Ákvörðun ríkissaksóknara felld úr gildi

Gísli Reynisson, einn þeirra sem sýknaður var í Aserta málinu, stefndi ríkissaksóknara. Ákvörðun ríkissaskóknara, um að staðfesta höfnun á rannsókn embættismanna Seðlabanka Íslands, var til umfjöllunar í málinu.

selabankinn_15367564864_o.jpg
Auglýsing

Ávörðun rík­is­sak­sókn­ara, þar sem hafnað var kröfu um að fram færi lög­reglu­rann­sókn á því hvort æðstu emb­ætt­is­menn Seðla­banka Íslands hefðu gerst brot­legir við almenn hegn­ing­ar­lög um rangar sak­ar­gift­ir, hefur verið felld úr gild­i. 

Þá þarf rík­is­sak­sókn­ari að greiða Gísla Reyn­is­syni, sem stefn­anda í mál­inu, eina milljón króna í máls­kostn­að.

Dómur í mál­inu var kveð­inn upp 5. mars síð­ast­lið­inn. Gísli er einn þeirra sem ákærður var í Aserta mál­inu svo­nefnda og sýkn­aður eins og þeir Karl Löve Jóhanns­son, Markús Máni Michels­son Maute og Ólafur Sig­munds­son.

Auglýsing

Ákvörðun lög­reglu­stjór­ans á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, um að hafna rann­sókn, er frá 11. nóv­em­ber 2016.

Krafan um lög­reglu­rann­sókn var byggð á því að Seðla­banki Íslands hefði haustið 2009 sakað umrædda menn um brot gegn reglum nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál „þótt æðstu emb­ætt­is­mönnum bank­ans hefði verið ljóst frá önd­verðu að regl­urnar hefðu ekki hlotið lög­áskilið sam­þykki ráð­herra og væru því ógild refsi­heim­ild. Seðla­banki Íslands hefði enn fremur látið það við­gang­ast að fram færi tíma­frek lög­reglu­rann­sókn, þar sem beitt hefði verið ýmsum þving­un­ar­að­gerðum gegn stefnda, og að gefin væri út ákæra í mál­inu án þess að veittar væru réttar upp­lýs­ingar að þessu leyt­i,“ segir meðal ann­ars í end­ur­sögn máls­at­vika í dómn­um.

Var mál Gísla byggt á því að ákvörðun rík­is­sak­sókn­ara sé reist á rangri skýr­ingu á 148. gr. hegn­ing­ar­laga, og er tekið undir það í dómn­um.

Segir meðal ann­ars í dómn­um: „Af ákvæðum laga nr. 88/2008, svo og eðli máls­ins, verður dregin sú ályktun að ákvörðun um rann­sókn saka­máls sé ekki ein­ungis háð mati lög­reglu á stað­reyndum og túlkun refsilaga heldur einnig ýmsum öðrum atrið­um, jafn­vel efna­hags­legum og félags­legum þátt­um. Það er ekki í valdi dóms­ins að taka ákvörðun um lög­reglu­rann­sókn eða mæla fyrir um skyldu stjórn­valda til að hefj­ast handa við slíka rann­sókn. Svo sem áður greinir er það hins vegar dóms­ins að skera úr um hvort stefndi hafi gætt réttra laga við með­ferð máls stefn­anda og ákvörðun í því, þ.á m. hvort sú túlkun refsilaga sem stefndi reisir nið­ur­stöðu sína á sé tæk. Því er áður lýst að hin umdeilda ákvörðun stefnda var grund­völluð á því að stefn­andi hefði ekki verið sak­aður um refsi­verða hátt­semi með fyrr­greindri til­kynn­ingu Seðla­banka Íslands til Fjár­mála­eft­ir­lits­ins 11. nóv­em­ber 2009 þar sem reglur nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál hefðu ekki falið í sér full­nægj­andi refsi­heim­ild. Væri því ekki full­nægt því hlut­ræna skil­yrði 148. gr. hegn­ing­ar­laga að með til­kynn­ing­unni, eða öðrum athöfnum og athafna­leysi bank­ans í fram­haldi til­kynn­ing­ar­inn­ar, hefði stefndi verið sak­aður um refsi­verðan verkn­að. Var ákvörðun lög­reglu­stjóra 11. nóv­em­ber 2016 stað­fest með „þessum athuga­semd­um“ án þess að tekin væri rök­studd afstaða til efn­is­legs rök­stuðn­ings lög­reglu­stjóra fyrir því að hafna kæru stefn­anda.“

Þá segir enn frem­ur, að með 148. gr. hegn­ing­ar­laga sé lögð refs­ing við því að koma því til leið­ar, með rangri kæru, röngum fram­burði, rang­færslu eða und­an­skoti gagna, öflun fals­gagna eða á annan hátt, að sak­laus maður verði sak­aður um eða dæmdur fyrir refsi­verðan verkn­að. „Sam­kvæmt fram­an­greindu getur ekki farið á milli mála að nægi­legt er til full­framn­ingar brots sam­kvæmt 148. gr. hegn­ing­ar­laga að maður komi því til leiðar að sak­laus maður sé sak­aður um brot án þess að ásetn­ingur þurfi að vera til þess að hann verði dæmdur fyrir refsi­verðan verknað af dóm­stól­um. Er enn fremur ljóst að ásökun um refsi­verðan verkn­að, án til­lits til end­an­legrar nið­ur­stöðu máls­ins, kann að vera íþyngj­andi fyrir sak­lausan mann með marg­vís­legum hætti, auk þess sem aug­ljósir almanna­hags­munir standa til þess að hand­hafar rann­sókn­ar- og ákæru­valds saki ekki menn um refsi­verðan verknað gegn betri vit­und. Að mati dóms­ins verður til­kynn­ing Seðla­banka Íslands 11. nóv­em­ber 2009 ekki skilin á aðra leið en þá að hátt­semi stefn­anda sé þar talin varða við refsi­lög, meðal ann­ars áður­greindar reglur nr. 1130/2008. Svo sem áður greinir leiddi til­kynn­ingin til lög­reglu­rann­sóknar og að lokum til þess að sér­stakur sak­sókn­ari gaf út ákæru 22. mars 2013 vegna ætl­aðra brota stefn­anda og þriggja ann­arra nafn­greindra manna, meðal ann­ars gegn reglum nr. 1130/2008. Seðla­banki Íslands var á þeim tíma sem hér um ræðir það stjórn­vald sem fór með fram­kvæmd og frum­eft­ir­lit laga um gjald­eyr­is­mál og reglna sem settar höfðu verið sam­kvæmt þeim lög­um. Eðli máls­ins sam­kvæmt hlaut því í téðri til­kynn­ingu bank­ans að fel­ast ásökun um refsi­verðan verknað stefn­anda í skiln­ingi 148. gr. hegn­ing­ar­laga, hverjar svo sem end­an­legar lyktir máls­ins kynnu að verða, eftir atvikum fyrir dóm­stól­u­m,“ segir í dómn­um.

Lög­maður Gísla Reyn­is­son­ar, stefn­anda í mál­inu, var Eva Hall­dórs­dóttir en lög­maður rík­is­sa­skókn­ara var Einar Karl Hall­varðs­son, rík­is­lög­mað­ur. Skúli Magn­ús­son var dóm­ari í mál­in­u. 



Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Besti knattspyrnumaður allra tíma látinn
Diego Maradona er látinn, sextugur að aldri.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn.
Víðir reyndist vera með COVID-19
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra hefur greinst með COVID-19, eftir að hafa áður greinst neikvæður í prófi á mánudag. Hann var þegar í sóttkví eftir að hafa orðið útsettur fyrir smiti í nærumhverfi sínu.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Stóru viðskiptabankarnir þrír hafa borið þungann af því að deila út ríkisábyrgðarlánunum sem skýrslan fjallar um.
Stuðningslánum mögulega of naumt skammtað
Eftirlitsnefnd með lánum með ríkisábyrgð telur að ætla megi að innan við helmingur þeirra fyrirtækja sem sóst hafa eftir stuðningslánum fái út úr úrræðinu það fé sem þau telji sig þurfa. Nefndin skilaði skýrslu til ráðherra á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Heimsfaraldurinn rekur unga Íslendinga aftur heim í foreldrahús
Hlutfall ungra Íslendinga sem búa heima hjá foreldrum sínum hefur farið úr 42 í 70 prósent á innan við ári. Ljóst er að COVID-19 spilar þar stóra rullu, en atvinnuleysi hjá 18-24 ára hefur aukist um 134 prósent á einu ári.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Á baðströnd í Hong Kong.
Farsóttin herjar aftur á fyrirmyndarríkin
Í Japan hafði fólk verið hvatt til að ferðast innanlands og fara út að borða. Herferðinni hefur snarlega verið hætt. Til stóð að ýta ferðabandalagi milli Hong Kong og Singapúr úr vör, þar sem fólk gæti ferðast án sóttkvíarkvaða. Af því verður ekki í bráð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Kristbjörn Árnason
Sóttin hefur þegar bætt íslenska menningu
Leslistinn 25. nóvember 2020
Ragnar Þór Ingólfsson formaður VR.
Kallar eftir meiri stuðningi stjórnvalda við einstaklinga og heimili
Formaður VR segir að miðað við fyrirliggjandi upplýsingar um nýtingu COVID-19 úrræða stjórnvalda hafi einungis um 7 milljarðar króna skilað sér beint til einstaklinga og heimila, en yfir 80 milljarðar til fyrirtækja.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Svona leit turnbyggingin út í teikningum sem fylgdu deiliskipulagstillögu bæjarins.
Turnbygging sem íbúar lýstu sem „fokkmerki“ lækkuð um 10 hæðir
Hópur íbúa í Glaðheimahverfi í Kópavogi krafðist þess að hæsta hús á Íslandi yrði ekki byggt í hverfinu, til þess að áfram yrði gott að búa í Kópavogi. Turn sem átti eitt sinn að verða 32 hæðir og síðan 25 hæðir verður á endanum sennilega bara 15 hæðir.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiInnlent