EPA

Persónuleg barátta Boris Johnson við kórónuveiruna

Samstarfsmenn Boris Johnson sögðu hann „kátan“, aðeins hafa „væg einkenni“ og áfram „stýra landinu“ jafnvel eftir að hann var lagður inn á sjúkrahús í byrjun vikunnar. Johnson er nú á gjörgæslu og fær súrefni til að hjálpa honum að ná andanum.

Kvíði vakn­aði meðal Breta er fréttir bár­ust af því í byrj­un viku að for­sæt­is­ráð­herr­ann Boris John­son hefði verið lagður inn á gjör­gæslu­deild, alvar­lega veikur af COVID-19. Hvort sem fólk hafði kosið hann eða ekki var flestum illa brugð­ið.

Það er eðli­legt. Þó að John­son sé umdeildur stjórn­mála­maður er hann sá sem hefur það hlut­verk að leiða þjóð­ina á erf­iðum tímum í heims­far­aldri. Hann er sá sem völdin hefur og þarf að taka erf­iðar og flóknar ákvarð­anir sem hafa áhrif á dag­legt líf allra sam­borgar­anna. Hann er leið­tog­inn, í for­yst­u, ­sterkur og hraustur – stoð almenn­ings og stytta.

En stríð hans gegn veirunni er nú orðið mjög per­sónu­leg­t. Þegar hann veikt­ist alvar­lega rann ákveð­inn sann­leikur loks upp fyrir mörg­um: Við erum öll á sama báti. Veiran spyr hvorki um stétt né stöð­u. 

Auglýsing

Annað olli svo sumum kvíða. Hver átti að leysa hann af? Í­halds­flokkur Boris John­son var kos­inn til valda einmitt út af Boris John­son. Hans per­sónu, hans stefnu.

Ekki hafa allir verið á eitt sáttir um við­brögð John­sons við far­aldr­inum. Í fyrsta lagi þótti hann taka seint við sér. Í öðru lagi ollu skila­boð hans rugl­ingi og stundum ótta. Það gerð­ist t.d. þegar hann sagði í sjón­varps­við­tali í byrjun mars að „ein kenn­ing­in“ væri sú að „kannski ætti fólk að bjóða veirunni vang­ann“ – leyfa far­aldr­inum að hafa sinn gang og „fara um ­sam­fé­lagið án þess að grípa til margra strangra aðgerða“.

Fjöl­miðlar gripu orð hans á lofti, töl­uðu við far­alds­fræð­inga sem sögðu að til að ná hjarð­ó­næmi þyrfti jafn­vel sex­tíu pró­sent ­þjóð­ar­innar að smit­ast. Og þegar það hlut­fall komst í umræð­una voru margir fljót­ir að reikna út mögu­lega dán­ar­tíðni.

Blaða­manna­full­trúi for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins við­ur­kennd­i ­sól­ar­hring eftir við­talið við John­son að orða­lag hans hefði verið óheppi­legt. Í kjöl­farið var ákveðið að boða dag­lega til blaða­manna­funda þar sem farið var ít­ar­lega í gegnum aðgerðir stjórn­valda vegna far­ald­urs­ins.

Frétt um að Boris Johnson hefði verið lagður inn á sjúkrahús og síðar á gjörgæslu gerði marga Breta órólega.
EPA

Yfir­völd hófu að taka sýni af miklum móð þó að fljótt færi ­sýna­takan í þann far­veg að rann­saka aðeins þá sem veik­astir voru. Við­kvæm­ir hópar voru hvattir til að halda sig heima sem og þeir sem sýndu ein­hver flensu­lík ein­kenni.

Smám saman voru aðgerðir hertar til að reyna að hefta út­breiðsl­una. 24. mars ávarp­aði John­son þjóð sína alvar­legur í bragði: „Ég verð að gefa bresku þjóð­inni mjög ein­faldar leið­bein­ing­ar: Héðan í frá verðið þið að halda ykkur heima“. Hann und­ir­strik­aði nauð­syn aðgerð­anna með því að segja að ef ekki tæk­ist að hefta útbreiðslu far­ald­urs­ins og að margir myndu veikj­ast „mun heil­brigð­is­kerfið ekki ráða við álagið – sem þýðir að fleiri gætu lát­ist, ekki að­eins vegna kór­ónu­veirunnar heldur ann­arra sjúk­dóma“.

Aðeins nokkrum dögum síð­ar, föstu­dag­inn 27. mars, greind­i John­son frá því á Twitter að hann hefði greinst með veiruna. Hann sagð­ist ver­a í ein­angrun á heim­ili sínu að Down­ingstræti 10. Ráð­herr­ann sagð­ist hfa fund­ið ­fyrir vægum ein­kennum dag­inn áður og því hafa verið ráð­lagt að fara í sýna­töku. Ein­kennin væru enn væg; þurr hósti og hiti. Og hann ítrek­aði í þessu sögu­lega ávarpi sínu að hann myndi halda áfram að sinna emb­ætt­is­skyldum sín­um, hann væri á­fram leið­togi bresku þjóð­ar­inn­ar. 

Dag­inn eft­ir, laug­ar­dag­inn 28. mars, sagði við­skipta­ráð­herrann A­lok Sharma við fjöl­miðla: „Ég vil að það sé alveg á hreinu að ­for­sæt­is­ráð­herr­ann er með lítil ein­kenni, hann er algjör­lega að stjórn­a að­gerð­u­m.“

Mánu­dag­inn 30. mars hélt John­son rík­is­stjórn­ar­fund í gegn­um fjar­fund­ar­bún­að. Fjöl­miðlar höfðu eftir heim­ildum að hann hefði hóstað mikið á fund­inum og átt erfitt með að tala lengi í einu.

John­son birti þann 1. apríl önnur skila­boð til þjóðar sinn­ar á Twitter og hvatti alla til að vera heima. Þó að hann væri veikur væri hann í sam­bandi við sitt fólk í rík­is­stjórn­inni. „Ég er þess full­viss að við mun­um ­sigr­ast á þessu sam­an,“ sagði hann.

Fimmtu­dag­ur­inn 2. apríl rann upp og fjöl­miðlar spurðu áfram út í heilsu for­sæt­is­ráð­herr­ans. Enn voru svörin þau að hann væri með væg ein­kenni. John­son birt­ist svo síð­degis í dyrum Down­ingstrætis 10 og klapp­að­i heil­brigð­is­starfs­fólki lof í lofa. Margir tóku eftir því að hann virt­ist þjáð­ur­ og þrótt­laus. Til stóð að ein­angrun hans lyki dag­inn eft­ir.

Á föstu­deg­in­um, 3. apr­íl, var hins vegar ljóst að John­son yrði að vera áfram í ein­angrun enda var hann með hita. Í skila­boðum á Twitt­er ­sagð­ist hann hafa það betra en að sam­kvæmt ráð­legg­ingum lækna yrði hann áfram í ein­angr­un. Áfram sagð­ist hann sinna skyldum sín­um. Síð­degis leiddi hann fjar­fund ráð­herra og emb­ætt­is­manna um við­brögð við far­aldr­in­um.

Dag­inn eftir greindi kona hans, Carrie Symonds, frá því að hún væri með ein­kenni COVID-19 en á bata­vegi. Symonds er ófrísk. Sama dag ­greindu fjöl­miðlar frá því að John­son „neit­aði að hætta að vinna“ og að hann hefði því ekki fengið næga hvíld frá því að hann veikt­ist.

Sunnu­dag­inn 5. apríl sagði Matt Hancock heil­brigð­is­ráð­herra að John­son hefði það ágætt. „Við höfum talað við hann alla daga, nokkrum sinn­um á dag. Hann er í góðum hönd­um. En hann er enn með hita. Hann er að vinna. Hann er kát­ur.“

Um kvöldið flutti Elísa­bet drottn­ing sjón­varps­ávarp. Hún­ ræddi um börn og aðskilnað fólks á tímum veirunnar og lauk ávarpi sínu á því að ­segja: „Við munum hitt­ast á ný“. 

Bretar vörp­uðu önd­inni létt­ar, hvatn­ing­ar­orð hennar hittu í mark. Drottn­ingin sem man tím­ana tvenna, virt­ist bjart­sýn.

En drottn­ingin hafði varla fyrr sleppt orð­inu en til­kynn­ing barst frá for­sæt­is­ráðu­neyt­inu: Boris John­son hafði verið lagður inn á sjúkra­hús þar sem ein­kenni hefðu verið við­var­andi frá því að hann greind­ist með COVID-19 ­tíu dögum fyrr.

Blaða­full­trúi for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins sagði dag­inn eft­ir, mánu­dag­inn 6. apr­íl, að John­son væri kátur og að hann væri enn að vinna úr ­sjúkra­rúm­inu. Spurður hvort að ráð­herr­ann væri með lungna­bólgu var svar­ið: Ef á­stand hans breyt­ist munum við segja frá því.

Í tísti sem birt­ist á Twitt­er-­reikn­ingi John­sons síð­deg­is kom fram að hann væri enn með ein­kenni „og ég er í sam­bandi við teymið mitt og við berj­umst áfram gegn veirunni og að tryggja öryggi allra“.

Utan­rík­is­ráð­herr­ann Dom­inic Raab sagði á blaða­manna­fundi að John­son stjórn­aði enn land­inu. Hann við­ur­kenndi þó að hann hefði ekki talað við ­for­sæt­is­ráð­herr­ann í tvo daga.

Um kvöldið kom til­kynn­ing frá ráðu­neyt­inu: Ástand John­sons hafði versnað og að því hafi hann verið fluttur á gjör­gæslu­deild. Dom­inic Raab tæki við hluta emb­ætt­is­verka hans tíma­bund­ið.

Í gær kom fram að John­son væri ekki í önd­un­ar­vél en þyrfti á súr­efni að halda. Í morgun var hann enn á gjör­gæslu­deild.

Íhalds­flokkur John­sons hafði í síð­ustu viku notið auk­ins fylgis í skoð­ana­könn­unum – á pari við það fylgi sem flokk­ur­inn naut í tíð Marg­aret Thatcher í Falklandseyja­stríð­in­u. 

Utanríkisráðherrann Dominic Raab hefur nú tekið við mörgum af embættisskyldum Boris Johnson.
EPA

Sjúk­lingar eru lagðir inn á gjör­gæslu þegar ástand þeirra er al­var­legt. Eins og nafnið ber með sér er algjört og stöðugt eft­ir­lit með þeim ­sjúk­lingum sem þar þurfa að dvelja. Sjúk­lingar gætu þurft á súr­efni að halda, líkt og John­son er nú sagður fá, en einnig getur að því komið að fólk sé sett í önd­un­ar­vél. Að jafna sig eftir gjör­gæslu­með­ferð tekur tíma. Dag­inn sem fólk ­gengur þaðan út er það ekki stál­slegið heldur þarf mögu­lega á end­ur­hæf­ingu að halda. Að ná upp fullu starfs­þreki getur tekið marga mán­uði.

COVID-19 leggst þungt á önd­un­ar­færi fólks svo það getur átt erfitt með að ná and­an­um. Þó að aldr­aðir séu taldir í einna mestri hættu á að veikj­ast alvar­lega af sjúk­dómnum eru dæmi um að ungt fólk geri það lík­a. John­son er 55 ára. Ekki er vitað hvar hann smit­að­ist.

Auglýsing

Bretar hafa ekki heyrt rödd John­sons í nokkra daga. Í stað­inn hefur Dom­inic Raab sem leysir hann af, komið fram fyrir hönd rík­is­stjórn­ar­inn­ar í fjöl­miðl­um. Almenn­ingur í Bret­landi þekkir hann lít­ið. Hann hefur ekki enn ­tekið að fullu við valda­taumun­um. Hann mun ekki hitta drottn­ing­una, líkt og ­siður er að for­sæt­is­ráð­herrar geri reglu­lega, og hann hefur ekki vald til að ráða og reka ráð­herra, svo dæmi séu tek­in. 

Á blaða­manna­fundi í gær sagð­ist Raab ­trúa því að John­son muni snúa aftur til starfa innan skamms. „Ef eitt­hvað má ­full­yrða um Boris John­son þá er það að hann er bar­áttu­jaxl.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnSunna Ósk Logadóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar