Ákvörðun ríkissaksóknara felld úr gildi

Gísli Reynisson, einn þeirra sem sýknaður var í Aserta málinu, stefndi ríkissaksóknara. Ákvörðun ríkissaskóknara, um að staðfesta höfnun á rannsókn embættismanna Seðlabanka Íslands, var til umfjöllunar í málinu.

selabankinn_15367564864_o.jpg
Auglýsing

Ávörðun rík­is­sak­sókn­ara, þar sem hafnað var kröfu um að fram færi lög­reglu­rann­sókn á því hvort æðstu emb­ætt­is­menn Seðla­banka Íslands hefðu gerst brot­legir við almenn hegn­ing­ar­lög um rangar sak­ar­gift­ir, hefur verið felld úr gild­i. 

Þá þarf rík­is­sak­sókn­ari að greiða Gísla Reyn­is­syni, sem stefn­anda í mál­inu, eina milljón króna í máls­kostn­að.

Dómur í mál­inu var kveð­inn upp 5. mars síð­ast­lið­inn. Gísli er einn þeirra sem ákærður var í Aserta mál­inu svo­nefnda og sýkn­aður eins og þeir Karl Löve Jóhanns­son, Markús Máni Michels­son Maute og Ólafur Sig­munds­son.

Auglýsing

Ákvörðun lög­reglu­stjór­ans á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, um að hafna rann­sókn, er frá 11. nóv­em­ber 2016.

Krafan um lög­reglu­rann­sókn var byggð á því að Seðla­banki Íslands hefði haustið 2009 sakað umrædda menn um brot gegn reglum nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál „þótt æðstu emb­ætt­is­mönnum bank­ans hefði verið ljóst frá önd­verðu að regl­urnar hefðu ekki hlotið lög­áskilið sam­þykki ráð­herra og væru því ógild refsi­heim­ild. Seðla­banki Íslands hefði enn fremur látið það við­gang­ast að fram færi tíma­frek lög­reglu­rann­sókn, þar sem beitt hefði verið ýmsum þving­un­ar­að­gerðum gegn stefnda, og að gefin væri út ákæra í mál­inu án þess að veittar væru réttar upp­lýs­ingar að þessu leyt­i,“ segir meðal ann­ars í end­ur­sögn máls­at­vika í dómn­um.

Var mál Gísla byggt á því að ákvörðun rík­is­sak­sókn­ara sé reist á rangri skýr­ingu á 148. gr. hegn­ing­ar­laga, og er tekið undir það í dómn­um.

Segir meðal ann­ars í dómn­um: „Af ákvæðum laga nr. 88/2008, svo og eðli máls­ins, verður dregin sú ályktun að ákvörðun um rann­sókn saka­máls sé ekki ein­ungis háð mati lög­reglu á stað­reyndum og túlkun refsilaga heldur einnig ýmsum öðrum atrið­um, jafn­vel efna­hags­legum og félags­legum þátt­um. Það er ekki í valdi dóms­ins að taka ákvörðun um lög­reglu­rann­sókn eða mæla fyrir um skyldu stjórn­valda til að hefj­ast handa við slíka rann­sókn. Svo sem áður greinir er það hins vegar dóms­ins að skera úr um hvort stefndi hafi gætt réttra laga við með­ferð máls stefn­anda og ákvörðun í því, þ.á m. hvort sú túlkun refsilaga sem stefndi reisir nið­ur­stöðu sína á sé tæk. Því er áður lýst að hin umdeilda ákvörðun stefnda var grund­völluð á því að stefn­andi hefði ekki verið sak­aður um refsi­verða hátt­semi með fyrr­greindri til­kynn­ingu Seðla­banka Íslands til Fjár­mála­eft­ir­lits­ins 11. nóv­em­ber 2009 þar sem reglur nr. 1130/2008 um gjald­eyr­is­mál hefðu ekki falið í sér full­nægj­andi refsi­heim­ild. Væri því ekki full­nægt því hlut­ræna skil­yrði 148. gr. hegn­ing­ar­laga að með til­kynn­ing­unni, eða öðrum athöfnum og athafna­leysi bank­ans í fram­haldi til­kynn­ing­ar­inn­ar, hefði stefndi verið sak­aður um refsi­verðan verkn­að. Var ákvörðun lög­reglu­stjóra 11. nóv­em­ber 2016 stað­fest með „þessum athuga­semd­um“ án þess að tekin væri rök­studd afstaða til efn­is­legs rök­stuðn­ings lög­reglu­stjóra fyrir því að hafna kæru stefn­anda.“

Þá segir enn frem­ur, að með 148. gr. hegn­ing­ar­laga sé lögð refs­ing við því að koma því til leið­ar, með rangri kæru, röngum fram­burði, rang­færslu eða und­an­skoti gagna, öflun fals­gagna eða á annan hátt, að sak­laus maður verði sak­aður um eða dæmdur fyrir refsi­verðan verkn­að. „Sam­kvæmt fram­an­greindu getur ekki farið á milli mála að nægi­legt er til full­framn­ingar brots sam­kvæmt 148. gr. hegn­ing­ar­laga að maður komi því til leiðar að sak­laus maður sé sak­aður um brot án þess að ásetn­ingur þurfi að vera til þess að hann verði dæmdur fyrir refsi­verðan verknað af dóm­stól­um. Er enn fremur ljóst að ásökun um refsi­verðan verkn­að, án til­lits til end­an­legrar nið­ur­stöðu máls­ins, kann að vera íþyngj­andi fyrir sak­lausan mann með marg­vís­legum hætti, auk þess sem aug­ljósir almanna­hags­munir standa til þess að hand­hafar rann­sókn­ar- og ákæru­valds saki ekki menn um refsi­verðan verknað gegn betri vit­und. Að mati dóms­ins verður til­kynn­ing Seðla­banka Íslands 11. nóv­em­ber 2009 ekki skilin á aðra leið en þá að hátt­semi stefn­anda sé þar talin varða við refsi­lög, meðal ann­ars áður­greindar reglur nr. 1130/2008. Svo sem áður greinir leiddi til­kynn­ingin til lög­reglu­rann­sóknar og að lokum til þess að sér­stakur sak­sókn­ari gaf út ákæru 22. mars 2013 vegna ætl­aðra brota stefn­anda og þriggja ann­arra nafn­greindra manna, meðal ann­ars gegn reglum nr. 1130/2008. Seðla­banki Íslands var á þeim tíma sem hér um ræðir það stjórn­vald sem fór með fram­kvæmd og frum­eft­ir­lit laga um gjald­eyr­is­mál og reglna sem settar höfðu verið sam­kvæmt þeim lög­um. Eðli máls­ins sam­kvæmt hlaut því í téðri til­kynn­ingu bank­ans að fel­ast ásökun um refsi­verðan verknað stefn­anda í skiln­ingi 148. gr. hegn­ing­ar­laga, hverjar svo sem end­an­legar lyktir máls­ins kynnu að verða, eftir atvikum fyrir dóm­stól­u­m,“ segir í dómn­um.

Lög­maður Gísla Reyn­is­son­ar, stefn­anda í mál­inu, var Eva Hall­dórs­dóttir en lög­maður rík­is­sa­skókn­ara var Einar Karl Hall­varðs­son, rík­is­lög­mað­ur. Skúli Magn­ús­son var dóm­ari í mál­in­u. 



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Játning Þórólfs: Er á „nippinu“ að herða aðgerðir
„Ég játa að ég er alveg á nippinu [að herða aðgerðir] og er búinn að vera þar lengi,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir, „og það þarf ekki mikið út af að bregða svo ég taki upp blaðið.“
Kjarninn 1. október 2020
Nína Þorkelsdóttir
Hvað er lagalæsi og af hverju skiptir það máli?
Kjarninn 1. október 2020
Píratar eru með svokallaðan flatan strúktúr í flokksstarfi sínu. Kastað var upp á að Jón Þór Ólafsson tæki við embætti flokksformanns.
Helgi Hrafn verður þingflokksformaður og Jón Þór nýr formaður Pírata
Helgi Hrafn Gunnarsson hefur verið kjörinn nýr þingflokksformaður Pírata og kastað hefur verið upp á að Jón Þór Ólafsson verði nýr formaður flokksins, en því embætti fylgja engar formlegar skyldur eða vald.
Kjarninn 1. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 21. þáttur: Fyrsti Samúræinn
Kjarninn 1. október 2020
Síðustu daga hefur fjölgað í hópi þeirra sem þurfa á sjúkrahús innlögn að halda vegna COVID-19.
Þrettán á sjúkrahúsi með COVID-19 – tveir í öndunarvél
Sjúklingum sem lagðir hafa verið inn á Landspítalann með COVID-19 hefur fjölgað úr tíu í þrettán frá því í gær. Smitsjúkdómadeild hefur verið breytt í farsóttareiningu og unnið er að skipulagi á lungnadeild svo unnt verði að taka við fleiri COVID-sjúkum.
Kjarninn 1. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra og fer með málefni fjölmiðla í ríkisstjórn Íslands.
Framlög til RÚV skert um 310 milljónir en aðrir fjölmiðlar fá 392 milljóna stuðning
Ríkisstjórnin boðar styrki til einkarekinna fjölmiðla á næsta ári. Frumvarp um slíka verður lagt fram í þriðja sinn í haust. Ráðherra telur að síðustu greiðslur til þeirra hafi verið sanngjörn útfærsla.
Kjarninn 1. október 2020
Útgjöld aukin, tekjur lækka og niðurstaðan er 533 milljarða króna halli á tveimur árum
Stjórnvöld ætla ekki að skera niður eða hækka skatta til að takast á við yfirstandandi kreppu vegna kórónuveirufaraldursins. Í fjárlagafrumvarpi næsta árs kemur fram að tekjur og gjöld verði nánast þau sömu og áætlað er að þau verði í ár.
Kjarninn 1. október 2020
Karl Hafsteinsson, Bjarni Benediktsson, Aldís Hafsteinsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson við undirritun samningsins í morgun
Tæpir fimm milljarðar króna til sveitarfélaganna
Ráðherrar ríkisstjórnarinnar undirrituðu viljayfirlýsingu um að auka fjárveitingar til sveitarfélaganna um tæpa fimm milljarða króna til að bæta skuldastöðu þeirra til næstu fimm ára.
Kjarninn 1. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent