Miðflokkurinn Sigmundur Davíð Gunnlaugsson Mynd: Miðflokkurinn
Miðflokkurinn

Fjárframlög til Miðflokksins skerðast um helming – Framsókn á grænni grein

Framsóknarflokkurinn fær ekki einungis aukin áhrif í stjórnarmyndunarviðræðum vegna kosningasigurs síns, heldur líka stóraukin framlög úr ríkissjóði næstu árin. Miðflokkurinn tapaði mestu fylgi og verður því einnig af mestum peningum inn í flokksstarfið.

Að því gefnu að stjórn­mála­flokk­arnir á Alþingi ákveði að veita sjálfum sér sömu upp­hæð í fram­lög úr rík­is­sjóði árið 2022 og veitt voru í ár mun Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn fá rúm­lega 45 millj­ónum króna meira í fram­lög á næsta ári en hann fékk í ár, eða alls 126 millj­ónir króna.

Á móti mun fram­lag til Mið­flokks­ins rúm­lega helm­ing­ast og fara úr 81,7 millj­ónum árið 2021 niður í um 39 millj­ónir árið 2022, en þessir flokkar bættu mestu við sig og töp­uðu mestu á í nýaf­stöðnum kosn­ingum – og fram­lögin til flokk­anna á nýju kjör­tíma­bili fara eftir því.

Í fjár­mála­á­ætlun næstu ára er gert ráð fyrir að fram­lögin til stjórn­mála­flokk­anna hald­ist óbreytt næstu tvö ár og verði 728,2 millj­ónir króna, sem dreifast að mestu hlut­falls­lega á milli flokka sem fá yfir 2,5 pró­sent fylgi í liðnum alþing­is­kosn­ing­um.

Aðrar helstu breyt­ingar á fram­lögum vegna kosn­ing­anna 25. sept­em­ber verða þær að rík­is­fram­lagið til Vinstri grænna dregst saman um næstum 28 millj­ón­ir, en flokk­ur­inn mun fá 92 millj­ónir í stað rúm­lega 120 áður. Sömu­leiðis mun fram­lagið til Sam­fylk­ingar rýrna um rúmar 17 millj­ónir og fara úr tæpum 90 millj­ónum niður í 72, að því gefnu að fram­lögin til flokk­anna verði áfram hin sömu og á þessu ári, sem áður seg­ir.

Úrslit kosn­ing­anna munu hafa minni áhrif á fram­lög til ann­arra stjórn­mála­afla, en Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn mun sem stærsti flokk­ur­inn á lands­vísu að sjálf­sögðu áfram fá mest – um 174 millj­ónir króna.

Sós­í­alistar komust ekki inn á þing, en koma nýir inn á fjár­lög. Eins og Kjarn­inn sagði frá á mánu­dag áætlar Gunnar Smári Egils­son for­maður fram­kvæmda­stjórnar flokks­ins að fram­lögin verði um 30 millj­ónir á ári allt kjör­tíma­bilið og sér hann fyrir sér að það nýt­ist til þess að byggja undir rót­tæka fjöl­miðl­un.

Hátt í þrír millj­arðar til flokk­anna á liðnu kjör­tíma­bili

Eins og sjá má á skýr­ing­ar­mynd­inni hér að neðan hafa fram­lög rík­is­ins til stjórn­mála­flokka auk­ist mjög mikið á und­an­förnum árum, en árið 2007 var ákveðið að hefta frjáls fram­lög ein­stak­linga og fyr­ir­tækja til stjórn­mála­flokka sökum þess að það þótti ekki æski­legt að stjórn­mála­sam­tökin í land­inu væru háð fram­lögum frá fjár­sterkum öfl­um. Einnig má segja að það svo reynst einn af lær­dómum hruns­ins, að það væri ekki gott fyrir lýð­ræðið í land­inu að svo væri.

Auglýsing

Í Rann­sókn­ar­skýrslu Alþingis var fjallað sér­stak­lega um styrki frá bönkum til flokka og segir þar að það sé „al­var­legt mál í lýð­ræð­is­ríki þegar almanna­þjónar mynda fjár­hags­leg tengsl með þessum hætti við fjár­mála­fyr­ir­tæki“. „Fjöl­margir stjórn­mála­menn og stjórn­mála­sam­tök þáðu styrki frá bönk­unum sem hefur ekki haft hvetj­andi áhrif á stjórn­mála­menn til að skilja sig skýrar frá þeim, veita þeim aðhald og kynna sér stöðu þeirra betur með almanna­hag að leið­ar­ljósi,“ segir einnig í 8. bindi skýrsl­unn­ar.

Á árunum 2010 til 2017 voru fram­lög rík­is­ins til flokk­anna á milli 200 og 300 millj­ón­ir, en þau tóku stórt stökk í upp­hafi nýlið­ins kjör­tíma­bils.

Þá, í des­em­ber 2017, barst Alþingi erindi frá sex af átta fram­kvæmda­stjórum flokk­anna sem sitja á þingi, um að nauð­syn­legt væri að hækka fram­lög­in. Ein­ungis Píratar og Flokkur fólks­ins voru ekki með í þess­ari beiðni til fjár­laga­nefndar þings­ins.

Í erind­inu sagði að fram­lög til flokk­anna hefðu lækkað að raun­virði ár frá ári og kallað var eftir „leið­rétt­ingu“ sam­kvæmt vísi­tölum frá árinu 2008.

Fram­kvæmda­stjórar flokk­anna sex sögðu að lækkuð rík­is­fram­lög að raun­virði hefðu haft slæm áhrif. „Þetta hefur haft mikil áhrif á starf­­semi stjórn­­­mála­­flokka til hins verra. Þess vegna erum við und­ir­­rituð sam­­mála um nauð­­syn þess að leið­rétta fram­lög­in,“ sögðu fram­kvæmda­stjór­arnir í erindi til fjár­laga­nefndar og bættu því að ekki væri hægt að upp­fylla mark­mið laga um,,auka traust á stjórn­­­mála­­starf­­semi og efla lýð­ræð­ið“ nema aukin fram­lög fengjust.

Flokk­arnir báru sig saman við helstu hags­muna­sam­tök lands­ins og töldu það skjóta skökku við að ein­ungis væru 13 fast­ráðnir starfs­menn hjá þeim átta flokkum sem ættu sæti á Alþingi, á meðan að SA væru með 30 starfs­menn, SI með 16, SFS með 15, ASÍ með 22 og VR með 62.

„Í þessu umhverfi er stuðn­­ingur við nýsköp­un, þró­un, sér­­fræð­i­þekk­ingu og alþjóða­­tengsl eng­inn inni í stjórn­­­mála­­sam­tök­un­um; endar ná ekki saman til að sinna grunn­þörfum í rekstri stjórn­­­mála­­flokka og að upp­­­fylla mark­mið lag­anna. Lýð­ræðið á Íslandi á betra skil­ið,“ sagði í erindi þeirra.

Fram­lögin til flokk­anna hækk­uðu á fjár­lögum árs­ins 2018 upp í 648 millj­ón­ir, eða um heil 127 pró­sent. Fram­lögin fóru svo hæst í 744 millj­ónir árið 2019. Und­an­farin tvö ár hafa þau verið 728,2 millj­ónir og ráð­gert er að svo verði áfram næstu tvö ár, sem áður seg­ir.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Efnisflokkar:
Meira eftir höfundinnArnar Þór Ingólfsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar