Inngrip í deilu útgerðar og sjómanna?

Þórólfur Matthíasson prófessor leggur til að ríkið skerði kvóta um fimm prósent fyrir hverja viku sem sjómannaverkfall stendur til viðbótar.

Auglýsing

Verk­fall und­ir­manna á fiski­skipa­flot­anum hófst 14. des­em­ber síð­ast­lið­inn. Verk­fallið kom í kjöl­far þess að sjó­menn felldu kjara­samn­ing sem fyrir þá var lagð­ur­. Nú um sjö vikum síðar virð­ast deilendur fjær því að ná sam­komu­lagi en við upp­haf deil­unn­ar, þvert á það sem ætla mætt­i. Sé samn­ings­vilji lít­ill leys­ast verk­föll venju­lega þeg­ar ann­ar­hvor að­il­inn eða báðir átta sig á að kostn­að­ur­inn við áfram­hald­andi verk­fall er þeim sjálfum of dýr.

Verk­fallið hefur tals­verð áhrif á fjár­hag sjáv­ar­út­vegs­sveit­ar­fé­laga. Hægt hefur á inn­streymi útsvars­tekna og hafn­ar­gjalda. Þessi sveit­ar­fé­lög geta ekki hægt á greiðslum til grunn­skóla- eða ­leik­skóla­kenn­ara svo dæmi séu tek­in. Þau eru því í klemmu. ­Sömu sögu má segja um fisk­vinnslu­fyr­ir­tæki og önnur fyr­ir­tæki sem þjón­usta fiski­skipa­flot­ann. Ým­ist er starfs­fólk á atvinnu­leys­is­bótum eða í til­tektum og þrif­um. Ekk­ert af þessu skapar fyr­ir­tækj­unum tekj­ur! Verk­fallið bitnar þannig með tals­verðum þunga á þriðja aðila.

En hvernig bitna verk­falls­að­gerð­irnar á aðilum deil­unn­ar? ­Tekju­flæði sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja sem ekki eiga birgðir hægist eða stoppar meðan á verk­fall­inu stend­ur. En þar sem þessi fyr­ir­tæki hafa í höndum rétt til að veiða svo og svo mikið magn af fiski er aðeins um seinkun tekju­flæðis að ræða. ­Fé­lög með góða eig­in­fjár­stöðu eiga auð­velt með að leysa úr þeim fjár­hags­vand­ræðum sem slík seinkun greiðslu­flæðis kann að valda. Hugs­an­lega fæst lægra verð fyrir afurðir vegna tíma­bund­ins offram­boðs þega verk­fall leys­ist. Verk­falls­menn fá greiðslur úr verk­falls­sjóð­u­m. Verk­fallið leggst því af minni þunga á þá aðila sem eru í verk­falli en á þriðja aðila. Það eru því sterkar vís­bend­ingar um að verk­fallið geti staðið nokkrar vik­ur, jafn­vel mán­uði, í við­bót.

Auglýsing

For­sæt­is­ráð­herra hefur bent á að í því samn­ings­um­hverfi sem íslenskum vinnu­mark­aði er búinn skorti rík­is­sátta­semj­ari tæki og tól til að takast af nægj­an­legri festu á við harka­legar deilur á borð við þá sem nú er í gang­i. Undir þetta má taka.

Nú eru uppi kröfur frá deilu­að­ilum þess efnis að rík­is­valdið sker­ist í leik­inn með fjár­út­látum og/eða laga­setn­ingu sem yrði ígildi kjara­samn­ings­. ­Deilu­að­ilar vilja því varpa ábyrgð á samn­ings­lausn á stjórn­völd og geta vissu­lega vísað til for­dæma.

Nú vill svo til að aðkoma stjórn­valda að rekstr­ar­for­sendum útgerðar er mun víð­tæk­ari en þegar flestar aðrar atvinnu­greinar eiga hlut að máli. Ár­lega fá útgerð­ar­fé­lög bréf frá Fiski­stofu þar sem þeim er úthlutað rétti til veiða ákveð­ins magns af hinum ýmsu fiski­teg­und­um. Ekk­ert bannar stjórn­völdum að skil­yrða þá úthlutun sem fyrir dyrum stendur 1. sept­em­ber næst­kom­and­i.  Þannig gæti rík­is­stjórn og Alþingi ákveðið að kvóti næsta árs skerð­ist um t.d. 5% fyrir hverja viku sem verk­fall stendur lengur en 8 vik­ur. Inn­kall­aðan kvóta mætti síðan leigja út og nota and­virðið eða hluta þess til að bæta stöðu þeirra sveit­ar­fé­laga sem verða fyrir hvað mestum skaða vegna verk­falls­ins.

Höf­undur er pró­­fessor í hag­fræði við Háskóla Íslands.

Isavia mátti kyrrsetja vél ALC úr flota WOW air
Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu úr héraði, að Isavia hafi verið í fullum rétti að kyrrsetja vél úr flota WOW air.
Kjarninn 24. maí 2019
Magnús Halldórsson
Aðkallandi að hagræða í bankakerfinu
Kjarninn 24. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur hafa áskað grunnskólakennara með slæmum afleiðingum
Kjarninn 24. maí 2019
Skýrsla um neyðarlánið kemur á mánudag klukkan 16
Skýrsla um afdrif neyðarláns Seðlabanka Íslands til Kaupþings, og hvernig unnið var úr veðinu sem tekið var vegna lánsins, verður birt á mánudaginn klukkan 16.
Kjarninn 24. maí 2019
Bann við notkun svartolíu innan íslenskrar landhelgi
Umhverfis- og auðlindaráðuneytið óskar eftir umsögnum um drög að reglugerðarbreytingu sem bannar notkun svartolíu innan íslenskrar landhelgi.
Kjarninn 24. maí 2019
Pottersen
Pottersen
Pottersen 16. þáttur: Harry fer í bað
Kjarninn 24. maí 2019
Skattakóngar eða -drottningar verða ekki opinberaðar af skattinum
Ríkisskattstjóri mun ekki senda út upplýsingar til fjölmiðla um þá 40 einstaklinga sem greiða hæstu skattana, líkt og hann hefur gert árum saman. Ástæðan er ákvörðun Persónuverndar í máli gegn Tekjur.is.
Kjarninn 24. maí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Huawei missir Android og ARM leyfi, nýjar Macbook Pro tölvur komnar á markað og Game of Thrones Galaxy Fold á leiðinni
Kjarninn 24. maí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None