Eru tólf gjörgæslurúm á Landspítalanum nóg?

Læknir á Landspítalanum spyr sig hvort plássin fyrir sjúklinga dugi til að þjónusta þá sem á þurfa að halda en Ísland er meðal þeirra landa í Evrópu sem fæst gjörgæslurúm hafa.

sjúkrahús spítali landspítali rúm
Auglýsing

Sig­ur­bergur Kára­son‚ svæf­inga- og gjör­gæslu­læknir á Land­spít­ala Hring­braut, segir að nauð­syn­legt sé að bæta aðstöðu og hús­næði gjör­gæslu­deild­anna nú þeg­ar. „Í augna­blik­inu er mik­il­væg­ast að bæta mönnun hjúkr­un­ar­fræð­inga en þar verða stjórn­völd og Land­spít­ali að grípa til allra til­tækra úrræða. Mögu­lega þarf að stokka upp starf­sem­ina, þróa nýjar deild­ir, byggja við og breyta og áfram mætti telja.“

Þetta kemur fram í grein sem birt­ist í Lækna­blað­inu fyrir helg­i. 

Sig­ur­bergur greinir frá því að álagið á gjör­gæslu­deildum Land­spít­ala auk­ist með ári hverju. Starfs­fólk­inu reyn­ist sífellt örð­ug­ara að veita sjúk­lingum til­ætl­aða þjón­ustu og úrræðin séu fá. Á Land­spít­ala eru tvær gjör­gæslu­deild­ir, ein á Hring­braut og önnur í Foss­vog­i. Á hvorri deild er pláss fyrir ell­efu sjúk­linga. Hann bendir á að und­an­far­inn ára­tug hafi þó ein­ungis verið hægt að manna sjö pláss í hvoru húsi, eða sam­tals fjórt­án. Rúma­nýt­ing und­an­farin ár hafi að jafn­aði verið 80 pró­sent sem þýðir að deild­irnar séu yfir­fullar lang­tímum sam­an. Og nú hafi starfs­fólk verið nauð­beygð að fækka plássum í sex í hvoru húsi, eða í tólf sam­tals, vegna skorts á hjúkr­un­ar­fræð­ing­um.

Auglýsing

Nið­ur­felldum hjarta­að­gerðum fjölgar ár frá ári

„Síð­ustu 5 ár hefur bæði sjúk­lingum og legu­dögum fjölgað á báðum gjör­gæslu­deild­un­um. Mik­ill meiri­hluti þeirra er vegna bráða­inn­lagna. Há rúma­nýt­ing bitnar óhjá­kvæmi­lega á val­kvæðum inn­lögnum og kemur fram í nið­ur­fell­ingum aðgerða með til­heyr­andi álagi og óhag­ræði fyrir sjúk­linga. Því fylgir veru­leg fjár­hags­leg sóun svo og trufl­anir á sjúk­linga­ferlum innan spít­al­ans. Þannig hefur nið­ur­felldum hjarta­að­gerðum fjölgað ár frá ári, voru 48 árið 2017, eða 36 pró­sent allra hjarta­að­gerða. Dæmi er um að hjarta­að­gerð til­tek­ins sjúk­lings hafi verið frestað 6 sinn­um. Til við­bótar hefur erlendum rík­is­borg­urum á gjör­gæslu fjölgað umtals­vert, eða um rúm­lega 150 pró­sent síð­ustu 5 ár, og gjör­gæslu­dögum þeirra um meira en 200 pró­sent,“ skrifar Sig­ur­berg­ur. 

Hann segir jafn­framt að fjöldi gjör­gæslu­rúma end­ur­spegli að ein­hverju leyti innra skipu­lag heil­brigð­is­kerf­is­ins og sjúkra­húsa, það er hvort þar séu vökn­un­ar­deildir þar sem taka má á móti sjúk­lingum í önd­un­ar­vél í skamman tíma og hágæslu­deildir eða milli­stigs­deildir þar sem hægt er að sinna sjúk­lingum sem þurfa mikla umönnun eða eft­ir­lit en ekki fulla gjör­gæslu­með­ferð. Slíkar deildir hafi ekki verið þró­aðar hér til fulls.

Nú séu ein­göngu mönnuð tólf gjör­gæslu­rúm á Land­spít­ala og þrjú á Akur­eyri og þar með sé fjöldi gjör­gæslu­rúma á hverja 100.000 lands­menn 4,4, miðað við að þeir séu 340.000. Þá sé ekki gert ráð fyrir þeim fjölda ferða­manna sem heim­sækir landið og þarf á gjör­gæslu­dvöl að halda. Á síð­asta ári hafi á hverjum tíma legið erlendur ferða­maður í einu gjör­gæslu­rúmi. Sam­kvæmt því séu Íslend­ingar undir fjórum rúmum á hverja 100.000 þús­und íbúa.

Ísland sé því meðal þeirra landa í Evr­ópu sem fæst gjör­gæslu­rúm hafa.

Skortur á rúmum auka líkur á að sjúk­lingum farn­ist verr

Í grein­inni kemur fram að erlendar rann­sóknir bendi til að þegar skortur er á gjör­gæslu­rúmum og nýt­ing yfir 80 pró­sent hafi það áhrif á ákvarð­anir um umfang með­ferða og líkur auk­ist á að sjúk­lingum farn­ist verr. Jafn­framt geti slíkar aðstæður haft áhrif á mögu­leika á að með­höndla hugs­an­lega líf­færa­gjafa og dregið úr fjölda þeirra. Sam­kvæmt erlendum rann­sóknum virð­ist æski­leg­ast að nýt­ing­ar­hlut­fallið fari að með­al­tali ekki yfir 70 til 75 pró­sent.

„Ekki er öll sagan sögð. Í úttekt innan Land­spít­ala, frá ágúst 2017, er bent á hve óhent­ugt hús­næði gjör­gæslu­deild­anna er, ill­mögu­legt sé að aðlaga það breyttri starf­semi og stærðir flestra rýma séu undir við­mið­un­ar­mörk­um. Þannig er erfitt að koma fyrir nauð­syn­legum tækja­bún­aði við rúm sjúk­lings, þrengsli eru á fjöl­býlum og fá ein­býli sem gera sýk­inga­varnir ill­kleifar og við­veru aðstand­enda erf­iða. Aug­ljóst er af þróun starf­sem­innar sein­ustu ár og göllum á hús­næð­inu að ekki verður unað við óbreytt ástand í sama hús­næði þar til nýr með­ferð­ar­kjarni er byggð­ur,“ skrifar Sig­ur­berg­ur. 

Hægt er að lesa grein­ina í heild sinni á vef Lækna­blaðs­ins

Börkur Smári Kristinsson
Á ég að gera það?
Kjarninn 9. desember 2018
Karolina Fund: Ljótu kartöflurnar
Viðar Reynisson stofnaði ljótu kartöflurnar. Hann safnar nú fyrir pökkunarvél til að gera pakkað þeim í neytendavænni umbúðir.
Kjarninn 9. desember 2018
Bjarni Jónsson
Á að afhjúpa jólasveinana – eða gæta friðhelgi þeirra?
Leslistinn 9. desember 2018
„Þau sem stjórna þessu landi vilja taka sér langt og gott jólafrí“
Formaður Eflingar segir að tíminn til viðræðna um boðlega lausn á kjaradeilum hafi ekki verið vel nýttur undanfarin misseri. Hún telur íslenska verkalýðsbaráttu hafa verið staðnaða árum saman.
Kjarninn 9. desember 2018
Segir Sigmund Davíð vera á meðal þeirra sem þögðu
Þingmaður Miðflokksins segist gera greinarmun á þeim sem töluðu á Klaustursbarnum og þeim sem þögðu án þess að grípa inn í níðingstalið. Hann telur formann flokksins vera á meðal þeirra sem þögðu.
Kjarninn 9. desember 2018
Heimilið hættulegasti staðurinn fyrir konur
Árið 2017 bárust lögreglunni á Íslandi 870 tilkynningar um heimilisofbeldi. Sama ár voru 50.000 konur myrtar í heiminum af maka sínum eða fjölskyldumeðlim. Á síðustu 15 árum var helmingur þeirra manndrápa sem framin voru á Íslandi tengd heimilisofbeldi.
Kjarninn 9. desember 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Vísindin efla alla dáð
Kjarninn 9. desember 2018
Frederik Skøt og Toke Suhr.
Morðtól í tómstundabúð
Þegar tveir ungir menn, Toke Suhr og Frederik Skøt, opnuðu verslun í Kaupmannahöfn, fyrir tveim árum, grunaði þá ekki að vörur sem þeir hefðu til sölu yrðu notaðar til árása og manndrápa í Írak.
Kjarninn 9. desember 2018
Meira úr sama flokkiInnlent