Um meint lúxuslíf hælisleitenda

„Fólk er ekki bara tala á blaði,“ skrifar Brynhildur Bolladóttir sem vill vandaðari umræðu um flóttafólk og hælisleitendur á Íslandi.

Auglýsing

Rauði kross­inn á Íslandi sinnir marg­vís­legu hjálp­ar­starfi inn­an­lands sem utan. Flest verk­efni Rauða kross­ins eru inn­an­lands og sinna þeim allt í allt um 3000 sjálf­boða­liða, en fram­lag þeirra jafn­ast á við um 100 stöðu­gildi á árs­grund­velli sam­kvæmt nýlegri úttekt.

Öll verk­efni Rauða kross­ins miða að því að koma til móts við þarfir þeirra sem standa höllum fæti í sam­fé­lag­inu og eiga sér fáa eða enga aðra málsvara.

Eitt af verk­efnum Rauða kross­ins er aðstoð við þá ein­stak­linga sem óska alþjóð­legrar verndar hér­lend­is. Því verk­efni hefur félagið sinnt síðan árið 1987 en árið 2014 var gerður samn­ingur við inn­an­rík­is­ráðu­neytið um umfangs­meiri aðkomu að mál­efnum þeirra sem óska alþjóð­legrar verndar hér­lend­is. Hér er um að ræða fjöl­breyttan hóp fólks sem kemur frá mörgum ríkj­um. Sum eru stríðs­hrjáð, í öðrum eru stunduð víð­tæk og skipu­lögð mann­rétt­inda­brot og í sumum er félags­leg og efna­hags­leg staða fólks þannig að það finnur sig knúið að leita tæki­færa fyrir sig og fjöl­skyldu sína ann­ars stað­ar. Almennt má segja um þá aðila sem hingað koma og óska alþjóð­legrar verndar að það sé gert í góðri trú. Stundum ber þó við að fólk hafi fengið rangar upp­lýs­ingar og stundum bein­línis vill­andi.

Auglýsing

Vegna umræðu í sam­fé­lag­inu um hvað ein­stak­lingum sem hér óska alþjóð­legrar verndar stendur til boða og hvað ekki þykir Rauða kross­inum ástæða til að benda á nokkrar stað­reyndir um þennan hluta skjól­stæð­inga sína.

Athugið að þau ganga undir nafn­inu búsetu­úr­ræði en ekki hús­næði, enda nær hús­næði ekki nógu vel utan um hvers kyns híbýli þetta eru.
Hælisleitendur sem komið hafa til Íslands fá þjón­ustu frá annað hvort sveit­ar­fé­lagi og/eða Útlend­inga­stofn­un. Sveit­ar­fé­lögin sem veita hæl­is­leit­endum þjón­ustu eru Reykja­vík, Reykja­nes­bær og Hafn­ar­fjörð­ur. Þessir aðilar útvega hæl­is­leit­endum búsetu­úr­ræði. Athugið að þau ganga undir nafn­inu búsetu­úr­ræði en ekki hús­næði, enda nær hús­næði ekki nógu vel utan um hvers kyns híbýli þetta eru. Búsetu­úr­ræðin eru t.d. þannig að um 100 manns búa sam­an, um 30 her­bergi á gangi sem 2-3 deila eða jafn­vel heil fjöl­skylda saman í her­bergi, sem er hvorki stórt né íburð­ar­mik­ið.

Tann­lækna­þjón­usta sem hæl­is­leit­endur á Íslandi fá felst í tveimur val­kost­um. Ann­að­hvort taka verkja­lyf við tann­pínu eða láta draga úr sér tenn­urn­ar. Í und­an­tekn­ing­ar­til­vikum er gert við tennur í börnum þjá­ist þau af tann­pínu.

Leigu­bíla­þjón­usta hefur ekki staðið hæl­is­leit­endum til boða nema í neyð­ar­til­vikum þar sem um alvar­leg veik­indi hefur verið að ræða, en ekki svo alvar­leg að sjúkra­bíl þyrfti til. Hluti hæl­is­leit­enda hefur fengið strætókort. Eftir að ný reglu­gerð um útlend­inga tók gildi er óljóst hvernig það verður fram­veg­is. Í búsetu­úr­ræði á Kjal­ar­nesi eru 2 km í næstu strætó­stoppi­stöð og á Ásbrú búa hæl­is­leit­endur í iðn­að­ar­hverfi og um tæpur kíló­metri er í næstu strætó­stoppi­stöð það­an.

Lesa má nánar um þau rétt­indi sem hæl­is­leit­endur (um­sækj­endur um alþjóð­lega vernd) hafa í VI. kafla reglu­gerðar um útlend­inga nr. 540/2017. Þó er enn óljóst hvernig nokkrir hlutir koma til fram­kvæmda; í reglu­gerð­inni er t.d. kveðið á um örugg leik­svæði fyrir börn sem ekki hefur komið til fram­kvæmda og er óljóst hvort og hvenær kom­ist til fram­kvæmda.

Ljóst er að hús­næð­is­vandi er mik­ill á Íslandi. Það er verk­efni okkar sem sam­fé­lags að leysa úr þeim vanda, öll saman án þess að draga fólk í dilka.
Ef umsækj­andi um alþjóð­lega vernd fær stöðu sem flótta­mað­ur, sem fæstir þeir sem hingað koma fá, þarf hann að yfir­gefa þau búsetu­úr­ræði sem honum hefur verið séð fyr­ir. Ljóst er að hús­næð­is­vandi er mik­ill á Íslandi. Margir eru í leit að hús­næði; mæð­ur, feð­ur, eldri borg­ar­ar, flótta­fólk, Íslend­ing­ar, inn­flytj­end­ur, stúd­ent­ar, ein­stak­ling­ar. Það er verk­efni okkar sem sam­fé­lags að leysa úr þeim vanda, öll saman án þess að draga fólk í dilka.

Eins og m.a. félags- og jafn­rétt­is­mála­ráð­herra hefur bent á eru hag­ræn áhrif flótta­fólks á Íslandi jákvæð fyrir íslenskt sam­fé­lag og stað­reyndin sú að þau leggja meira til sam­fé­lags­ins en þau þiggja frá sam­fé­lag­inu. En það má ekki gleyma því að á bak­við slíkar efna­hags­legar tölur er fólk af holdi og blóði sem kemur hingað til lands oft vegna afar erf­iðra aðstæðna heima fyr­ir. Hvort sem um inn­flytj­end­ur, flótta­fólk eða hæl­is­leit­endur er að ræða. Fólk er ekki bara tala á blaði og við skulum vanda okkur að ræða ekki aðeins um það á slíkum grund­velli.

Það er mjög ólík­legt að þeir þús­unda Íslend­inga sem „flýðu“ Ísland til Vest­ur­heims undir lok 19. aldar og í upp­hafi þeirrar 20. hefðu fengið hæli sem flóttamenn.
Þeir sem ákveða að rífa sig og jafn­vel fjöl­skyldu sína upp með rótum og fara til ann­ars lands og óska þar eftir hæli taka slíka ákvörðun ekki af létt­úð. Þeir hæl­is­leit­endur sem koma til Íslands hafa gjarnan flúið heima­land sitt eftir stríð, átök, andúð gegn sér og fjöl­skyldu sinni og hafa ótt­ast um líf sitt. Hingað leitar líka fólk sem ber við aðstæðum sem ekki rétt­læta veit­ingu á stöðu flótta­manns. En höfum í huga að sú skil­grein­ing er afar þröng og sem dæmi má nefna að það er mjög ólík­legt að þeir þús­unda Íslend­inga sem „flýðu“ Ísland til Vest­ur­heims undir lok 19. aldar og í upp­hafi þeirrar 20. hefðu fengið hæli sem flótta­menn. Samt erum við Íslend­ingar afar stoltir af þessum „lönd­um“ okkar í Kanada og afkom­endum þeirra.

Eng­inn þarf að horfa lengi á fréttir til að sjá ástandið víðs­vegar um heim­inn og það er óhugs­andi að ímynda sér allt sem fólk ann­ars staðar í heim­inum hefur þurft að upp­lifa. Og síðan er allt það sem frétt­irnar sýna ekki; ástandið víðs vegar um heim­inn sem heims­byggðin sýnir engan sér­stakan áhuga.

Vissir þú t.d. að stærstu flótta­manna­búðir í heim­inum eru í Kenía og Úganda og að fátæk­ustu ríki heims hýsa langstærstan hluta þeirra 65 milljón manna sem eru á flótta undan ham­förum, stríðs­á­tök­um, ofsóknum og fátækt? Við sem sam­fé­lag getum gert svo miklu betur og boðið fólk vel­kom­ið, sama hvaðan það kem­ur, hvaða tungu­mál það tal­ar, hvernig það lítur út.

Hjálp­umst að við að finna lausnir á þeim áskor­unum sem sam­fé­lagið stendur frammi fyr­ir. Það að hjálpa fólki á ekki og má ekki úti­loka aðstoð við neina aðra.

Höf­undur er upp­lýs­inga­full­trúi Rauða kross­ins á Íslandi

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Blásjór í eðlilegu árferði að hausti. Lónið er nú hálftómt og rafmagnsframleiðslu í virkjununum verið hætt tímabundið.
Stórar virkjanir úti í Noregi vegna vatnsskorts
Skert raforkuframleiðsla vegna vatnsskorts blasir áfram við í mið- og suðurhluta Noregs ef himnarnir fara ekki að opnast almennilega. Í raun þarf úrkoma haustsins að vera óvenjulega mikil til að bæta upp fyrir þurrkatíð sumarsins.
Kjarninn 28. september 2022
Olíubirgðastöðin í Örfirisey.
Eigum aðeins eldsneytisbirgðir til 20-50 daga
Eldsneytisbirgðir hér á landi eru langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og víðar. Dæmi eru um að birgðir þotueldsneytis hafi farið undir tíu daga.
Kjarninn 28. september 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankinn: Líkur hafa aukist á að fasteignaverð lækki
Útreikningar Seðlabankans á hlutfalli íbúðaverðs og launavísitölu hafa allt frá í mars gefið til kynna bólumyndun á íbúðamarkaði. Hvernig markaðurinn mun mögulega leiðrétta sig er óvíst, en hröð leiðrétting og nafnverðslækkanir eru möguleiki.
Kjarninn 28. september 2022
Gas streymir upp á yfirborðið í Eystrasalti út úr leiðslunum á hafsbotni.
Hvað gerðist eiginlega í Eystrasalti?
Allur vafi hefur nú verið tekinn af því hvort að rússneskt gas muni streyma til Evrópu í vetur. Sprengingar sem mældust á jarðskjálftamælum og gerðu risastór göt á leiðslurnar í Eystrasalti hafa veitt þeim vangaveltum náðarhöggið.
Kjarninn 28. september 2022
Verðbólgan komin niður í 9,3 prósent
Vísitala neysluverðs hækkaði á milli mánaða en ársverðbólga dregst saman annan mánuðinn í röð. Miklar lækkanir á flugfargjöldum til útlanda skiptu miklu.
Kjarninn 28. september 2022
Björn Leví Gunnarsson er fyrsti flutningsmaður tillögunar.
Píratar vilja að Menntasjóður fái heimild til að fella niður námslánaskuldir
Menntasjóður námsmanna færði sex milljarða króna á afskriftarreikning í fyrra eftir lagabreytingu, en var undir milljarði króna árið áður. Meðalupphæð afborgana hækkaði um 46 þúsund krónur árið 2021 og var 266 þúsund krónur.
Kjarninn 28. september 2022
Eliud Kipchoge hefur hlaupið maraþon hraðast allra, á tveimur klukkustundum, einni mínútu og níu sekúndum.
37 ára heimsmethafi í maraþoni vill veita ungu fólki innblástur
Eliud Kipchoge, heimsmethafi í maraþoni, hljóp daglega í skólann sem barn í Kenía, þrjá kílómetra. Um helgina hljóp hann maraþon á tveimur klukkustundum, einni mínútu og níu sekúndum. Það er eins og að stilla hlaupabretti á 21. Í rúmar tvær klukkustundir.
Kjarninn 27. september 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar