Eru tólf gjörgæslurúm á Landspítalanum nóg?

Læknir á Landspítalanum spyr sig hvort plássin fyrir sjúklinga dugi til að þjónusta þá sem á þurfa að halda en Ísland er meðal þeirra landa í Evrópu sem fæst gjörgæslurúm hafa.

sjúkrahús spítali landspítali rúm
Auglýsing

Sig­ur­bergur Kára­son‚ svæf­inga- og gjör­gæslu­læknir á Land­spít­ala Hring­braut, segir að nauð­syn­legt sé að bæta aðstöðu og hús­næði gjör­gæslu­deild­anna nú þeg­ar. „Í augna­blik­inu er mik­il­væg­ast að bæta mönnun hjúkr­un­ar­fræð­inga en þar verða stjórn­völd og Land­spít­ali að grípa til allra til­tækra úrræða. Mögu­lega þarf að stokka upp starf­sem­ina, þróa nýjar deild­ir, byggja við og breyta og áfram mætti telja.“

Þetta kemur fram í grein sem birt­ist í Lækna­blað­inu fyrir helg­i. 

Sig­ur­bergur greinir frá því að álagið á gjör­gæslu­deildum Land­spít­ala auk­ist með ári hverju. Starfs­fólk­inu reyn­ist sífellt örð­ug­ara að veita sjúk­lingum til­ætl­aða þjón­ustu og úrræðin séu fá. Á Land­spít­ala eru tvær gjör­gæslu­deild­ir, ein á Hring­braut og önnur í Foss­vog­i. Á hvorri deild er pláss fyrir ell­efu sjúk­linga. Hann bendir á að und­an­far­inn ára­tug hafi þó ein­ungis verið hægt að manna sjö pláss í hvoru húsi, eða sam­tals fjórt­án. Rúma­nýt­ing und­an­farin ár hafi að jafn­aði verið 80 pró­sent sem þýðir að deild­irnar séu yfir­fullar lang­tímum sam­an. Og nú hafi starfs­fólk verið nauð­beygð að fækka plássum í sex í hvoru húsi, eða í tólf sam­tals, vegna skorts á hjúkr­un­ar­fræð­ing­um.

Auglýsing

Nið­ur­felldum hjarta­að­gerðum fjölgar ár frá ári

„Síð­ustu 5 ár hefur bæði sjúk­lingum og legu­dögum fjölgað á báðum gjör­gæslu­deild­un­um. Mik­ill meiri­hluti þeirra er vegna bráða­inn­lagna. Há rúma­nýt­ing bitnar óhjá­kvæmi­lega á val­kvæðum inn­lögnum og kemur fram í nið­ur­fell­ingum aðgerða með til­heyr­andi álagi og óhag­ræði fyrir sjúk­linga. Því fylgir veru­leg fjár­hags­leg sóun svo og trufl­anir á sjúk­linga­ferlum innan spít­al­ans. Þannig hefur nið­ur­felldum hjarta­að­gerðum fjölgað ár frá ári, voru 48 árið 2017, eða 36 pró­sent allra hjarta­að­gerða. Dæmi er um að hjarta­að­gerð til­tek­ins sjúk­lings hafi verið frestað 6 sinn­um. Til við­bótar hefur erlendum rík­is­borg­urum á gjör­gæslu fjölgað umtals­vert, eða um rúm­lega 150 pró­sent síð­ustu 5 ár, og gjör­gæslu­dögum þeirra um meira en 200 pró­sent,“ skrifar Sig­ur­berg­ur. 

Hann segir jafn­framt að fjöldi gjör­gæslu­rúma end­ur­spegli að ein­hverju leyti innra skipu­lag heil­brigð­is­kerf­is­ins og sjúkra­húsa, það er hvort þar séu vökn­un­ar­deildir þar sem taka má á móti sjúk­lingum í önd­un­ar­vél í skamman tíma og hágæslu­deildir eða milli­stigs­deildir þar sem hægt er að sinna sjúk­lingum sem þurfa mikla umönnun eða eft­ir­lit en ekki fulla gjör­gæslu­með­ferð. Slíkar deildir hafi ekki verið þró­aðar hér til fulls.

Nú séu ein­göngu mönnuð tólf gjör­gæslu­rúm á Land­spít­ala og þrjú á Akur­eyri og þar með sé fjöldi gjör­gæslu­rúma á hverja 100.000 lands­menn 4,4, miðað við að þeir séu 340.000. Þá sé ekki gert ráð fyrir þeim fjölda ferða­manna sem heim­sækir landið og þarf á gjör­gæslu­dvöl að halda. Á síð­asta ári hafi á hverjum tíma legið erlendur ferða­maður í einu gjör­gæslu­rúmi. Sam­kvæmt því séu Íslend­ingar undir fjórum rúmum á hverja 100.000 þús­und íbúa.

Ísland sé því meðal þeirra landa í Evr­ópu sem fæst gjör­gæslu­rúm hafa.

Skortur á rúmum auka líkur á að sjúk­lingum farn­ist verr

Í grein­inni kemur fram að erlendar rann­sóknir bendi til að þegar skortur er á gjör­gæslu­rúmum og nýt­ing yfir 80 pró­sent hafi það áhrif á ákvarð­anir um umfang með­ferða og líkur auk­ist á að sjúk­lingum farn­ist verr. Jafn­framt geti slíkar aðstæður haft áhrif á mögu­leika á að með­höndla hugs­an­lega líf­færa­gjafa og dregið úr fjölda þeirra. Sam­kvæmt erlendum rann­sóknum virð­ist æski­leg­ast að nýt­ing­ar­hlut­fallið fari að með­al­tali ekki yfir 70 til 75 pró­sent.

„Ekki er öll sagan sögð. Í úttekt innan Land­spít­ala, frá ágúst 2017, er bent á hve óhent­ugt hús­næði gjör­gæslu­deild­anna er, ill­mögu­legt sé að aðlaga það breyttri starf­semi og stærðir flestra rýma séu undir við­mið­un­ar­mörk­um. Þannig er erfitt að koma fyrir nauð­syn­legum tækja­bún­aði við rúm sjúk­lings, þrengsli eru á fjöl­býlum og fá ein­býli sem gera sýk­inga­varnir ill­kleifar og við­veru aðstand­enda erf­iða. Aug­ljóst er af þróun starf­sem­innar sein­ustu ár og göllum á hús­næð­inu að ekki verður unað við óbreytt ástand í sama hús­næði þar til nýr með­ferð­ar­kjarni er byggð­ur,“ skrifar Sig­ur­berg­ur. 

Hægt er að lesa grein­ina í heild sinni á vef Lækna­blaðs­ins

Þórarinn Snorri Sigurgeirsson
22. júlí
Kjarninn 22. júlí 2018
Birgir Hermannsson
Klúður Steingríms J. Sigfússonar
Kjarninn 22. júlí 2018
Bás hjá frambjóðanda Danska þjóðarflokksins
10 staðreyndir um Dansk Folkeparti
Danski þingflokksforsetinn Pia Kjærsgaard hefur verið áberandi í umræðunni í síðustu viku vegna hlutverks hennar á fullveldishátíðinni. Pia er þekktust fyrir tengingu sína við flokkinn Dansk Folkeparti, en Kjarninn tók saman tíu staðreyndir um hann.
Kjarninn 22. júlí 2018
Sá mikli uppgangur sem á sér stað á Íslandi útheimtir mikið af nýju vinnuafli. Það vinnuafl þarf að sækja erlendis.
Erlendir ríkisborgarar orðnir 23 prósent íbúa í Reykjanesbæ
Erlendum ríkisborgurum heldur áfram að fjölga á Íslandi. Án komu þeirra myndi íbúum landsins fækka. Mjög mismunandi hvar þeir setjast að. Í Reykjanesbæ voru erlendir ríkisborgarar 8,6 prósent íbúa í lok árs 2011. Nú eru þeir 23 prósent þeirra.
Kjarninn 22. júlí 2018
Klámið í kjallarageymslunum
Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.
Kjarninn 22. júlí 2018
Ljósmæðrafélagið hefur aflýst yfirvinnubanninu sínu.
Verkfalli ljósmæðra aflýst
Ljósmæðrafélag Íslands hefur samþykkt að aflýsa yfirstandandi yfirvinnubanni í ljósi þess að ríkissáttarsemjari hefur lagt fram miðlunartillögu.
Kjarninn 21. júlí 2018
Björn Leví Gunnarsson
Réttar skoðanir?
Kjarninn 21. júlí 2018
Guðmundur Andri Thorsson
Um kurteisi
Kjarninn 21. júlí 2018
Meira úr sama flokkiInnlent