Siðferðileg skylda að auka aðstoð okkar við Jemen

Framkvæmdastjóri mannúðarmála Sameinuðu þjóðanna og utanríkisráðherrar Svíþjóðar og Sviss skrifa um ástandið í Jemen, og það sem alþjóðasamfélagið þarf að gera til að bregðast við því.

Börn sem hafa smitast af kóleru fá meðferð í tjaldi sem sett hefur verið upp við spítalann í Sana.
Börn sem hafa smitast af kóleru fá meðferð í tjaldi sem sett hefur verið upp við spítalann í Sana.
Auglýsing

Saleh, er fjög­urra mán­aða gam­all dreng­ur. Hann þjá­ist af nær­ing­ar­skorti og berst fyrir lífi sínu á sjúkra­húsi í Al Huda­ydah í Jemen. Nora, móðir hans, er tutt­ugu og tveggja ára gömul sex barna móð­ir. Vegna átak­anna í land­inu hefur hún hvorki getað útvegað hreint drykkj­ar­vatn né brauð­fætt börn sín.

Sann­kölluð vargöld ríkir í Jem­en, þar sem átök, kól­era og hung­ursneyð ógna lífi tutt­ugu og einnar millj­ónar manna. Ekki er nóg með að íbú­ar Jem­en ­þjá­ist af völdum einnar skæð­ustu hung­ursneyðar heims, heldur einnig af mesta kól­eru­far­aldri á byggðu bóli, sem bitnar á hálfri milljón manna.

Hryll­ing­ur­inn í Jemen er af manna­völd­um. Neyð­ar­á­standið má rekja til átaka, þar sem þján­ingar íbú­anna eru vopn í valda­tafli og stofn­anir sem bjarga manns­lífum eru lagðar í rúst. Kólera nær nú til allra stjórn­sýslu­ein­inga lands­ins og hefur þegar kostað tvö þús­und manns­líf, þar af eru 40% börn. Lamað heil­brigð­is­kerf­ið, kiknar undan álag­inu nú þgar glíman við far­sótt­ina er í algleym­ingi. Sjúkra­hús og heilsu­gæslu­stöðvar líða fyrir skort á starfs­fólki, lyfjum og tækj­um. 

Auglýsing

Óbreyttir borg­arar þjást

Í þessum átök­um, eins og svo oft áður, eru það óbreyttir borg­arar sem verða mest fyrir barð­inu á ofbeldi. Frá því í mars 2015 hefur Mann­rétt­inda­skrif­stofa Sam­ein­uðu þjóð­anna skrá­sett 13.829 fórn­ar­lömb, þar af eru 5.110 látnir og 8.719 særð­ir. Lík­legar eru töl­urnar miklu hærri. Millj­ónir manna hafa þurft að horfa upp á heim­ili sín, skóla, mark­aðs­torg og heilu bæina verða eyði­legg­ingu að bráð í sprengju- og stór­skota­liðsárásum og þurft að bjarga lífi sínu á flótta á vit óvissrar fram­tíð­ar. Helm­ingur sjúkra­húsa og heilsu­gæslu­stöðv­a Jem­en hefur verið eyði­lagð­ur. 

Hag­kerfi Jemen er í lama­sessi og valda óþarfa tak­mark­anir á neyslu­varn­ingi og neyð­ar­að­stoð til lands­ins þungum búsifj­um. Sam­göngu­mann­virki, sem nauð­syn­leg eru vöru­flutn­ing­um, hafa verið stór­skemmd. Sjö­tíu af hundraði fyr­ir­tækja hafa orðið að hætta starf­semi. Ein milljón opin­berra starfs­manna hefur verið launa­laus í meir en tíu mán­uði, jafn­vel þótt fé hafi verið til­búið til greiðslu í Seðla­bank­an­um. Tvær millj­ónir barna hafa flosnað upp úr skóla, og er hætta að sú kyn­slóð glat­ist. Og kyn­ferð­is­legt- og kyn­bundið ofbeldi hefur auk­ist til muna.  

Þrátt fyrir þennan tröllaukna vanda, hafa 122 mann­úð­ar­sam­tök – tveir þriðju hlutar inn­lend almanna­sam­tök- aukið starf­semi sína og teygja nú anga sína til allra stjórn­sýslu­ein­inga Jem­en, og útvega 4.3 millj­ónum manna mat­væla­að­stoð. 

Ekki nóg að gert

 En þetta er ekki nóg. Við hvetjum til þess að aðstoð verði aukin við Jemen og til þess að tryggja að aðstoð ber­ist til nauð­staddra og binda enda á þján­ing­ar, leggjum við áherslu á fjögur atriði. 

 Í fyrst lagi verður að tryggja mann­úð­ar­sam­tökum óháðan aðgang til þess að þau geti náð til þeirra sem eiga um sár­ast að binda, verndað fólk, og bjargað manns­líf­um.

Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna hefur ítrekað ákall til stríð­andi fylk­inga um að binda enda á átökin í Jemen til þess að tryggja örugga og við­var­andi mann­úð­ara­stoð og virða alþjóð­leg mann­úð­ar­lög, eins og fram kom í yfir­lýs­ingu for­seta ráðs­ins 15. júní. Og með­limir örygg­is­ráðs­ins lögðu áherslu á í sam­þykkt 12. júlí að allar fylk­ingar legg­ist á eitt til þess að þetta verði að veru­leika. Þá er óásætt­an­legt að hug­rakkir sjálf­boða­lið­ar, hjálp­ar­starfs­menn og heil­brigð­is­starfs­menn séu skot­mörk stríð­andi fylk­inga. Jafn­vel styrj­aldir lúta reglum og leið­togar styrj­ald­ar­að­ila verða að leggja sig fram við að fylgja þeim.  

Kól­eru­far­ald­ur­inn eykur á vand­ann

Í öðru lagi verða veit­endur alþjóð­legrar aðstoðar að standa við fyr­ir­heit sín. Í apríl 2017 héldu rík­is­stjórnir Sviss og Sví­þjóð­ar, og Sam­ræm­ing­ar­skrif­stofa mann­úð­ar­að­stoðar Sam­ein­uðu þjóð­anna (UNOCHA) söfn­un­ar­ráð­stefnu í þágu Jem­en, að við­stöddum aðal­fram­kvæmda­stjóra SÞ, António Guterres. Alls voru gefin fyr­ir­heit um aðstoð að and­virði 1.1 millj­arðs Banda­ríkja­dala. Þremur fjórðu hlutum þessa fjár hefur verið úthlutað Hins vegar hefur fjár­þörfin auk­ist til muna og nú er talið að það þurfi 2.3 millj­arða Banda­ríkja­dala til að stemma stigu við kostn­aði af kól­eru­far­aldr­inum og vantar 60% þess fjár. 

Þessi fjár­skortur þýðir að um líf og dauða er að tefla. Mat­væla­á­ætlun Sam­ein­uðu þjóð­anna (WFP) sem útvegar 7 millj­ónum hungr­aðra mat­væli, verður að skera niður mat­væla­send­ingar innan mán­aðar ef meira fé safn­ast ekki. Hjálp­ar­stofn­anir verða að taka fé frá öðrum brýnum og fjársveltum mála­flokkum til að mæta kól­eru­far­aldr­inum en slíkt gæti grafið undan bar­átt­unni gegn hung­ur­vof­unni. Manns­líf eru í veði – það má engan tíma missa. 

Mann­skæðar hindr­anir

Í þriðja lagi verða allir deilendur að sjá til þess að hindr­unum fyrir inn­flutn­ingi lífs­nauð­syn­legs varn­ings til­ Jem­en, sé rutt úr vegi. Hér skipta mat­væli, nær­ing­ar­efni og lyf mestu máli. Halda verður Al Huda­yda­h-höfn opinni og tryggja öryggi, því þangað berst stærstur hluti inn­flutn­ings og mann­úð­ar­að­stoð­ar­ Jemen. Afnema ber tak­mark­anir á ferða­frelsi almenn­ings sem leitar sér aðstoð­ar. Opna ber taf­ar­laust alþjóða­flug­völl Sana og flug­rými yfir Jemen. Þessar lok­anir hafa kostað manns­líf því sú aðstoð sem fólkið hefur þurft á að halda hefur verið ófá­an­leg í land­inu.  

Koma verður á friði

Þegar öllu er á botn­inn hvolft mun þján­ingum íbú­a Jem­en ekki ljúka fyrr en byss­urnar þagna. Aðal­fram­kvæmda­stjóri og Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna hafa ein­róma ítrekað þörf­ina á friði. Við hvetjum alla hlut­að­eig­andi til þess að leita frið­sam­legra lausna með víð­tækri þátt­töku, þar sem konur eiga full­trúa frá upp­hafi til enda. Íbúar Jemen haf þjáðst nóg og við megum ekki láta deigan síga til þess að bjarga manns­lífum og vernda tutt­ugu og eina milljón nauð­staddra – eða meir en þrjá fjórðu hluta alls íbúa­fjölda Jemen. Það er brýn, sam­eig­in­leg sið­ferði­leg skylda okk­ar, að gera allt sem í okkar valdi stendur til að binda enda á þján­ingar þeirra. 

Stephen OBrien er fram­kvæmda­stjóra ­mann­úð­ar­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna, Margot Wall­ström er utan­rík­is­ráð­herra Sví­þjóðar og Didier Burk­halter er utan­rík­is­ráð­herra Sviss. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samherji kennir Jóhannesi um allt – Segjast ekkert hafa að fela
Þorsteinn Már Baldvinsson segir það mikil vonbrigði að fyrrverandi starfsmaður fyrirtækisins hafi „hugsanlega flækt Samherja í viðskipti sem kunni að vera ólögmæt.“
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherji hefur hagnast um 112 milljarða á átta árum
Samherji hefur hagnast gríðarlega á síðustu árum. Eigið fé samstæðunnar var 111 milljarðar króna um síðustu áramót. Fjárfestingar Samherja eru mun víðar en bara í sjávarútvegi.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Jóhannes Stefánsson uppljóstrari.
Jóhannes búinn að ræða við héraðssaksóknara
Embætti héraðssaksóknara mun taka efni Kveiks-þáttar kvöldsins, um meintar mútugreiðslur Samherja í Namibíu, til skoðunar. Allt að fimm ára fangelsi liggur við því að múta fulltrúum erlends ríkis.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Kristbjörn Árnason
Röddin aftan úr myrkviðum fortíðarinnar
Leslistinn 12. nóvember 2019
Wikileaks birtir 30 þúsund skjöl um Samherja
Stundin, Al Jazeera, Wikileaks og Kveikur RÚV hafa í samstarfi unnið að umfjöllun um mútugreiðslur Samherja í Afríku.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Samherji fjallaði sérstaklega um spill­ingu og mútur í árs­reikn­ingi
Í nýjasta ársreikningi Samherja segir að fyrirtækið ætli að setja sér skrifleg viðmið um sið­ferði, spill­ingu, mann­rétt­indi og mútur á árinu 2019. Nú er Samherji ásakaður um spillingu og mútur í Namibíu.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson eru helstu stjórnendur og eigendur Samherja.
Samherji sagður hafa mútað ráðherrum til að komast yfir kvóta í Afríku
Í Kveiki í kvöld sagðist fyrrverandi yfirmaður hjá Samherja í Namibíu hafa tekið þátt í að greiða mútur til háttsettra ráðamanna í landinu til að tryggja Samherja kvóta. Það hafi verið gert með aðkomu Þorsteins Más Baldvinssonar, forstjóra Samherja.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Vilhjálmur Egilsson formaður hæfnisnefndar
Tíu umsækjendur eru um stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar