúar 2023
Takk fyrir og sjáumst á nýjum miðli á föstudag
Bréf frá ritstjóra Kjarnans vegna sameiningar við Stundina og þess að nýr framsækinn fréttamiðill verður til í lok viku.
Kjarninn 11. janúar 2023
Sverrir Albertsson
Vatn á myllu kölska
Kjarninn 11. janúar 2023
Lögreglumenn standa vörð um gröfurnar í námunni.
Berjast fyrir þorpi á barmi hengiflugs
Lítið þorp í Rínarlöndum Þýskalands er allt komið í eigu kolarisa. Fyrirtækið ætlar sér að mylja niður húsin og stækka kolanámu sína sem þegar þekur um 80 ferkílómetra. Þetta þykir mörgum skjóta skökku við í heimi sem berst við loftslagsbreytingar.
Kjarninn 10. janúar 2023
Arnþrúður Karlsdóttir, útvarpsstjóri Útvarps Sögu.
Útvarp Saga telur fjölmiðlastyrki skapa tortryggni og bjóða upp á frændhygli
Fjögur fjölmiðlafyrirtæki hafa til þessa skilað inn umsögnum um frumvarp Lilju Alfreðsdóttur menningar- og viðskiptaráðherra, sem mun að óbreyttu framlengja núverandi styrkjakerfi til fjölmiðla.
Kjarninn 10. janúar 2023
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar.
Viðræðum slitið og Efling undirbýr verkfallsaðgerðir
Samtök atvinnulífsins hafa hafnað gagntilboði Eflingar um skammtímakjarasamning, sem kvað á um meiri launahækkanir en SA hefur samið um við aðra hópa á almennum vinnumarkaði til þessa. Efling undirbýr nú verkfallsaðgerðir.
Kjarninn 10. janúar 2023
Palestínski fáninn á lofti í mótmælum í Reykjavík. Ísraelskri lögreglu hefur nú verið fyrirskipað að rífa fánann niður á almannafæri.
Fánabann og refsiaðgerðir í Palestínu í kjölfar niðurstöðu Sameinuðu þjóðanna
Degi eftir að ný ríkisstjórn tók við völdum í Ísrael samþykkti allsherjarþing Sþ að fela Alþjóðadómstólnum í Haag að meta lögmæti hernáms Ísraelsríkis á Vesturbakkanum. Síðan þá hefur stjórnin gripið til refsiaðgerða og nú síðast fánabanns.
Kjarninn 10. janúar 2023
Gríðarlega mikil dæling á sandi á sér stað í Landeyjahöfn á hverju ári. Markarfljótið ber hundruð þúsunda tonna af jarðefnum út í sjó og það á til að safnast upp í mynni hafnarinnar.
Vilja sjúga sand af hafsbotni í stórum stíl og flytja út
Eftirspurn eftir íslenskum jarðefnum er gríðarleg ef marka má framkomin áform erlendra stórfyrirtækja um nýtingu þeirra. Vinsældir hafnarinnar í Þorlákshöfn eru samhliða mjög miklar.
Kjarninn 10. janúar 2023
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar