#sjávarútvegur#stjórnmál

Inngrip í deilu útgerðar og sjómanna?

Þórólfur Matthíasson prófessor leggur til að ríkið skerði kvóta um fimm prósent fyrir hverja viku sem sjómannaverkfall stendur til viðbótar.

Þórólfur Matthíasson
Þórólfur Matthíasson

Verk­fall und­ir­manna á fiski­skipa­flot­anum hófst 14. des­em­ber síð­ast­lið­inn. Verk­fallið kom í kjöl­far þess að sjó­menn felldu kjara­samn­ing sem fyrir þá var lagð­ur­. Nú um sjö vikum síðar virð­ast deilendur fjær því að ná sam­komu­lagi en við upp­haf deil­unn­ar, þvert á það sem ætla mætt­i. Sé samn­ings­vilji lít­ill leys­ast verk­föll venju­lega þeg­ar ann­ar­hvor að­il­inn eða báðir átta sig á að kostn­að­ur­inn við áfram­hald­andi verk­fall er þeim sjálfum of dýr.

Verk­fallið hefur tals­verð áhrif á fjár­hag sjáv­ar­út­vegs­sveit­ar­fé­laga. Hægt hefur á inn­streymi útsvars­tekna og hafn­ar­gjalda. Þessi sveit­ar­fé­lög geta ekki hægt á greiðslum til grunn­skóla- eða ­leik­skóla­kenn­ara svo dæmi séu tek­in. Þau eru því í klemmu. ­Sömu sögu má segja um fisk­vinnslu­fyr­ir­tæki og önnur fyr­ir­tæki sem þjón­usta fiski­skipa­flot­ann. Ým­ist er starfs­fólk á atvinnu­leys­is­bótum eða í til­tektum og þrif­um. Ekk­ert af þessu skapar fyr­ir­tækj­unum tekj­ur! Verk­fallið bitnar þannig með tals­verðum þunga á þriðja aðila.

En hvernig bitna verk­falls­að­gerð­irnar á aðilum deil­unn­ar? ­Tekju­flæði sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja sem ekki eiga birgðir hægist eða stoppar meðan á verk­fall­inu stend­ur. En þar sem þessi fyr­ir­tæki hafa í höndum rétt til að veiða svo og svo mikið magn af fiski er aðeins um seinkun tekju­flæðis að ræða. ­Fé­lög með góða eig­in­fjár­stöðu eiga auð­velt með að leysa úr þeim fjár­hags­vand­ræðum sem slík seinkun greiðslu­flæðis kann að valda. Hugs­an­lega fæst lægra verð fyrir afurðir vegna tíma­bund­ins offram­boðs þega verk­fall leys­ist. Verk­falls­menn fá greiðslur úr verk­falls­sjóð­u­m. Verk­fallið leggst því af minni þunga á þá aðila sem eru í verk­falli en á þriðja aðila. Það eru því sterkar vís­bend­ingar um að verk­fallið geti staðið nokkrar vik­ur, jafn­vel mán­uði, í við­bót.

Auglýsing

For­sæt­is­ráð­herra hefur bent á að í því samn­ings­um­hverfi sem íslenskum vinnu­mark­aði er búinn skorti rík­is­sátta­semj­ari tæki og tól til að takast af nægj­an­legri festu á við harka­legar deilur á borð við þá sem nú er í gang­i. Undir þetta má taka.

Nú eru uppi kröfur frá deilu­að­ilum þess efnis að rík­is­valdið sker­ist í leik­inn með fjár­út­látum og/eða laga­setn­ingu sem yrði ígildi kjara­samn­ings­. ­Deilu­að­ilar vilja því varpa ábyrgð á samn­ings­lausn á stjórn­völd og geta vissu­lega vísað til for­dæma.

Nú vill svo til að aðkoma stjórn­valda að rekstr­ar­for­sendum útgerðar er mun víð­tæk­ari en þegar flestar aðrar atvinnu­greinar eiga hlut að máli. Ár­lega fá útgerð­ar­fé­lög bréf frá Fiski­stofu þar sem þeim er úthlutað rétti til veiða ákveð­ins magns af hinum ýmsu fiski­teg­und­um. Ekk­ert bannar stjórn­völdum að skil­yrða þá úthlutun sem fyrir dyrum stendur 1. sept­em­ber næst­kom­and­i.  Þannig gæti rík­is­stjórn og Alþingi ákveðið að kvóti næsta árs skerð­ist um t.d. 5% fyrir hverja viku sem verk­fall stendur lengur en 8 vik­ur. Inn­kall­aðan kvóta mætti síðan leigja út og nota and­virðið eða hluta þess til að bæta stöðu þeirra sveit­ar­fé­laga sem verða fyrir hvað mestum skaða vegna verk­falls­ins.

Höf­undur er pró­­fessor í hag­fræði við Háskóla Íslands.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.

Virði landbúnaðarins eykst milli ára og var 66 milljarðar

Landbúnaður í landinu hefur átt í vök að verjast á síðustu árum. Heildarframleiðsluviði hans jókst milli ára.
Innlent 22. febrúar 2017 kl. 20:55

Sjö reikistjörnur á stærð við jörðina finnast

Stjörnufræðingar finna sjö reikistjörnur á stærð við Jörðina, þar af þrjár sem gætu haft fljótandi vatn á yfirborði sínu, í kringum stjörnuna TRAPPIST-1. Frá þessu greindi NASA rétt í þessu.
Erlent 22. febrúar 2017 kl. 18:30
Guðmundur Ólafsson

Nýjar fréttir – Forsætisráðherra viðurkennir mismunun

22. febrúar 2017 kl. 17:00
Svandís Svavarsdóttir, þingflokksformaður Vinstri grænna.

Svandís: Í raun og veru hreinn meirihluti Sjálfstæðisflokksins við völd

Þingmenn stjórnarandstöðunnar gagnrýndu þingmenn Viðreisnar og Bjartrar framtíðar harðlega í dag fyrir að hafa ekki tekið þátt í sérstökum umræðum í gær.
Innlent 22. febrúar 2017 kl. 15:57
Kvikan
Kvikan

Einkavæðing af því bara

22. febrúar 2017 kl. 14:58
Markaðsvarpið
Markaðsvarpið

Microsoft á Íslandi og sýndarveruleikinn

22. febrúar 2017 kl. 13:09

Benedikt fagnar því ef Arion banki selst á góðu verði

Fjármála- og efnahagsráðherra segir það fagnaðarefni ef Arion banki selst á góðu verði og að eignarhald á bankanum verði dreift. Vogunar- og lífeyrissjóðir vinna að því að kaupa um helming í bankanum. Ríkið getur gengið inn í viðskiptin.
Innlent 22. febrúar 2017 kl. 13:00

Svanhildur Konráðsdóttir ráðin forstjóri Hörpu

Svanhildur Konráðsdóttir var talin hæfust 38 einstaklinga til að vera forstjóri Hörpu. Hún tekur við 1. maí næstkomandi.
Innlent 22. febrúar 2017 kl. 12:03