Ákvörðun ríkissaksóknara felld úr gildi

Gísli Reynisson, einn þeirra sem sýknaður var í Aserta málinu, stefndi ríkissaksóknara. Ákvörðun ríkissaskóknara, um að staðfesta höfnun á rannsókn embættismanna Seðlabanka Íslands, var til umfjöllunar í málinu.

selabankinn_15367564864_o.jpg
Auglýsing

Ávörðun rík­is­sak­sókn­ara, þar sem hafnað var kröfu um að fram færi lög­reglu­rann­sókn á því hvort æðstu emb­ætt­is­menn Seðla­banka Íslands hefðu gerst brot­legir við almenn hegn­ing­ar­lög um rangar sak­ar­gift­ir, hefur verið felld úr gild­i. 

Þá þarf rík­is­sak­sókn­ari að greiða Gísla Reyn­is­syni, sem stefn­anda í mál­inu, eina milljón króna í máls­kostn­að.

Dómur í mál­inu var kveð­inn upp 5. mars síð­ast­lið­inn. Gísli er einn þeirra sem ákærður var í Aserta mál­inu svo­nefnda og sýkn­aður eins og þeir Karl Löve Jóhanns­son, Markús Máni Michels­son Maute og Ólafur Sig­munds­son.

Auglýsing

Ákvörðun lög­reglu­stjór­ans á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, um að hafna rann­sókn, er frá 11. nóv­em­ber 2016.

Krafan um lög­reglu­rann­sókn var byggð á því að Seðla­banki Íslands hefði haustið 2009 sakað umrædda menn um brot gegn reglum nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál „þótt æðstu emb­ætt­is­mönnum bank­ans hefði verið ljóst frá önd­verðu að regl­urnar hefðu ekki hlotið lög­áskilið sam­þykki ráð­herra og væru því ógild refsi­heim­ild. Seðla­banki Íslands hefði enn fremur látið það við­gang­ast að fram færi tíma­frek lög­reglu­rann­sókn, þar sem beitt hefði verið ýmsum þving­un­ar­að­gerðum gegn stefnda, og að gefin væri út ákæra í mál­inu án þess að veittar væru réttar upp­lýs­ingar að þessu leyt­i,“ segir meðal ann­ars í end­ur­sögn máls­at­vika í dómn­um.

Var mál Gísla byggt á því að ákvörðun rík­is­sak­sókn­ara sé reist á rangri skýr­ingu á 148. gr. hegn­ing­ar­laga, og er tekið undir það í dómn­um.

Segir meðal ann­ars í dómn­um: „Af ákvæðum laga nr. 88/2008, svo og eðli máls­ins, verður dregin sú ályktun að ákvörðun um rann­sókn saka­máls sé ekki ein­ungis háð mati lög­reglu á stað­reyndum og túlkun refsilaga heldur einnig ýmsum öðrum atrið­um, jafn­vel efna­hags­legum og félags­legum þátt­um. Það er ekki í valdi dóms­ins að taka ákvörðun um lög­reglu­rann­sókn eða mæla fyrir um skyldu stjórn­valda til að hefj­ast handa við slíka rann­sókn. Svo sem áður greinir er það hins vegar dóms­ins að skera úr um hvort stefndi hafi gætt réttra laga við með­ferð máls stefn­anda og ákvörðun í því, þ.á m. hvort sú túlkun refsilaga sem stefndi reisir nið­ur­stöðu sína á sé tæk. Því er áður lýst að hin umdeilda ákvörðun stefnda var grund­völluð á því að stefn­andi hefði ekki verið sak­aður um refsi­verða hátt­semi með fyrr­greindri til­kynn­ingu Seðla­banka Íslands til Fjár­mála­eft­ir­lits­ins 11. nóv­em­ber 2009 þar sem reglur nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál hefðu ekki falið í sér full­nægj­andi refsi­heim­ild. Væri því ekki full­nægt því hlut­ræna skil­yrði 148. gr. hegn­ing­ar­laga að með til­kynn­ing­unni, eða öðrum athöfnum og athafna­leysi bank­ans í fram­haldi til­kynn­ing­ar­inn­ar, hefði stefndi verið sak­aður um refsi­verðan verkn­að. Var ákvörðun lög­reglu­stjóra 11. nóv­em­ber 2016 stað­fest með „þessum athuga­semd­um“ án þess að tekin væri rök­studd afstaða til efn­is­legs rök­stuðn­ings lög­reglu­stjóra fyrir því að hafna kæru stefn­anda.“

Þá segir enn frem­ur, að með 148. gr. hegn­ing­ar­laga sé lögð refs­ing við því að koma því til leið­ar, með rangri kæru, röngum fram­burði, rang­færslu eða und­an­skoti gagna, öflun fals­gagna eða á annan hátt, að sak­laus maður verði sak­aður um eða dæmdur fyrir refsi­verðan verkn­að. „Sam­kvæmt fram­an­greindu getur ekki farið á milli mála að nægi­legt er til full­framn­ingar brots sam­kvæmt 148. gr. hegn­ing­ar­laga að maður komi því til leiðar að sak­laus maður sé sak­aður um brot án þess að ásetn­ingur þurfi að vera til þess að hann verði dæmdur fyrir refsi­verðan verknað af dóm­stól­um. Er enn fremur ljóst að ásökun um refsi­verðan verkn­að, án til­lits til end­an­legrar nið­ur­stöðu máls­ins, kann að vera íþyngj­andi fyrir sak­lausan mann með marg­vís­legum hætti, auk þess sem aug­ljósir almanna­hags­munir standa til þess að hand­hafar rann­sókn­ar- og ákæru­valds saki ekki menn um refsi­verðan verknað gegn betri vit­und. Að mati dóms­ins verður til­kynn­ing Seðla­banka Íslands 11. nóv­em­ber 2009 ekki skilin á aðra leið en þá að hátt­semi stefn­anda sé þar talin varða við refsi­lög, meðal ann­ars áður­greindar reglur nr. 1130/2008. Svo sem áður greinir leiddi til­kynn­ingin til lög­reglu­rann­sóknar og að lokum til þess að sér­stakur sak­sókn­ari gaf út ákæru 22. mars 2013 vegna ætl­aðra brota stefn­anda og þriggja ann­arra nafn­greindra manna, meðal ann­ars gegn reglum nr. 1130/2008. Seðla­banki Íslands var á þeim tíma sem hér um ræðir það stjórn­vald sem fór með fram­kvæmd og frum­eft­ir­lit laga um gjald­eyr­is­mál og reglna sem settar höfðu verið sam­kvæmt þeim lög­um. Eðli máls­ins sam­kvæmt hlaut því í téðri til­kynn­ingu bank­ans að fel­ast ásökun um refsi­verðan verknað stefn­anda í skiln­ingi 148. gr. hegn­ing­ar­laga, hverjar svo sem end­an­legar lyktir máls­ins kynnu að verða, eftir atvikum fyrir dóm­stól­u­m,“ segir í dómn­um.

Lög­maður Gísla Reyn­is­son­ar, stefn­anda í mál­inu, var Eva Hall­dórs­dóttir en lög­maður rík­is­sa­skókn­ara var Einar Karl Hall­varðs­son, rík­is­lög­mað­ur. Skúli Magn­ús­son var dóm­ari í mál­in­u. 



Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Þórdís Kolbrún verður ekki dómsmálaráðherra áfram
Formaður Sjálfstæðisflokksins mun ákveða hver tekur við dómsmálaráðuneytinu á næstu dögum og gera tillögu um það til þingflokks fyrir þingsetningu. Hann vill fá meira en 25 prósent fylgi í næstu kosningum.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Skora á stjórnvöld að bjóða upp á grænkerafæði í skólum
Samtök grænkera á Íslandi skora á stjórnvöld að bjóða upp á grænkerafæði í skólum, sjúkrahúsum og öðrum opinberum stofnunum í ljósi loftslagsbreytinga.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Hefnendurnir
Hefnendurnir
Hefnendurnir CLXXX - Bavíaninn sem át móður sína
Kjarninn 21. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent