Almannahagsmunir þurfi að ráða ferðinni

Gylfi Zoega hagfræðiprófessor gerir almannahagsmuni og sérhagsmuni að umfjöllunarefni í grein sinni.

Gylfi-Zoega-
Auglýsing

Gylfi Zoega hag­fræði­pró­fessor segir í grein í Vís­bend­ingu sem kom til áskrif­enda í dag, að það sé mik­il­vægt mál fyrir sam­fé­lög, að styrkja umgjörð um mark­aðs­bú­skap þar sem almanna­hags­munir ráði ferð­inni. Hættan á því að sér­hags­munir ráði för, teng­ist enda­lausri bar­áttu sér­hags­muna fyrir því að veikja eft­ir­lits­stofn­anir til að verja hag þeirra sem geti hagn­ast á aðstöðumun og ein­ok­un.

„Það er í þessu ljósi sem skilja má umræðu um að draga úr umfangi eft­ir­lits­stofn­ana, veikja sam­keppn­is­eft­ir­lit, fjár­mála­eft­ir­lit og seðla­banka. Þetta eru þær stofn­anir sem gæta hags almenn­ings þegar hagur stór­fyr­ir­tækja og almenn­ings fer ekki saman vegna fákeppni, ófull­kom­inna upp­lýs­inga eða áhættu sem lögð er á neyt­endur og skatt­greið­endur án vit­undar þeirra.  

Ein­stök fyr­ir­tæki og atvinnu­greinar hafa þá hag af því að reglu­verk sé afnumið og slakað á eft­ir­liti en ein­stak­lingar sjá sér ekki hag í því að skipta sér af málum hver fyrir sig þótt allir hafi þeir hag af því að þessar stofn­anir séu sterk­ar.

Auglýsing

Á árunum fyrir 2008 lögðu aðilar í við­skipta­líf­inu mikla áherslu á að dregið yrði úr reglu­verki til þess að bæta sam­keppn­isum­hverfi fyri­tækja. Oft er slíkt rétt­læt með því að eft­ir­lits­laust mark­aðs­hag­kerfi leiði saman hagn­að­ar­sókn fyr­ir­tækja og almanna­hags­muni. Þetta er kenn­ingin um hina „ósýni­legur hönd“ sem Adam Smith fjall­aði um í Auð­legð þjóð­anna.  

En þá gleym­ist oft að marg­vís­leg skil­yrði þurfa að vera upp­fyllt til þess að svo verði; fyr­ir­tæki og neyt­endur verða að vera margir, full­komnar upp­lýs­ingar um gæði og eðli vöru, eng­inn kostn­aður við að setja upp ný fyr­ir­tæki, og, síð­ast en ekki síst, varan þarf að vera sam­kynja, eins og mjólk sem eng­inn veit frá hvaða bónda kem­ur. Oft­ast eru þessi skil­yrði ekki upp­fyllt, sér­stak­lega á fjár­málm­örk­uðum þar sem upp­lýs­ingar eru eðli máls sam­kvæmt ófull­komn­ar. En þótt einka­rekstur og mark­aðs­hag­kerfi sé áfram besti kost­ur­inn þá er oft þörf á eft­ir­lit­i,“ segir meðal ann­ars í grein Gylfa.

Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu hér.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kortið sýnir útbreiðslu hita í hluta Síberíu 20. júní.
Hitamet staðfest á einum kaldasta stað jarðar
Hæsti hiti: 38°C. Lægsti hiti: -67,8°C. Mismunur: 105,8 gráður. Norðurslóðir eru að hlýna þrisvar sinnum hraðar en önnur svæði í heiminum. Hlýnunin er að eiga sér stað mörgum áratugum fyrr en spár gerðu ráð fyrir.
Kjarninn 3. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið synjar Kjarnanum um aðgang að lögfræðiálitunum sem Lilja aflaði
Mennta- og menningarmálaráðuneytið neitar að afhenda Kjarnanum lögfræðiálitin sem Lilja D. Alfreðsdóttir aflaði í aðdraganda þess að hún ákvað að stefna skrifstofustjóra í forsætisráðuneytinu til að fá úrskurði kærunefndar jafnréttismála hnekkt.
Kjarninn 3. júlí 2020
Róbert Marshall, upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar.
Marshall-aðstoð ríkisstjórnarinnar orðin ótímabundin
Róbert Marshall hefur verið ráðinn ótímabundið í stöðu upplýsingafulltrúa ríkisstjórnarinnar, en áður hafði hann verið ráðinn tímabundið í stöðuna til þriggja mánaða.
Kjarninn 3. júlí 2020
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Fötin og tískan
Kjarninn 3. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Staðfest: Íslendingar þurfa í sóttkví við komuna til landsins
Heilbrigðisráðherra hefur fallist á tillögu sóttvarnalæknis um að Íslendingar og aðrir sem búsettir eru hér þurfi að fara aftur í skimun 4-5 dögum eftir komu til landsins og vera í sóttkví þangað til niðurstaða fæst.
Kjarninn 3. júlí 2020
Þörf á öflugra eftirliti af hálfu hins opinbera varðandi málefni erlends vinnuafls
Samkvæmt nýrri skýrslu Rannsóknamiðstöðvar ferðamála um aðstæður erlends starfsfólks í ferðaþjónustu er árangursríkasta leiðin til að stöðva alvarleg brot í geiranum að stoppa upp í göt í lögum og efla eftirlit opinberra stofnana.
Kjarninn 3. júlí 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir tók við sem dómsmálaráðherra í september í fyrra. Líkur eru á að hún muni hafa skipað fjóra nýja dómara við Hæstarétt á fyrsta ári sínu sem ráðherra.
Tveir dómarar við Hæstarétt óska lausnar
Fimm dómarar við Hæstarétt hafa óskað lausnar úr starfi á innan við einu ári. Samsetning réttarins hefur því breyst gríðarlega mikið á skömmum tíma. Af þeim sjö sem munu mynda réttinn í nánustu framtíð munu fjórir hafa verið skipaðir frá því í desember.
Kjarninn 3. júlí 2020
Fyrrum eigendur Mjólku vilja skaðabætur frá Mjólkursamsölunni
Stofnendur og fyrrum eigendur Mjólku fara fram á að MS viðurkenni skaðabótaskyldu vegna samkeppnisbrota sem hafi leitt til þess að Mjólka fór í greiðsluþrot. Brot MS hafa verið staðfest fyrir dómstólum og fyrirtækið greitt sektir vegna þeirra.
Kjarninn 3. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent